Imam Ahmad : 15237
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ فَحَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي كَعْبِ بْنِ الْقَيْنِ أَخُو بَنِي سَلِمَةَ أَنَّ أَخَاهُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ وَكَانَ مِنْ أَعْلَمِ الْأَنْصَارِ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَكَانَ كَعْبٌ مِمَّنْ شَهِدَ الْعَقَبَةَ وَبَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَا قَالَ خَرَجْنَا فِي حُجَّاجِ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَقَدْ صَلَّيْنَا وَفَقِهْنَا وَمَعَنَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ كَبِيرُنَا وَسَيِّدُنَا فَلَمَّا تَوَجَّهْنَا لِسَفَرِنَا وَخَرَجْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ الْبَرَاءُ لَنَا يَا هَؤُلَاءِ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ وَاللَّهِ رَأْيًا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَدْرِي تُوَافِقُونِي عَلَيْهِ أَمْ لَا قَالَ قُلْنَا لَهُ وَمَا ذَاكَ قَالَ قَدْ رَأَيْتُ أَنْ لَا أَدَعَ هَذِهِ الْبَنِيَّةِ مِنِّي بِظَهْرٍ يَعْنِي الْكَعْبَةَ وَأَنْ أُصَلِّيَ إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا وَاللَّهِ مَا بَلَغَنَا أَنَّ نَبِيَّنَا يُصَلِّي إِلَّا إِلَى الشَّامِ وَمَا نُرِيدُ أَنْ نُخَالِفَهُ فَقَالَ إِنِّي أُصَلِّي إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا لَهُ لَكِنَّا لَا نَفْعَلُ فَكُنَّا إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ صَلَّيْنَا إِلَى الشَّامِ وَصَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ أَخِي وَقَدْ كُنَّا عِبْنَا عَلَيْهِ مَا صَنَعَ وَأَبَى إِلَّا الْإِقَامَةَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا صَنَعْتُ فِي سَفَرِي هَذَا فَإِنَّهُ وَاللَّهِ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَيْءٌ لَمَّا رَأَيْتُ مِنْ خِلَافِكُمْ إِيَّايَ فِيهِ قَالَ فَخَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنَّا لَا نَعْرِفُهُ لَمْ نَرَهُ قَبْلَ ذَلِكَ فَلَقِيَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفَانِهِ قَالَ قُلْنَا لَا قَالَ فَهَلْ تَعْرِفَانِ الْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَمَّهُ قُلْنَا نَعَمْ قَالَ وَكُنَّا نَعْرِفُ الْعَبَّاسَ كَانَ لَا يَزَالُ يَقْدَمُ عَلَيْنَا تَاجِرًا قَالَ فَإِذَا دَخَلْتُمَا الْمَسْجِدَ فَهُوَ الرَّجُلُ الْجَالِسُ مَعَ الْعَبَّاسِ قَالَ فَدَخَلْنَا الْمَسْجِدَ فَإِذَا الْعَبَّاسُ جَالِسٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ جَالِسٌ فَسَلَّمْنَا ثُمَّ جَلَسْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبَّاسِ هَلْ تَعْرِفُ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ نَعَمْ هَذَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ سَيِّدُ قَوْمِهِ وَهَذَا كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَنْسَى قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّاعِرُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَقَالَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي خَرَجْتُ فِي سَفَرِي هَذَا وَهَدَانِي اللَّهُ لِلْإِسْلَامِ فَرَأَيْتُ أَنْ لَا أَجْعَلَ هَذِهِ الْبَنِيَّةَ مِنِّي بِظَهْرٍ فَصَلَّيْتُ إِلَيْهَا وَقَدْ خَالَفَنِي أَصْحَابِي فِي ذَلِكَ حَتَّى وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَمَاذَا تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَقَدْ كُنْتَ عَلَى قِبْلَةٍ لَوْ صَبَرْتَ عَلَيْهَا قَالَ فَرَجَعَ الْبَرَاءُ إِلَى قِبْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى مَعَنَا إِلَى الشَّامِ قَالَ وَأَهْلُهُ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ صَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى مَاتَ وَلَيْسَ ذَلِكَ كَمَا قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِهِ مِنْهُمْ قَالَ وَخَرَجْنَا إِلَى الْحَجِّ فَوَاعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَقَبَةَ مِنْ أَوْسَطِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ فَلَمَّا فَرَغْنَا مِنْ الْحَجِّ وَكَانَتْ اللَّيْلَةُ الَّتِي وَعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَرَامٍ أَبُو جَابِرٍ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَكُنَّا نَكْتُمُ مَنْ مَعَنَا مِنْ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَمْرَنَا فَكَلَّمْنَاهُ وَقُلْنَا لَهُ يَا أَبَا جَابِرٍ إِنَّكَ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَشَرِيفٌ مِنْ أَشْرَافِنَا وَإِنَّا نَرْغَبُ بِكَ عَمَّا أَنْتَ فِيهِ أَنْ تَكُونَ حَطَبًا لِلنَّارِ غَدًا ثُمَّ دَعَوْتُهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَخْبَرْتُهُ بِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْلَمَ وَشَهِدَ مَعَنَا الْعَقَبَةَ وَكَانَ نَقِيبًا قَالَ فَنِمْنَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَعَ قَوْمِنَا فِي رِحَالِنَا حَتَّى إِذَا مَضَى ثُلُثُ اللَّيْلِ خَرَجْنَا مِنْ رِحَالِنَا لِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَسَلَّلُ مُسْتَخْفِينَ تَسَلُّلَ الْقَطَا حَتَّى اجْتَمَعْنَا فِي الشِّعْبِ عِنْدَ الْعَقَبَةِ وَنَحْنُ سَبْعُونَ رَجُلًا وَمَعَنَا امْرَأَتَانِ مِنْ نِسَائِهِمْ نَسِيبَةُ بِنْتُ كَعْبٍ أُمُّ عُمَارَةَ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي مَازِنِ بْنِ النَّجَّارِ وَأَسْمَاءُ بِنْتُ عَمْرِو بْنِ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي سَلِمَةَ وَهِيَ أُمُّ مَنِيعٍ قَالَ فَاجْتَمَعْنَا بِالشِّعْبِ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى جَاءَنَا وَمَعَهُ يَوْمَئِذٍ عَمُّهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عَلَى دِينِ قَوْمِهِ إِلَّا أَنَّهُ أَحَبَّ أَنْ يَحْضُرَ أَمْرَ ابْنِ أَخِيهِ وَيَتَوَثَّقُ لَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا كَانَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَوَّلَ مُتَكَلِّمٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ قَالَ وَكَانَتْ الْعَرَبُ مِمَّا يُسَمُّونَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ الْأَنْصَارِ الْخَزْرَجَ أَوْسَهَا وَخَزْرَجَهَا إِنَّ مُحَمَّدًا مِنَّا حَيْثُ قَدْ عَلِمْتُمْ وَقَدْ مَنَعْنَاهُ مِنْ قَوْمِنَا مِمَّنْ هُوَ عَلَى مِثْلِ رَأْيِنَا فِيهِ وَهُوَ فِي عِزٍّ مِنْ قَوْمِهِ وَمَنَعَةٍ فِي بَلَدِهِ قَالَ فَقُلْنَا قَدْ سَمِعْنَا مَا قُلْتَ فَتَكَلَّمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَخُذْ لِنَفْسِكَ وَلِرَبِّكَ مَا أَحْبَبْتَ قَالَ فَتَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَلَا وَدَعَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَغَّبَ فِي الْإِسْلَامِ قَالَ أُبَايِعُكُمْ عَلَى أَنْ تَمْنَعُونِي مِمَّا تَمْنَعُونَ مِنْهُ نِسَاءَكُمْ وَأَبْنَاءَكُمْ قَالَ فَأَخَذَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ نَعَمْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَنَمْنَعَنَّكَ مِمَّا نَمْنَعُ مِنْهُ أُزُرَنَا فَبَايِعْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَحْنُ أَهْلُ الْحُرُوبِ وَأَهْلُ الْحَلْقَةِ وَرِثْنَاهَا كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ قَالَ فَاعْتَرَضَ الْقَوْلَ وَالْبَرَاءُ يُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو الْهَيْثَمِ بْنُ التَّيِّهَانِ حَلِيفُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الرِّجَالِ حِبَالًا وَإِنَّا قَاطِعُوهَا يَعْنِي الْعُهُودَ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ نَحْنُ فَعَلْنَا ذَلِكَ ثُمَّ أَظْهَرَكَ اللَّهُ أَنْ تَرْجِعَ إِلَى قَوْمِكَ وَتَدَعَنَا قَالَ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَلْ الدَّمَ الدَّمَ وَالْهَدْمَ الْهَدْمَ أَنَا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مِنِّي أُحَارِبُ مَنْ حَارَبْتُمْ وَأُسَالِمُ مَنْ سَالَمْتُمْ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْرِجُوا إِلَيَّ مِنْكُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا يَكُونُونَ عَلَى قَوْمِهِمْ فَأَخْرَجُوا مِنْهُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا مِنْهُمْ تِسْعَةٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَثَلَاثَةٌ مِنْ الْأَوْسِ وَأَمَّا مَعْبَدُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنِي فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَخِيهِ عَنْ أَبِيهِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ ضَرَبَ عَلَى يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ ثُمَّ تَتَابَعَ الْقَوْمُ فَلَمَّا بَايَعَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَرَخَ الشَّيْطَانُ مِنْ رَأْسِ الْعَقَبَةِ بِأَبْعَدِ صَوْتٍ سَمِعْتُهُ قَطُّ يَا أَهْلَ الْجُبَاجِبِ وَالْجُبَاجِبُ الْمَنَازِلُ هَلْ لَكُمْ فِي مُذَمَّمٍ وَالصُّبَاةُ مَعَهُ قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى حَرْبِكُمْ قَالَ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ مَا يَقُولُهُ عَدُوُّ اللَّهِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا أَزَبُّ الْعَقَبَةِ هَذَا ابْنُ أَزْيَبَ اسْمَعْ أَيْ عَدُوَّ اللَّهِ أَمَا وَاللَّهِ لَأَفْرُغَنَّ لَكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا إِلَى رِحَالِكُمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عُبَادَةَ بْنِ نَضْلَةَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَئِنْ شِئْتَ لَنَمِيلَنَّ عَلَى أَهْلِ مِنًى غَدًا بِأَسْيَافِنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أُومَرْ بِذَلِكَ قَالَ فَرَجَعْنَا فَنِمْنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا فَلَمَّا أَصْبَحْنَا غَدَتْ عَلَيْنَا جُلَّةُ قُرَيْشٍ حَتَّى جَاءُونَا فِي مَنَازِلِنَا فَقَالُوا يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ إِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّكُمْ قَدْ جِئْتُمْ إِلَى صَاحِبِنَا هَذَا تَسْتَخْرِجُونَهُ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا وَتُبَايِعُونَهُ عَلَى حَرْبِنَا وَاللَّهِ إِنَّهُ مَا مِنْ الْعَرَبِ أَحَدٌ أَبْغَضَ إِلَيْنَا أَنْ تَنْشَبَ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ مِنْكُمْ قَالَ فَانْبَعَثَ مَنْ هُنَالِكَ مِنْ مُشْرِكِي قَوْمِنَا يَحْلِفُونَ لَهُمْ بِاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ هَذَا شَيْءٌ وَمَا عَلِمْنَاهُ وَقَدْ صَدَقُوا لَمْ يَعْلَمُوا مَا كَانَ مِنَّا قَالَ فَبَعْضُنَا يَنْظُرُ إِلَى بَعْضٍ قَالَ وَقَامَ الْقَوْمُ وَفِيهِمْ الْحَارِثُ بْنُ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيُّ وَعَلَيْهِ نَعْلَانِ جَدِيدَانِ قَالَ فَقُلْتُ كَلِمَةً كَأَنِّي أُرِيد
