Imam Ahmad : 15497

حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى أَبُو عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرٍو الضَّمْرِيِّ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ إِلَى الشَّامِ فَلَمَّا قَدِمْنَا حِمْصَ قَالَ لِي عُبَيْدُ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي وَحْشِيٍّ نَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ حَمْزَةَ قُلْتُ نَعَمْ وَكَانَ وَحْشِيٌّ يَسْكُنُ حِمْصَ قَالَ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَقِيلَ لَنَا هُوَ ذَاكَ فِي ظِلِّ قَصْرِهِ كَأَنَّهُ حَمِيتٌ قَالَ فَجِئْنَا حَتَّى وَقَفْنَا عَلَيْهِ فَسَلَّمْنَا فَرَدَّ عَلَيْنَا السَّلَامَ قَالَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَتِهِ مَا يَرَى وَحْشِيٌّ إِلَّا عَيْنَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ يَا وَحْشِيُّ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَا وَاللَّهِ إِلَّا أَنِّي أَعْلَمُ أَنَّ عَدِيَّ بْنَ الْخِيَارِ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ قِتَالٍ ابْنَةُ أَبِي الْعِيصِ فَوَلَدَتْ لَهُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَاسْتَرْضَعَهُ فَحَمَلْتُ ذَلِكَ الْغُلَامَ مَعَ أُمِّهِ فَنَاوَلْتُهَا إِيَّاهُ فَلَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى قَدَمَيْكَ قَالَ فَكَشَفَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَجْهَهُ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُخْبِرُنَا بِقَتْلِ حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ إِنَّ حَمْزَةَ قَتَلَ طُعَيْمَةَ بْنَ عَدِيٍّ بِبَدْرٍ فَقَالَ لِي مَوْلَايَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ إِنْ قَتَلْتَ حَمْزَةَ بِعَمِّي فَأَنْتَ حُرٌّ فَلَمَّا خَرَجَ النَّاسُ يَوْمَ عِينِينَ قَالَ وَعِينِينُ جُبَيْلٌ تَحْتَ أُحُدٍ وَبَيْنَهُ وَادٍ خَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ إِلَى الْقِتَالِ فَلَمَّا أَنْ اصْطَفُّوا لِلْقِتَالِ قَالَ خَرَجَ سِبَاعٌ مَنْ مُبَارِزٌ قَالَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ سِبَاعُ بْنُ أُمِّ أَنْمَارٍ يَا ابْنَ مُقَطِّعَةِ الْبُظُورِ أَتُحَادُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَيْهِ فَكَانَ كَأَمْسِ الذَّاهِبِ وَأَكْمَنْتُ لِحَمْزَةَ تَحْتَ صَخْرَةٍ حَتَّى إِذَا مَرَّ عَلَيَّ فَلَمَّا أَنْ دَنَا مِنِّي رَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا فِي ثُنَّتِهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ وَرِكَيْهِ قَالَ فَكَانَ ذَلِكَ الْعَهْدُ بِهِ قَالَ فَلَمَّا رَجَعَ النَّاسُ رَجَعْتُ مَعَهُمْ قَالَ فَأَقَمْتُ بِمَكَّةَ حَتَّى فَشَا فِيهَا الْإِسْلَامُ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى الطَّائِفِ قَالَ فَأَرْسَلَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ لَا يَهِيجُ لِلرُّسُلِ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ أَنْتَ وَحْشِيٌّ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ قَتَلْتَ حَمْزَةَ قَالَ قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ الْأَمْرِ مَا بَلَغَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذْ قَالَ مَا تَسْتَطِيعُ أَنْ تُغَيِّبَ عَنِّي وَجْهَكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجَ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ قَالَ قُلْتُ لَأَخْرُجَنَّ إِلَى مُسَيْلِمَةَ لَعَلِّي أَقْتُلُهُ فَأُكَافِئَ بِهِ حَمْزَةَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِمْ مَا كَانَ قَالَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي ثَلْمَةِ جِدَارٍ كَأَنَّهُ جَمَلٌ أَوْرَقُ ثَائِرٌ رَأْسُهُ قَالَ فَأَرْمِيهِ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ قَالَ وَوَثَبَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ فَضَرَبَهُ بِالسَّيْفِ عَلَى هَامَتِهِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ فَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَتْ جَارِيَةٌ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ وَأَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَتَلَهُ الْعَبْدُ الْأَسْوَدُ

