Imam Bukhari : 6667

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُأَنَّ الرَّهْطَ الَّذِينَ وَلَّاهُمْ عُمَرُ اجْتَمَعُوا فَتَشَاوَرُوا فَقَالَ لَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لَسْتُ بِالَّذِي أُنَافِسُكُمْ عَلَى هَذَا الْأَمْرِ وَلَكِنَّكُمْ إِنْ شِئْتُمْ اخْتَرْتُ لَكُمْ مِنْكُمْ فَجَعَلُوا ذَلِكَ إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَلَمَّا وَلَّوْا عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَمْرَهُمْ فَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَتَّى مَا أَرَى أَحَدًا مِنْ النَّاسِ يَتْبَعُ أُولَئِكَ الرَّهْطَ وَلَا يَطَأُ عَقِبَهُ وَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُشَاوِرُونَهُ تِلْكَ اللَّيَالِي حَتَّى إِذَا كَانَتْ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَصْبَحْنَا مِنْهَا فَبَايَعْنَا عُثْمَانَ قَالَ الْمِسْوَرُ طَرَقَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بَعْدَ هَجْعٍ مِنْ اللَّيْلِ فَضَرَبَ الْبَابَ حَتَّى اسْتَيْقَظْتُ فَقَالَ أَرَاكَ نَائِمًا فَوَاللَّهِ مَا اكْتَحَلْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ بِكَبِيرِ نَوْمٍ انْطَلِقْ فَادْعُ الزُّبَيْرَ وَسَعْدًا فَدَعَوْتُهُمَا لَهُ فَشَاوَرَهُمَا ثُمَّ دَعَانِي فَقَالَ ادْعُ لِي عَلِيًّا فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ ثُمَّ قَامَ عَلِيٌّ مِنْ عِنْدِهِ وَهُوَ عَلَى طَمَعٍ وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَخْشَى مِنْ عَلِيٍّ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي عُثْمَانَ فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى فَرَّقَ بَيْنَهُمَا الْمُؤَذِّنُ بِالصُّبْحِ فَلَمَّا صَلَّى لِلنَّاسِ الصُّبْحَ وَاجْتَمَعَ أُولَئِكَ الرَّهْطُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ فَأَرْسَلَ إِلَى مَنْ كَانَ حَاضِرًا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَأَرْسَلَ إِلَى أُمَرَاءِ الْأَجْنَادِ وَكَانُوا وَافَوْا تِلْكَ الْحَجَّةَ مَعَ عُمَرَ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا تَشَهَّدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَلِيُّ إِنِّي قَدْ نَظَرْتُ فِي أَمْرِ النَّاسِ فَلَمْ أَرَهُمْ يَعْدِلُونَ بِعُثْمَانَ فَلَا تَجْعَلَنَّ عَلَى نَفْسِكَ سَبِيلًا فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْخَلِيفَتَيْنِ مِنْ بَعْدِهِ فَبَايَعَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَبَايَعَهُ النَّاسُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ وَأُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ وَالْمُسْلِمُونَ