Caliba icapalana na ifwe [Ya’qub] atile; atwebele [tata] ukufuma kuli [Ibn Ishaq] atile; alinjebele [Ma’bad bin Ka’ab bin Malik bin Abu Ka’ab bin Al Yaqin, umunyina wa kwa Bani Salamah] ukuti umunyina, [’Ubaidullah bin Kaab], e muntu uwaishiba sana pa ba Ansar, amwebele ukuti wishi [Ka’ab bin Malik] na Ka’ab abacitike bali pa kati ka bantu mu 1914. Kasesema, atile; Twaile na bantu besu ku kucita Hajj ukufuma pa kati ka bashimapepo abengi, twapepele kabili twaumfwikisha, twali pamo na Al Bara’ bin Ma’rur, umusango wesu kabili intungulushi yesu. Ilyo twatendeke ulwendo lwesu kabili twafumine ku Medina, Al Bara’ atwebele ukuti ‘Mwe bantu, ine, kuli Lesa, nali ne ciloto, kuli Lesa, nshaishiba nga kuti mwasuminishanya na ine nelyo iyo. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; twatile kuli wene, cinshi ciloto cobe? Ayaswike ukuti, Nalotele ukuti nshakafume muli Kaaba mu motoka kabili ukuti nkapepa ukulolesha kuli yene. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena twatile; Na Allah, imbila iyafikile kuli ifwe ni iyi: Kasesema wesu tapepele kano fye mu lubali lwa kwa Sham, kabili tatulefwaya ukumukaanya. Lyena atile 'Nkapepa kuli wene'. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyene twamwebele ukuti, ‘Tatwacicita’. E ico, ilyo inshita ya kupepa yafikile, twaloleshe kuli Sham ilyo wene alepepa ukulolesha kuli Kaaba ukufika na lintu twafikile mu Mecca. Munyina atile; twasuminishe ifyo acitile lelo atwalilile ukukanafwaya ukufumyako fye ukukakatila ku fyo acitile. Ilyo twafikile ku Maka, atile; 'O mwana wa kwa munyinane, kabiye kuli Rasulullah, kabili umupushe ifyo nacitile mu lwendo lwandi ulwa pa ntanshi'. Na Allah, mu mutima wandi muli icintu cimo icinsakamika pa fyo nacitile, pantu nshasuminishanya ne fyo mwacitile. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena twafumine no kwipusha pa lwa Rasulullah, pantu tatwaishibe kabili tatwatala twamumonapo. Lyene aipwishe ukuti ‘Bushe imwe babili mwalishiba pali ici? -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; twatile, ‘Awe’. Aipwishe ukuti, bushe mwalishiba Al Abas, umufyashi wakwe. E ico twatile, ee. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; twalishiba Al ’Abbas pantu inshita imo aishile kuli ifwe nga kashita. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Nga ca kuti imwe babili mwaingila mu cikuulwa ca mapepo ninshi wene akabe uwaikala na Al ‘Abbas. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena twaingile mu ng’anda ya mapepo, calisangwike ukuti Al ‘Abbas aliikala kabili na o aliikala nankwe, twatile mwaposha no kwikala mupepi na bo. Umuntu uukalamba atile kuli Al-Abbas, bushe mwalishiba aba bantu babili, mwe Abu Al-Fadl? Ayaswike ati, ee uyu ni Al Barra, intungulushi ya bantu bakwe kabili uyu ni Kaab Malik. Atile; Pa mulandu wa kwa Lesa, nshakalube amashiwi ya kwa Lesa ayo naumfwile. Ayaswike ukuti, ee. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Al Bara’ bin Ma’rur atile; O Nabiyullah, nali pa nse mu lwendo lwandi kabili Allah anlangile ku Buislamu, lyene nalotele ukuti nshapilibwile umusana wandi kuli Kaaba kabili lyene napepele ukulolesha kuli yene lelo ifibusa fyandi fyalikeene muli ilya nshita. Eico naumfwa uwasakamikwa, cinshi uletontonkanya, we Mutumwa wa kwa Lesa? Atile: muli kale pa Qibla, nga mwashipikisha kuli ci. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena Al Barra’ aile ku Qibla wa kwa Mufumu wa Bufumu no kupepa na ifwe ukulolesha ku Sham. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Ulupwa lwakwe lwatontonkenye ukuti acili alepepa ukulolesha kuli Kaaba, ukufika na lintu afwile. Lelo icine ca kuti . te fyo caba, twalishiba bwino ukucila pali bene. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; twafumine ku Hajj, twacitile icipangano kuli Shikulu wa Bufumu mu Aqabah mu kati ka Bushiku bwa Tasriq, pa numa ya kucita Hajj, ubo bushiku bwali bushiku twacitile icipangano kuli Shikulu wa Bukulu. Twali pamo na Abdullah, Abu Jabir, umo uwa fimpashanya fyesu. Twafishe umuntu uwali na ifwe ku bacipondoka, cali cintu cesu, twalanshenye nankwe, O Abu Jabir uli umo uwa fimpashanya fyesu, umuntu wa mucinshi pa kati kesu, mu cine cine twalitemwa iwe, kuti caba ica nsoni nga ca kuti wali no kuba amafuta ya mulilo wa pe mailo. Lyena namwitile ku Buislamu kabili namubuulile ne cipangano ca kwa Muislamu, na o apilibwile ku Buislamu no kusangwilako ku cacitike mu Aqabah kabili ali mwiminishi wa bantu. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; kabili ubushiku bulya twalele pamo na bantu besu mu motoka yesu, ukufika pa numa ya ciputulwa ca butatu ica bushiku twafumine mwi bumba lyesu ukufikilisha ilaya lya kwa Kasesema, twapitile mu fipuupu mu cifulo ca kusakamana nga fintu utunyuni tuleenda, ukufika na lintu twali no kulongana pa musebo pa kati ka fipuna fibili ifya Aqabah. Twali amakumi cinelubali na cinelubali, kabili abanakashi babili, e kutila Nasiba, Umu Umara, umo uwa banakashi ba kwa Bani Mazin, na Asma, umo uwa banakashi ba kwa Bani Salamah, Umu Mani. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; twalonganike muli iyo nshila, ukulolela ukufika kwakwe. Umukalamba wa bashilika aishile pamo na banyinakulu Al 'Abbas bin Abdul Muttalib, nangu ca kuti pali ilya nshita alicili uwa mapepo nga bantu bakwe. Lelo mu cine cine alitemenwe ukumona mu milandu ya munyina kabili alicikoseleshe. Ilyo twaikele, Al ‘Abbas bin Abdul Muttalib ali uwabalilepo ukulanda, atile ‘Mwe bantu ba ku Al Khajraj, ---Atile-, Kabili ni baArab abapeele uyu mushi wa Ansar Khazraj amashina ya Khazraj na Aus-mu cine cine, Muhamadi ni umo uwa ifwe uo intendekelo yakwe mwaishiba ilyo mwaishiba ubukata bwakwe ukufuma ku bantu bakwe. no kucingililwa mu calo cakwe umwine. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Twaliumfwa ifyo walandile, landa, we Mutumwa wa kwa Lesa, kuli iwe wine na kuli Rabb obe ifyo ulefwaya. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Umukalamba wa citungu alandile, abelengele no kupepa kuli Lesa Azzawajalla, apanda amano ubuIslam. Atile: ‘Nakulapa ukuti ulingile ukuncingilila nga fintu ucingilila abanakashi bobe na bana bobe. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; e lyo Al Bara’ bin Ma’rur amukatile ku kuboko, lyene atile; ‘Ee, kuli Uyo uwakutumine pamo na Al Haq, mu cine cine tukakucingilila ku fya kukansana fyonse nga fintu tucingilila ku fya kukansana fyonse ifilenga ulupwa lwesu ukusakamikwa. Tulumbanyeni mwe Mutumwa wa kwa Allah, tuli bantu abaishiba bwino ukulwa kabili abaishiba bwino ukubelenga ne fyanso, twafiishiba bwino pa nkulo ne nkulo. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena umuntu umo aputukile amashiwi yakwe ilyo Al Barra aipwishe umukalamba wa bashilika ukulanda, e kutila Abu Al Haitsam bin At-Taihan, umwiminishi wa kwa Bani Abdul Asyhal, atile; 'O Mutumwa wakwa Allah, pakati kesu na bantu pali icipangano, bushe tulingile ukuonaula icipangano, bushe mwasumina nga twacita ifyo, lyena Allah akucimfya ukubwelela ku bantu benu kabili mwatuleka? -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; e lyo Kasesema amwentula no kutila: ‘Lelo sunga umulopa, sunga umulopa. Ukusakamana ukuonaula . , ukusakamana ukuonaula. Nali lubali lwa imwe kabili imwe muli lubali lwandi, nkalwisha abo mulwisha, kabili nkapanga umutende na abo mupanga umutende na bo’. Lyene Rasulullah atile: ‘Buuka ukufuma kuli imwe abaimikilila ikumi na babili, abakaba ukufuma ku bantu babo’. Na kabili bafumishe abaimikilila ikumi na babili. Abafumine ku Khazraj kabili batatu abafumine ku Aus. Ma’bad bin Kaab anjebele muli hadith yakwe ukufuma kuli munyina, Ka’ab bin Malik, atile; Umuntu uwabalilepo ukupeela ukuboko kwakwe kuli Kasesema ali ni Al Barra’ bin Ma’rur, ukukonkwapo na bantu bakwe. Pa numa ya kulaya ukuti tukaba aba cishinka kuli Lesa, Satana abilikishe ukufuma pa muulu wa lupili lwa Aqabah mwi shiwi ilikalamba nga nshi ilyo nshatala naumfwapo ukuti, ‘Mwe bantu abaikala mu mpili na mu mayanda, bushe tamwishibe ukuti abantu abacepesha abashingulukwa kuli imwe aba busangu. Ali, ekutiila Ibn Ishaq, aipwishe ati, 'O Muhamadi, cinshi umulwani wakwa Lesa asosele? Uyu e mwana wa kwa Azab, umfweni, mwe mulwani wa kwa Lesa, nkabika amano ku kulwisha imwe! Lyene Kasesema atile: ‘Ingila mu matuuka yenu’. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Al abasi, umwana wa kwa Ubada, uwa bufumu bwakwe, atile; kuli wene, Kuli Uyo uwakutumine pamo na Al Haq, nga ulefwaya, tukaisa ku bantu ba ku Mina mailo ne mipeto yesu. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; Mukalamba wa bashilika atile: ‘Nshapeelwe ifunde lya kucita ifyo’. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; lyena twaile ku ng’anda, twalele ukufika ku cungulo. Pa numa, ababomfi ba Quraish batusangene, baishile ku ncende twaiminine no kutila; Mwe bantu ba ku Khazraj, imbila yafika kuli ifwe ukuti mwaisa kuli cibusa wesu -Umukalamba wa cibusa-, mwamwita ukuti afume pa kati kesu kabili mwalaya ukuti mukatulwisha. Na Allah, tapali umuArab uo twingapata nga ca kuti inkondo yatendeka pa kati kesu na wene ukucila pali imwe. -Ka'ab bin Malik Radliyalahu- atile; e lyo abashilika bafumine kuli ifwe, balapile kuli bene mwi shina lya kwa Allah, ukuti tapali icacitike, bali aba cine, pantu tabaishibe icacitike kuli ifwe. -Ka'ab bin Malik Radliyali- atile; bamo pali ifwe twaloleshe kuli cibusa wakwe. Lyene abantu baiminine kabili pa kati kabo pali Al Harith bin Hisyam bin Al Mughiroh Al Makhzumi uwasendele insapato shibili ishipya. Lyena natile ne cikomo cimo nga ca kuti ndefwaya ukusangwa kuli bene, mu mashiwi yabo: finshi wingacita, we Abu Jabir, uli umo uwa fimpashanya fyesu, wapokele fye insapato shibili nga insapato sha mulumendo ukufuma ku Quraish. Lyene Al Harith aumfwile, alekele bonse babili lyena abapoosele kuli ine no kutila; Na Lesa, mukacifwala. Lyene Abu Yabiri atile; nga ca kuti Allah amucingilila. Pa mulandu wa kwa Allah, umulumendo, bwesheni insapato shonse shibili kuli wene. Lyene natile; Na Lesa, nshakacibweseshe. Atile; kuli Allah ni cipangano ca mutende. Na Allah, nga ca kuti amashiwi ayasuma ya cine, ninshi nkayafumyapo. Iyi ni hadith ya kwa Ka’ab bin Malik pa lwa fyacitike mu Aqaba ne fyo akonkele muli ifyo.