Imam Ahmad : 14743
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ وَقَالَ لِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي عَادِلَتَهُمَا عَلَى نَاضِحٍ فَدَخَلَتْ بِهِمَا الْمَدِينَةَ لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا إِذْ لَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي أَلَا إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرْجِعُوا بِالْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَصَارِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَجَعْنَا بِهِمَا فَدَفَنَّاهُمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَمَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عَمَلُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُ فَأَتَيْتُهُ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتْلُ أَوْ الْقَتِيلُ فَوَارَيْتُهُ قَالَ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَتَرَكَ عَلَيَّ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّه أَنْ يُنَظِّرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ فَقَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ وَجَاءَ مَعَهُ حَوَارِيُّهُ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ وَدَخَلَ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَنِي الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا أَرَيْتُكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي بِشَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَدَخَلَ فَفَرَشَتْ لَهُ فِرَاشًا وَوِسَادَةً فَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ قَالَ وَقُلْتُ لِمَوْلًى لِيَ اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ وَالْوَحَا وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ يَدْعُو بِالطَّهُورِ وَإِنِّي أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرَغَنَّ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى تَضَعَ الْعَنَاقَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا قَامَ قَالَ يَا جَابِرُ ائْتِنِي بِطَهُورٍ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى وَضَعْتُ الْعَنَاقَ عِنْدَهُ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا لِلَّحْمِ ادْعُ لِي أَبَا بَكْرٍ قَالَ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيَّيْهِ اللَّذَيْنِ مَعَهُ فَدَخَلُوا فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ لَحْمٌ مِنْهَا كَثِيرٌ قَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلِمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرُبُهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ وَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغُوا أُسْكُفَّةَ الْبَابِ قَالَ وَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ مُسْتَتِرَةً بِسَقِيفٍ فِي الْبَيْتِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي فُلَانًا لِغَرِيمِي الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْسِرْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي إِلَى الْمَيْسَرَةِ طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ أَيْنَ جَابِرٌ فَقَالَ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَنَظَرْتُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةَ يَا أَبَا بَكْرٍ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَرَ أَنِّي كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ فَقَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ فَقَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَكَرَّرَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجِعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ يَا جَابِرُ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَقَالَ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَكُنْتَ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُورِدُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ
A erenikem [‘Affan] a erenikem [Abu ‘Awanah] a erenikem [Al Aswad bin Qais] seni [Nubaih Al’Anazi] seni [Jabir bin Abdullah] a apasa; Ewe Soufos a feilo seni Medina ngeni ekkewe chon fel ngeni chommong kot pwe epwe maun ngeniir. Abdullah, semei we a apasa ngeniei, O Jabir, kosap fiti maun. A naf ngonuk om kopwe ewe chon aporausa poraus fan iten ekkewe aramasen Medina pwe kopwe sinei ach feioch. Ren Allah, ika esapw ngang upwe nikitano nei kewe nengin, upwe fokkun sani ika pwe oupwe ninnino me mwen mesei. -Jabir bin Apdullah Radliyalahu’anhuma- a apasa; Nupwen ua witiwit, inei we a feito uwei inisin semei me inei we ra wawa kamel ngeni ewe teninimwen Medina pwe repwe peias non ewe nenien peias - Medina -. Fan eu emon mwan a tapwelo mwirin me apasa, ‘Kopwe sinei pwe ewe Soufos sallallaahu’alaiihiwasallam a erenuk pwe kosap uwei ekkewe mi mano non maun me kopwe peiaseniir non ewe neni ikewe ra ninnino ie’. Mürin aia aliwinisefäli, aia peiaseni ikewe ekewe ruoman ra ninnila ie. Lon ewe fansoun Kalifa an Mu’awiyah bin Abu Sufyan, emon mwan a feito me apasa; ‘O Jabir bin Abdullah, ren Allah, ekkewe chon aueta Mu’awiyah ra aksiten le suuki peiasen semom we, pwe inisin a pwa me pwal mwo nge ekkoch kinikinin inisin rese kkuf ren ewe ppwul. Non moni, ua feino ngeni inisin semei we me ua kuna pwe a chuen usun chok nupwen a peias. Ese wor met a siwin tiwenon chok ekkewe kinikin mi fis seni ewe nni manau, mwirin ua suki. -Jabir bin Apdullah a apasa; Semei we a likiti eu liwinimmang lon lapalapen date, mwirin, ekkoch aramas mi liwinimmang ngeni ra peseiei ai upwe tingor ar kewe pwuung. Ua feilo ren ewe Soufos, ua apasa, ‘O Nabiyulloh semei we a malo lon ena sokkun fansoun, me a likiti eu liwinin date. Iwe, ewe emon mi liwinimmang ngeni a achocho ngeniei ai upwe tingor an kewe pwuung, kopwe alisiei, eli epwe wor ekkoch aramas repwe liwini ngeniei ar kewe date tori ewe fansoun kinikin mwirin.’ Iwe, a pölüeni, ‘Ewer,’ üpwe feito mwen lekuniol. iwe a feito fiti chienan kewe, a tingor mumuta iwe ua apasa ngeni punuwei we ‘Ewe Soufos sallallaahu’alaihiwasallam epwe churiei ikenai non nefinen pwinin. Iwe, üsap pwäri ngonuk o kosap osukosuka Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam lon imwei lon och mettoch, kosap kapas ngeni’. Iwe, a feito, ua äeä efoch matchang me pillow fän itan, mwirin a äeä möküran me annut. Iwe, üa üreni nei we chon angang, ‘Kopwe niela ei kuuch, iei eman kuuch mi öch, kopwe mwittir o awesi mwen Rasulullah Sallallahu’alaiihiwasallam epwe nennela o ngang üpwe etuk’. Aua fen angang won tori a wes, iwe, a chuen annut, iwe, ua apasa ngeni nei we chon angang, ‘Lupwen Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam epwe nennelo epwe tingor konikin limelim, lupwen epwe wes epwe uta ina minne, kosap mut ngeni an epwe wes an limelim tori ewe kuuch epwe nom mwen mesan. Iwe, lupwen a wes, a apasa: ‘O Jabir, kopwe uwei ngeniei konikin limelim’. Nupwen a fori ablution, ua isoni ewe kuuch unukun, mwirin a nenengeniei me apasa: ‘Ifa usun ka sinei ai mochenin futuk, kose mochen kopwe kokori Abu Bakar’. -Jabir bin Apdullah a apasa; Iwe, ra köri chienan kewe, ra tolong o Rasulullah Shallallahu’alaihiwasallam a ässäwa pöün o apasa, ‘Lon iten Kot, oupwe mongökemi’. Ra mongö tori ra möt, a pwal likiti chomong fituk. -Jabir bin Apdullah a apasa; Ren Allah ewe mwichen Bani Salamah ra kuna i, ra tongei i nap seni pwisin ir, ina minne ese wor emon a fokkun arap ngeni nge a niuokus ar repwe osukosuka i. Lupwen a wes, a ütä . a tapwelo mwirin chienan kewe, mwirin ra likitalo. A apasa: Kopwe suki pei fan iten ekkewe chon nang, mwirin ua tapweno mwirir tori ra nom ren ewe asam. -Jabir bin Apdullah a apasa; punuwei we a wanong chechen me a suki ewe asam ngeni ewe imw, a apasa; ‘O chon kuno seni Allah, iotek fan itei me punuwei we, pwe Allah epwe efeiochuk. Iwe, a pölüweni, “Amwo Allah epwe efeiöchuk me pwülüom we.” Mwirin a apasa: ‘Iotek fan iten so me so, aramas mi fen liwinimmang ngeniei moni mi peseiei ai upwe tingor fan itei’. -Jabir bin Apdullah a apasa; iwe - ewe emon mi osupwang ngeniei - a feito. Iwe, -Rasulullah a apasa: Kopwe amecheresi ngeni Jabir bin Abdullah’, wewen, kopwe amecheresi ren om kinikinin ewe liwinimmang seni seman we, lon ewe fansoun kinikin mwirin. -ewe emon mi liwinimmang- a apasa; Ngang use mochen. A apasa ekkewe popun me a apasa; ina pisekin emon semirit mi osupwang. Iwe, -Rasulullah- a eisini, ia Jabir a nom ie? -Jabir bin Apdullah a apasa; Ngang O chon kuno seni Allah. Iwe, a apasa: “Kopwe ekieki ngeni, Allah ‘azza wajalla epwe naf ngeni’, mürin üa nenengeni läng, a pwä pwe ewe akkar a ekis ässila ngeni ötiu. Iwe, a apasa: ‘Kopwe iotek O Abu Bakr’, iwe, ra mwich ngeni ewe imwen fel, iwe, ua apasa; Iwe, kopwe uweato om we pasikit, üa aükü ajwah fän itan, mürin, Allah a föri pwe epwe naf fän itan, nge a chüen wor chommong me chommong date mi chüen nom. Iwe, ua mwittir chuuri Rasulullah lon an we imwen fel usun itä nge ngang emön aramas mi ngaw. Ua kuna pwe Rasulullah a fen iotek. Iwe, üa apasa, “O chon künö seni Allah, met ka ekieki? Iwe, üa fen aükü fän iten ewe eman mi liwinimmang ngeniei, iwe, Allah a naf ngeni me a chüen wor chommong mettoch mi chüen nom rei. A eisini ia ‘Umar bin Khottob a nom ie. Iwe, a mwittir feito me a ässäwa. -Ewe Soufos a apasa: ‘Kopwe eisini Jabir usun ewe emon mi osupwang ren dates’. Iwe, üsap tingor, enletin üa fen silei pwe Allah epwe wesewesen naf lupwen ka apasa pwe epwe naf, mürin a apasasefäli ewe kapas fän ülüngät meinisin ren an apasa pwe ‘Usap tingor’. Mwirin fan ülüngät ese chüen apasasefäli. Mwirin, a apasa: ‘O Jabir, met ewe emon mi liwinimmang ngonuk me noum kewe date a fori?’ -Jabir bin Apdullah a apasa; Ua apasa; Iwe, a liwiniti pwülüan we o apasa pwe a naf ngeni o likiti ngeni chomong me chomong. Ifa usun, ngang üa pinei om kopwe fos ngeni Rasulullah? A pölüeni, “Met om ekiek usun Allah AzzaWaJalla, Rasulullah Shallallahu’alaiihiwasallam a tori imwei we me mürin a towu me üsap tingor iotek fän iten ai tümün me fän iten pwülüwei we mwen an epwe feila.