Imam Ahmad : 15237
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ فَحَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي كَعْبِ بْنِ الْقَيْنِ أَخُو بَنِي سَلِمَةَ أَنَّ أَخَاهُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ وَكَانَ مِنْ أَعْلَمِ الْأَنْصَارِ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَكَانَ كَعْبٌ مِمَّنْ شَهِدَ الْعَقَبَةَ وَبَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَا قَالَ خَرَجْنَا فِي حُجَّاجِ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَقَدْ صَلَّيْنَا وَفَقِهْنَا وَمَعَنَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ كَبِيرُنَا وَسَيِّدُنَا فَلَمَّا تَوَجَّهْنَا لِسَفَرِنَا وَخَرَجْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ الْبَرَاءُ لَنَا يَا هَؤُلَاءِ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ وَاللَّهِ رَأْيًا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَدْرِي تُوَافِقُونِي عَلَيْهِ أَمْ لَا قَالَ قُلْنَا لَهُ وَمَا ذَاكَ قَالَ قَدْ رَأَيْتُ أَنْ لَا أَدَعَ هَذِهِ الْبَنِيَّةِ مِنِّي بِظَهْرٍ يَعْنِي الْكَعْبَةَ وَأَنْ أُصَلِّيَ إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا وَاللَّهِ مَا بَلَغَنَا أَنَّ نَبِيَّنَا يُصَلِّي إِلَّا إِلَى الشَّامِ وَمَا نُرِيدُ أَنْ نُخَالِفَهُ فَقَالَ إِنِّي أُصَلِّي إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا لَهُ لَكِنَّا لَا نَفْعَلُ فَكُنَّا إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ صَلَّيْنَا إِلَى الشَّامِ وَصَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ أَخِي وَقَدْ كُنَّا عِبْنَا عَلَيْهِ مَا صَنَعَ وَأَبَى إِلَّا الْإِقَامَةَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا صَنَعْتُ فِي سَفَرِي هَذَا فَإِنَّهُ وَاللَّهِ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَيْءٌ لَمَّا رَأَيْتُ مِنْ خِلَافِكُمْ إِيَّايَ فِيهِ قَالَ فَخَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنَّا لَا نَعْرِفُهُ لَمْ نَرَهُ قَبْلَ ذَلِكَ فَلَقِيَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفَانِهِ قَالَ قُلْنَا لَا قَالَ فَهَلْ تَعْرِفَانِ الْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَمَّهُ قُلْنَا نَعَمْ قَالَ وَكُنَّا نَعْرِفُ الْعَبَّاسَ كَانَ لَا يَزَالُ يَقْدَمُ عَلَيْنَا تَاجِرًا قَالَ فَإِذَا دَخَلْتُمَا الْمَسْجِدَ فَهُوَ الرَّجُلُ الْجَالِسُ مَعَ الْعَبَّاسِ قَالَ فَدَخَلْنَا الْمَسْجِدَ فَإِذَا الْعَبَّاسُ جَالِسٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ جَالِسٌ فَسَلَّمْنَا ثُمَّ جَلَسْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبَّاسِ هَلْ تَعْرِفُ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ نَعَمْ هَذَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ سَيِّدُ قَوْمِهِ وَهَذَا كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَنْسَى قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّاعِرُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَقَالَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي خَرَجْتُ فِي سَفَرِي هَذَا وَهَدَانِي اللَّهُ لِلْإِسْلَامِ فَرَأَيْتُ أَنْ لَا أَجْعَلَ هَذِهِ الْبَنِيَّةَ مِنِّي بِظَهْرٍ فَصَلَّيْتُ إِلَيْهَا وَقَدْ خَالَفَنِي أَصْحَابِي فِي ذَلِكَ حَتَّى وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَمَاذَا تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَقَدْ كُنْتَ عَلَى قِبْلَةٍ لَوْ صَبَرْتَ عَلَيْهَا قَالَ فَرَجَعَ الْبَرَاءُ إِلَى قِبْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى مَعَنَا إِلَى الشَّامِ قَالَ وَأَهْلُهُ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ صَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى مَاتَ وَلَيْسَ ذَلِكَ كَمَا قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِهِ مِنْهُمْ قَالَ وَخَرَجْنَا إِلَى الْحَجِّ فَوَاعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَقَبَةَ مِنْ أَوْسَطِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ فَلَمَّا فَرَغْنَا مِنْ الْحَجِّ وَكَانَتْ اللَّيْلَةُ الَّتِي وَعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَرَامٍ أَبُو جَابِرٍ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَكُنَّا نَكْتُمُ مَنْ مَعَنَا مِنْ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَمْرَنَا فَكَلَّمْنَاهُ وَقُلْنَا لَهُ يَا أَبَا جَابِرٍ إِنَّكَ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَشَرِيفٌ مِنْ أَشْرَافِنَا وَإِنَّا نَرْغَبُ بِكَ عَمَّا أَنْتَ فِيهِ أَنْ تَكُونَ حَطَبًا لِلنَّارِ غَدًا ثُمَّ دَعَوْتُهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَخْبَرْتُهُ بِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْلَمَ وَشَهِدَ مَعَنَا الْعَقَبَةَ وَكَانَ نَقِيبًا قَالَ فَنِمْنَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَعَ قَوْمِنَا فِي رِحَالِنَا حَتَّى إِذَا مَضَى ثُلُثُ اللَّيْلِ خَرَجْنَا مِنْ رِحَالِنَا لِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَسَلَّلُ مُسْتَخْفِينَ تَسَلُّلَ الْقَطَا حَتَّى اجْتَمَعْنَا فِي الشِّعْبِ عِنْدَ الْعَقَبَةِ وَنَحْنُ سَبْعُونَ رَجُلًا وَمَعَنَا امْرَأَتَانِ مِنْ نِسَائِهِمْ نَسِيبَةُ بِنْتُ كَعْبٍ أُمُّ عُمَارَةَ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي مَازِنِ بْنِ النَّجَّارِ وَأَسْمَاءُ بِنْتُ عَمْرِو بْنِ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي سَلِمَةَ وَهِيَ أُمُّ مَنِيعٍ قَالَ فَاجْتَمَعْنَا بِالشِّعْبِ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى جَاءَنَا وَمَعَهُ يَوْمَئِذٍ عَمُّهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عَلَى دِينِ قَوْمِهِ إِلَّا أَنَّهُ أَحَبَّ أَنْ يَحْضُرَ أَمْرَ ابْنِ أَخِيهِ وَيَتَوَثَّقُ لَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا كَانَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَوَّلَ مُتَكَلِّمٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ قَالَ وَكَانَتْ الْعَرَبُ مِمَّا يُسَمُّونَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ الْأَنْصَارِ الْخَزْرَجَ أَوْسَهَا وَخَزْرَجَهَا إِنَّ مُحَمَّدًا مِنَّا حَيْثُ قَدْ عَلِمْتُمْ وَقَدْ مَنَعْنَاهُ مِنْ قَوْمِنَا مِمَّنْ هُوَ عَلَى مِثْلِ رَأْيِنَا فِيهِ وَهُوَ فِي عِزٍّ مِنْ قَوْمِهِ وَمَنَعَةٍ فِي بَلَدِهِ قَالَ فَقُلْنَا قَدْ سَمِعْنَا مَا قُلْتَ فَتَكَلَّمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَخُذْ لِنَفْسِكَ وَلِرَبِّكَ مَا أَحْبَبْتَ قَالَ فَتَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَلَا وَدَعَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَغَّبَ فِي الْإِسْلَامِ قَالَ أُبَايِعُكُمْ عَلَى أَنْ تَمْنَعُونِي مِمَّا تَمْنَعُونَ مِنْهُ نِسَاءَكُمْ وَأَبْنَاءَكُمْ قَالَ فَأَخَذَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ نَعَمْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَنَمْنَعَنَّكَ مِمَّا نَمْنَعُ مِنْهُ أُزُرَنَا فَبَايِعْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَحْنُ أَهْلُ الْحُرُوبِ وَأَهْلُ الْحَلْقَةِ وَرِثْنَاهَا كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ قَالَ فَاعْتَرَضَ الْقَوْلَ وَالْبَرَاءُ يُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو الْهَيْثَمِ بْنُ التَّيِّهَانِ حَلِيفُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الرِّجَالِ حِبَالًا وَإِنَّا قَاطِعُوهَا يَعْنِي الْعُهُودَ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ نَحْنُ فَعَلْنَا ذَلِكَ ثُمَّ أَظْهَرَكَ اللَّهُ أَنْ تَرْجِعَ إِلَى قَوْمِكَ وَتَدَعَنَا قَالَ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَلْ الدَّمَ الدَّمَ وَالْهَدْمَ الْهَدْمَ أَنَا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مِنِّي أُحَارِبُ مَنْ حَارَبْتُمْ وَأُسَالِمُ مَنْ سَالَمْتُمْ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْرِجُوا إِلَيَّ مِنْكُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا يَكُونُونَ عَلَى قَوْمِهِمْ فَأَخْرَجُوا مِنْهُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا مِنْهُمْ تِسْعَةٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَثَلَاثَةٌ مِنْ الْأَوْسِ وَأَمَّا مَعْبَدُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنِي فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَخِيهِ عَنْ أَبِيهِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ ضَرَبَ عَلَى يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ ثُمَّ تَتَابَعَ الْقَوْمُ فَلَمَّا بَايَعَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَرَخَ الشَّيْطَانُ مِنْ رَأْسِ الْعَقَبَةِ بِأَبْعَدِ صَوْتٍ سَمِعْتُهُ قَطُّ يَا أَهْلَ الْجُبَاجِبِ وَالْجُبَاجِبُ الْمَنَازِلُ هَلْ لَكُمْ فِي مُذَمَّمٍ وَالصُّبَاةُ مَعَهُ قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى حَرْبِكُمْ قَالَ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ مَا يَقُولُهُ عَدُوُّ اللَّهِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا أَزَبُّ الْعَقَبَةِ هَذَا ابْنُ أَزْيَبَ اسْمَعْ أَيْ عَدُوَّ اللَّهِ أَمَا وَاللَّهِ لَأَفْرُغَنَّ لَكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا إِلَى رِحَالِكُمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عُبَادَةَ بْنِ نَضْلَةَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَئِنْ شِئْتَ لَنَمِيلَنَّ عَلَى أَهْلِ مِنًى غَدًا بِأَسْيَافِنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أُومَرْ بِذَلِكَ قَالَ فَرَجَعْنَا فَنِمْنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا فَلَمَّا أَصْبَحْنَا غَدَتْ عَلَيْنَا جُلَّةُ قُرَيْشٍ حَتَّى جَاءُونَا فِي مَنَازِلِنَا فَقَالُوا يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ إِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّكُمْ قَدْ جِئْتُمْ إِلَى صَاحِبِنَا هَذَا تَسْتَخْرِجُونَهُ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا وَتُبَايِعُونَهُ عَلَى حَرْبِنَا وَاللَّهِ إِنَّهُ مَا مِنْ الْعَرَبِ أَحَدٌ أَبْغَضَ إِلَيْنَا أَنْ تَنْشَبَ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ مِنْكُمْ قَالَ فَانْبَعَثَ مَنْ هُنَالِكَ مِنْ مُشْرِكِي قَوْمِنَا يَحْلِفُونَ لَهُمْ بِاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ هَذَا شَيْءٌ وَمَا عَلِمْنَاهُ وَقَدْ صَدَقُوا لَمْ يَعْلَمُوا مَا كَانَ مِنَّا قَالَ فَبَعْضُنَا يَنْظُرُ إِلَى بَعْضٍ قَالَ وَقَامَ الْقَوْمُ وَفِيهِمْ الْحَارِثُ بْنُ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيُّ وَعَلَيْهِ نَعْلَانِ جَدِيدَانِ قَالَ فَقُلْتُ كَلِمَةً كَأَنِّي أُرِيد