Вайга дийцина [Хьуджайн бин Аль Мустанна, Абу Ӏумара] аьлла; дийцина вайга [Ӏабдул Ӏазиза] нийса аьлча Ибн ӀабдуллахӀ бин Абу Салама [ӀабдуллахӀ бин Аль Фадл] [Сулайман бин Ясар] [ДжаӀфар бин Ӏамр Ад-Дламри] аьлла; Со аравелира ӀубайдуллахӀ бин Ӏадий бин ХӀиярца Сям волчу. Тхо ХӀимш волчу кхаьчча, ӀубайдуллахӀа элира соьга: «Вахси волчу а гӀой, Хьамза верах лаьцна хатта деза вай», ас элира: «Дика ду». [Вахсы] цу хенахь Химшехь Ӏаш вара. -ДжаӀфар бин Ӏамр Ад-Дламри- аьлла; оха хаьттира цуьнах лаьцна, тӀаккха тхуна гайтира, Вахси паччахьан цӀийнан бухахь хилар, гериба - чкъоьран хин тӀоьрмиг - чохь хьаьжкӀаш а йолуш, дӀакхоьхьуш санна. -ДжаӀфар бин Ӏамр Ад-Дламри- аьлла; тхо цунна хьалха дӀакхаччалц улле девлира, оха салам делира, тӀаккха цо жоп делира. ӀубайдуллахӀа шен коьртахь дӀакъовлар дӀаса а хьарчийна, УбайдуллахӀан ши бӀаьрг а, ши ког а бен, ВахӀсина ша ца гуш. ӀубайдуллахӀа хаьттира: «ХӀай ВахӀсий, со вевзий хьуна?», тӀаккха ВахӀсий цуьнга хьаьжира, тӀаккха элира; — ВаллахӀи, хӀан-хӀа. Суна хьо вевзина вацара, Ӏадий бин Хияра Абу АлӀишан йоӀ Умм Китал цӀе йолуш зуда ялийна хилар бен. ТӀаккха Маккахь бер дуьненчу даьлла, цундела цуьнга кхечуьнга кийра хьакха аьлла, тӀаккха ас жима бер цуьнан ненаца дӀадигира, тӀаккха ас иза цуьнга дӀаделира, цундела сан шина кога хьаьжча, суна иза цхьатерра гуш санна дара' -ДжаӀфар бин Ӏамр Ад-Дламри- аьлла; тӀаккха ӀубайдуллахӀа шен юьхь гучуяьккхира, тӀаккха элира; — Хьамза верах лаьцна дуьйцур дарий ахь? цо жоп делира: «ХӀаъ, Хьамзата вийна ТуӀайма бин Ӏадий Бадрехь хиллачу тӀамехь, тӀаккха сан эло, Зубайра бин МусӀима элира соьга, нагахь санна сан ден вешин валарх чӀир эца Хьамзат вен аьтто балахь, хьо паргӀат хир ву». Халкъ цхьана хенахь Ухьудна лахахь, ломах дӀакъаьстина жима лам болчу «Иннин» метте арадаьлча, со аравелира цаьрца тӀамехь дакъалаца. Эскарш тӀом бан могӀаре бевлча, тӀемалой хьалха баха арабевлира, и араваьлча Хьамзат бин Ӏабдул Аль Мунталиб, тӀаккха Сибаъ бин Умми Анмара элира; 'ХӀай зудчун бехкеметтигийн бер, хьо АллахӀаца а, Цуьнан элчанца а тӀом бан дагахь вуй' тӀаккха Хьамзата чекхвелира иза, тӀаккха ас къайлаха Хьамзата Ӏалашо йира тӀулгашна кӀел, иза суна тӀехваллалц. Иза суна чӀогӀа гергахь хилча, ас сайн тур кхоьссина, цуьнан кийра кӀел йолчу метте кхетта иза, тур тоьхначу меттехь дерг арадалархьама. -Вахсы- аьлла; Иза хир ду сан дош. Нах цӀа бирзича, со а вара цаьрца. -Вахсы- аьлла; Маккахь Ӏийна со цигахь бусалба дин даржалц. Таиф волчу аравелира со. тӀакх РасулллахӀ СаллаллахӀу ӀалайхӀивасаллама элча ваийтин соьга, соьга къамел де аьлла, элчано ша цуьн оьгӀаз вац аьлла. РасулуллахӀ ШаллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам вовшалц вахара со цаьрца. Со шена гича, цо хаьттира: «Вахси вуй хьо?» Ас жоп делира: «Нийса ду». Цо элира: «Хьамзат вийна ахь?» -Вахсы- аьлла; Веран гӀуллакх хьоьга кхаьчна, хӀай АллахӀан Элча», цо элира: «Соьгара хьайн юьхь дӀаерзо йиш юй хьан?» -Вахсы- аьлла; тӀаккха со цӀа вирзира, РасулуллахӀ ШаллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам велча, харц пайхамар Мусайлама Аль Кадзаб гучуваьлча, со сацам бина вара, «Мусайлама дуьхьалкхетар ву со, иза вен а, Хьамзат верна нисвала а йиш хиларе сатуьйсуш», тӀаккха со аравелира Мусаима дӀавоьдучу нахаца цхьаьна. ЦӀийнан цхьана пенах дуьхьал лаьтташ цхьа стаг гира суна, эмкал санна, коьртах хьийза месаш а йолуш. Цу хенахь ас сайн тур кхоьссина, нийсса кийра юккъе кхетта иза, цундела иза цуьнан белшашна юккъера араделира. -Вахсы- аьлла; тӀаккха цхьа ансар стаг вара, цунна тӀе а кхоссавелла, шен шаьлта коьрте а йиллина'. [ӀабдуллахӀ бин Аль Фадл] аьлла; соьга хаам бина, [Сулайман бин Ясарна] хезнера [ӀабдуллахӀ бин Ӏумарна] тӀаккха цхьа зуда яра цуьнан цӀахь олуш; ткъа Амирул Мукминин вийнарг, Аль Ӏабд Аль Асвад.