[আব্দুল্লাহ বিন মহম্মদ বিন আছমা`] আমাক কৈছে, [জুৱাইৰিয়াই] আমাক [মালিকৰ পৰা] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা কৈছে, যে [হুমাইদ বিন আব্দুৰ ৰহমানে] তেওঁক জনাইছিল, যে [মিশ্বৰ বিন মাখ্ৰামাহে] তেওঁক জনাইছিল; উমৰৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা কিছুমান লোক গোট খাই পৰামৰ্শ লৈছিল। আব্দুৰহমানে তেওঁলোকক ক’লে; ‘এই বিষয়ত আপোনালোকৰ লগত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাৰ মোৰ উদ্দেশ্য নাই, কিন্তু আপোনালোকে ইচ্ছা কৰিলে মই আপোনালোকৰ মাজৰ পৰা এজন নেতা বাছি ল’ম,’ গতিকে তেওঁলোকে সেই কৰ্তৃত্ব আব্দুৰ ৰহমানৰ হাতত অৰ্পণ কৰিলে। যেতিয়া তেওঁলোকে আব্দুৰ ৰহমানৰ ওপৰত নিজৰ কাম-কাজ অৰ্পণ কৰিছিল, আৰু জনসাধাৰণে আব্দুৰ ৰহমানৰ প্ৰতি সহানুভূতিশীল হৈ পৰিছিল যাতে মই কোনোৱে আন এজনক অনুসৰণ কৰা দেখা নাপাওঁ, বা আব্দুৰ ৰহমানৰ নীতি উলংঘা কৰা দেখা নাপাওঁ, আৰু সকলো মানুহে আব্দুৰহমানৰ প্ৰতি সহানুভূতিশীল হ’ল, তেতিয়া তেওঁলোকে কেইবাৰাতিও কৰ্তৃত্বৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিলে, যেতিয়ালৈকে ৰাতি হোৱাৰ পিছত, ৰাতিপুৱা আমি উছমানৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ। - মিছোৱাৰ কথাখিনি আগবঢ়াই লৈ গ’ল; - ৰাতি দেৰি হোৱাৰ পিছত আব্দুৰহমানে মোৰ ওপৰত টোকৰ মাৰিলে, মই সাৰ পোৱালৈকে দুৱাৰত টোকৰ মাৰিলে, আৰু তেওঁ ক’লে; ‘তোমাক শুই থকা দেখিলোঁ? আল্লাহৰ কচম আজি ৰাতি মোৰ টোপনি ভাল নহয়, প্লিজ গৈ জুবাইৰ আৰু সা’দক মাতিব,’ গতিকে আব্দুৰহমানক লগ কৰিবলৈ দুয়োকে ফোন কৰিলোঁ, আব্দুৰহমানে তাৰ পিছত দুয়োকে আলোচনালৈ মাতিলে, তাৰ পিছত তেওঁ মোক আকৌ ফোন কৰি ক’লে; ‘প্লিজ আলীক ফোন কৰি মোক লগ কৰিব! ' মই লগে লগে তেওঁক ফোন কৰিলোঁ, আৰু ৰাতিপুৱাৰ মুজ্জিনে সভাখন পৃথক নকৰালৈকে আব্দুৰহমানে তেওঁৰ সৈতে এজন এজনকৈ মিটিং কৰিলে। যেতিয়া তেওঁ পুৱাৰ নামাজ শেষ কৰিলে, আৰু কেইবাজনো নেতা মিনবাৰত গোট খালে, তেতিয়া আব্দুৰ ৰহমানে মুহাজিৰিন আৰু আনছাৰৰ পৰা দৰ্শকৰ ওচৰলৈ এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিয়াই দিলে, লগতে সামৰিক নেতাসকলৰ ওচৰলৈও পঠিয়াই দিলে, যিসকল সেই সময়ত উমৰৰ সৈতে একেলগে তীৰ্থযাত্ৰাত আছিল। যেতিয়া তেওঁলোক গোট খাইছিল, তেতিয়া আব্দুৰহমানে সাক্ষ্য দি ক’লে; 'আম্মা বা'ড। হে আলী, মই মানুহৰ সমস্যাবোৰ ভালদৰে চাইছো, আৰু তেওঁলোকে উস্তামানৰ পৰা আঁতৰি যোৱা দেখা নাই, গতিকে নিজৰ বাবে অজুহাত দেখুৱাব নালাগে’। আব্দুৰহমানে তেতিয়া ক’লে; 'মই তেওঁৰ ৰাছুলুল্লাহ আৰু তেওঁৰ পিছত মৃত্যু হোৱা খলিফা দুজনৰ চুন্নতুলাহ আৰু চুন্নাহৰ ভিত্তিত তোমালোকৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছো'। ইয়াৰ পিছত আব্দুৰহমানে তেওঁৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত মুহাজিৰিন আৰু আনছাৰৰ বন্ধু, উচ্চ পদস্থ সামৰিক বিষয়া আৰু সাধাৰণতে মুছলমানসকল।