Juweco ikumwa [Ya'qub] uwacu; uwacu iwa [baba] kud i bang [Ibn Ishaq] uwacu; uwacu ira [Ma'bad bin Ka'ab bin Malik bin Abu Kaab bin Al Yaqin, umego pa Bani Salamah] nia umego pare, ['Ubaidullah bin Kaab], etiye ngati ma ngeyo lembe lee ikind Ansar, uwacu ire nia wone [Ka'ab bin Malik] man Ka'ab gibedo ikind dhanu ma ugam ucungo i Aqabah Incident man lemandha pa Mungu sallallaahu'alaihiwasallam, ma wacu; Wacidho ku dhanu mwa ni timo Hajj kud ikind ju ma giyio mungu mapol, walego man wawinjo lembe, wabedo ku Al Bara' bin Ma'rur, ngati mwa man jatel wi mwa. Kinde ma wacaku wotho mwa man wawok kud i Medina, Al Bara' uwacu iwa 'O dhanu, an, ku Allah, abedo ku lek, ku Allah, angeyo ngo ka wubiyio lembe para nyo epe. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; wawacu ire, lek peri ango? Edwoko kumae, aleko nia abewok kud i Kaaba ku mutukari man nia abekwayu lega anen wange. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; eka wawacu; Ku nying pa Allah, lembe ma wok iwa nya jakwenda mwa ukwayu ngo kende kende i yo pa Sham, man wabemito ngo ni kwero lembe pare. I ngeye ewacu 'Abi lega i bange'. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; man wawacu ire niya, 'wabitimo ngo'. Pieno, kinde ma sawa mi rwo utuc, waneno Sham, en ebed etimo rwo wange Kaaba nitundu wadok i Mecca. Omera uwacu; wa kwero gin ma etimo ento ebedo ku lworo ikum gin ma etimo. Kinde ma watuc i Makah, ewacu kumae; 'O wod pa umira, cidhi i bang Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam, man ipenje ango ma atimo i wotho para mukadho'. Ku nying pa Allah, i cwinya lembe moko nuti ma nyayu can i iya ikum gin ma atimo, kum akwero gin ma itimo. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye wawok woko man wapenjo pi Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam, kum wangeyo ngo man waneno ngo con. I ngeye epenju niya 'Wu ario wungeyo pire? -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; wawacu, 'Ungo'. Epenju, ingeyo Al 'Abas bin Abdul Muttalib, nera pare. Eyo wawacu, ee. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; wangeyo Al 'Abbas kum ebino i bangwa calu jara lworo. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Ka wun ario wumondo i ot pa Mungu eca ebibedo ngati ma bedo ku Al 'Abbas. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye wamondo i ot pa Mungu, edoko ni Al 'Abbas ubedu piny man Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam de ubedu kude, wafoyo man wabedo ceng kugi. Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam uwacu ni Al 'Abbas, ingeyo dhanu aryo eni, O Abu Al Fadl? Edwoko kumae, ee eni ubedo Al Barra' bin Ma'rur, jadit pa dhanu pare man eni ubedo Ka'ab bin Malik. Eyero kumae; Ku nying pa Allah, abiweko ngo wec pa Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam ma awinjo. Edwoko, ee. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Al Barra' bin Ma'rur uwacu; O Nabiyullah, nangu abedo woko i wotho para man Allah unyutho ira Islam, i ngeye aleko lek niya aloko ngo ngeye i Kaaba man i ngeye alego wange ento jurimo para gikwero i lembe meno. Dong awinjo marac, iparu ango, O Jakwenda pa Allah? Ewecu: dong itiye i Qibla, kan ibedo moth kude. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye Al Barra' ucidho i Qibla pa Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam man ekwayu ku wan ma waneno Sham. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Juru ot pare giparu niya podi ebedo ka rwo ku wange Kaaba, nitundu etho. Ento lemandha utiye epe, wangeyo maber loyo gi. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; wawok woko pi Hajj, watimo lembariba ni Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam i Aqabah i kind ceng pa Tasriq, ingey watimo Hajj, dyewor eca ubedu dyewor ma watimo lembangola ni Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam. Wabedu ku Abdullah bin 'Amr bin Haram, Abu Jabir, acel ikin dhanu mwa. Wa kano ngati ma ubedu kudwa kud i bang ju ma timo lembe pa mungu, ubedu tic mwa, waweco kude, O Abu Jabir ibedo ngat acel ikindwa, ngati ma pire tek ikindwa, wamaru in andha, ebibedo lewic kani ibe doko moo pi nam mac urwo. I ngeye alwonge i Islam man awacu ire ku lembangola pa Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam, en de elokore i Islam man egam etimo lembe mi Aqabah man ebedo jatel wi dhanu. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye dyewor eca wabedo karacelu ku dhanu mwa i mutukari mwa, nitundu i ngei acel mi adek mi dyewor ne waweko gurup mwa ma watimo lembang'ola pa jabila sallallaahu'alaihiwasallam, wakadhu kud i kind lum i lworo calu winy wotho, nitundo ma wacokiri i yo ikind godi ario, ceng ku Aqabah. Wabedo dhanu pyer abiro, man mon ario, ma julwongo gi Nasibah bint Ka'ab, Umu 'Umarah, acel ikin mon pa Bani Mazin bin Al Najar man Asma' bint 'Amr bin 'Adi bin Thabit, acel ikin mon pa Bani Salamah, ma nyinge Umu Mani'. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; wacokiri i yo meno, wabekuru Rasulullah sallallahu'alaihiwasallam. Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam ubino ku wego pare Al 'Abbas bin Abdul Muttalib, kadi nang i kare ne podi ebedo ngati ma maru dini calu dhanu pare. Ento emaru neno lembe pa umego pare man eketho ebedo tek. Kinde ma wabedo piny, Al 'Abbas bin Abdul Muttalib ubedo ngati mir acel mi weco, ewacu 'O dhanu mi Al Khajraj, ---Ewacu-, man ubedu ju Arab ma gimiyo caru pa Ansar Khazraj eni nying Khazraj man Aus- andha, Muhammad ubedo ngat acel ikindwa ma ung'eyo acaki pare, wagwoke kud i bang dhanu mwa, ma enwangu dwong pa dhanu pare gwok i ngom pare gire. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Wawinjo lembe ma iwacu, wec, O Jakwenda pa Allah, iri man Rabb peri gin ma imito. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam uweco, esomo man ekwayu Allah Azzawajalla, eponjo Islam. Eyero kumae: ‘Akwong’o iri nia ibicungo ira calu ma ibecungo ko pi mon peri man awiya peri. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; man Al Barra' bin Ma'rur umake ku cinge, man ewacu; 'Eyo, ku ngati ma ucwalu ku Al Haq, wabigwoko andha kud i lembe ceke ma nyayu lworo calu ma wabe gwoko lembe ceke ma nyayu lworo i ot mwa. Pako wa, O Jakwenda pa Allah, wan dhanu ma ber i lwiny man ber i tuko ku jam lwiny, wabeponjo gi pi rundi madwong. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye ngati moko uturo wec pare kinde ma Al Barra' upenju Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam ni wecu, niwacu Abu Al Haitsam bin At-Taihan, jatel wi Bani Abdul Asyhal, ewacu; 'O Jakwenda pa Allah, ikindwa ku dhanu utiye lembariba, nyo umitu wa turo lembariba, iyio ka watimo kumeno, ci Allah bi loyo idok i bang dhanu peri man i weko wa? -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye jabila sallallaahu'alaihiwasallam uvunju man uwacu: 'Ento gwok rimo, gwok rimo. Bed ma ling pi nyoth , gwok nyoth. Atiye thenge peri man in de ibedo thenge para, abeci lwiny ikum ju ma ilweny kudu, man abiketho kuc ku ju ma itimo kuc kugi'. I ngeye Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam uwacu: 'Wucung ikindwu ju apar wi aryo, ma gibibedo ikind dhanu migi'. Giwodho bende judongo apar wi aryo. Abungwen kud i Khazraj man adek kud i Aus. Ma'bad bin Kaab uwacu ira i hadith pare kud ibang umego pare, Ka'ab bin Malik, ewacu niya; Ng'atu ma kwong'a m'umio cinge ni jabila sallallaahu'alaihiwasallam ubedo Al Barra' bin Ma'rur, man dhanu pare ulubo tokgi. I ngei ma wabedo ku lembariba ni Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam, Sitani ukok kud iwi got pa 'Aqabah ku dwal madit ma fodi awinjo ngo, 'O dhanu ma bedo i wi got man ot, wung'eyo ngo nia dhanu ma piny ma dhanu ma giweko yioyic ucungu ikumgi, giyio ni lwiny kudi. 'Ali, ma nyinge Ibn Ishaq, upenju kumae, 'O Muhammad, jadubu pa Allah uwacu ang'o? Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam uwacu: 'Eni ubedo jajok pa Azab ma bedo i 'Aqabah eni, man eni ubedo nyathin pa jajok pa Azab, winj, in jadegi pa Allah, abiketho wiya ikum lwiny kudi!'. I ngeye jabila sallallaahu'alaihiwasallam uwacu: 'Don i mutukari peri'. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Al Abbas bin Ubadah bin Nadllah uwacu; i bange, Ku ngati ma ucwalu ku Al Haq, tek imito, wabinu i bang dhanu mi Mina urwo ku palamularu mwa. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam uwacu: 'Juyero ngo nia atim eno'. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; i ngeye wadok i pacu, wanindu nitundo uthieno. I ngeye, judongo pa Quraish girombo kudwa, gibino kama wacungu i iye man giwacu; O dhanu mi Khazraj, lembe utuc iwa nia wubinu i bang jarimu mwa -Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-, wulwonge ni weko kindwa man wukwong'o ire ni lwiny kudwa. Ku nying pa Allah, ngati moko mbe ma Arab ma wabikwero ka lwiny ucaku ikindwa kude ma sagu in. -Ka'ab bin Malik Radliyallahu'anhu- uwacu; man ju ma timo lembe marac wok kud i bangwa, gikwo igi i nying Allah, nia piny moko utimere ngo, gibedo ju ma lemandha, kum gingeyo ngo ango ma utimere iwa. -Ka'ab bin Malik Radliyallhu'anhu- uwacu; jumoko ikindwa gineno wadi wadi. I ngeye dhanu ucungu man ikind gi ubedu Al Harith bin Hisyam bin Al Mughiroh Al Makhzumi ma utingo wara ario manyen. I ngeye awacu ku wec acel calu nangu amito adok kudgi, i wec migi: icopo timo ang'o, O Abu Jabir, ibedo acel ikin dhanu mwa, itingo wara aryo kende calu wara pa awobi ma Quraish. I ngeye Al Harith uwinjo, eweko gi ario zoo man ebolo gi ira man ewacu kumae; Ku nying pa Allah, ibikethe. I ngeye Abu Jabir uwacu; Allah ugwoki. Pi bero pa Allah, awobi, dwok wara ario ire. I ngeye awacu; Ku nying pa Allah, abidwoko ngo. Eyero kumae; ku Allah etiye winjiri mi kuc. Ku nying pa Allah, ka wec maber utiye lemandha, ci abi kwanyu gi woko. Eni ubedo hadith pa Ka'ab bin Malik ikum lembe ma utimere i Aqabah man ango ma elubu i iye.