Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
A erenikem [Apdullah Bin Numair] pwe a apasa; a fen esinesin ngenikem [Isma’il] seni [Qais] a apasa; [Abu Bakr] a uta me mwareiti Allah me alimelima I mwirin a apasa; O aramas, ennetin oua anneani ei wokisin: ‘O ami chon nuku, oupwe tumunukemi; Ese wor emon mi mwaken epwe efeiengawa ngonuk ika pwe ka fen angei emmwen’. -QS ewe wokisin 105-. Iwe, enlet, sia rongorong ewe chon kuno seni Kot a apasa: ‘Enlet, ika aramas ra kuna mettoch mi ngau me mwirin rese amam, iwe, Allah epwe arapakan epwe apungu ir meinisin’.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
A fen erenikem [Waki’] a apasa; A fen erenikem [Mis’ar] me [Sufyan] seni [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] seni [Ali Bin Rabiah Al Walibi] seni [Asma’bin Al Hakam Al Fazari] seni [Ali], a apasa; Ika pwe ua rongorong ew hadith seni ewe chon kuno seni Kot, iwe, Allah a ngeniei feioch seni anongonong won met a mochen. iwe ika emon a ereni ei, iwe upwe tingor ngeni an epwe pwon, ika a fen pwon ngeniei iwe upwe confirm-ini. Ennetin, Abu Bakr a fen ereni ei, me mi ennet pwe [Abu Bakr] a rongorong ewe Soufos a apasa: ‘Esap emon mwan epwe fori ew tipis me mwirin a fori an epwe limelimoch me fori an limelimoch epwe murinno, -Mis’ar a apasa; -’ iwe a iotek, nge Sufyan a apasa ‘iwe a iotek ruu rak’ah me a tingorei Allah an epwe omusalo tipisin ika pwe ese enlet pwe Allah epwe omusalo an kewe tipis’.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Iwe, lupwen a ürenikem [‘Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. A fen erenikem [Israel] seni [Abu Ishaq] seni [Al Barra’ Bin ‘Azib], a apasa; Iwe, a apasa pwe a möni efoch safei seni ‘Azib’ ren engol me ülüngät dirham. iwe Apu Bakar a apasa ngeni Asip; ‘Kopwe ereni Al Barro pwe epwe uwei ngeni imwei’. Iei mine ‘Asib a pölüeni; ‘Ewer, tiwenon chok ika ka mochen erenikem usun met ka fori nupwen Rasulullah a feito ren en’. a apasa; iwe [Apu Bakr] a apasa; 'Am aua feino fetan non pwin me aua mwitir ne fetan won ewe aan non ewe ran me pwin aua fetan won, nupwen aua tori nesosor me ewe akkar a weneiti asan, ua nenengeni unukum pwe upwe kuna ika mi wor ew nenien tumun fan item, ekis fansoun mwirin ua kuna ew watten fau me ua arap ngeni me a pwa pwe mi wor ew kukkun fau mi rokopwanieno ren I - ewe fau a - a alimelima ewe leeni me a apachalong eu uf mi for seni silin man fan iten ewe chon kuno seni Kot, iwe, ua apasa; "Kopwe mwokut, O chon kuno seni Allah," iwe a mwokut, iwe ua feino pwe upwe nengeni ika emon a nenengeni, mwitir chok ua kuna emon chon masen siip, ua tingor; ‘Io ka nom ren, anuon?’ a apasa. a ponueni; ‘a nom ren emon mwan seni Quraysh,’ mwirin a apasa itan we me ua esinna i, ua eisini sefan; ‘Noum we kuuch a uwaani milik? ’ a ponuweni; ‘ewer’ ua eisini sefan; ‘Kopwe pwarata milik fan itei? ’ a ponuweni; 'Ewer' ina minne ua alluk ngeni pwe epwe amwochu emon noun kewe kuuch me alimelima ewe milikin kuuch me ekkewe paun poun kewe seni pwichikar, ua uwei eu geriba mi for seni silin man mi wor efoch mangaku mi ffor seni mangaku lon ewe awan, mwirin a alimelima ekis milik fan itei me ua ninatiu konik won ewe geriba pwe ewe puun a fokkun pwichikar ngeni Allah. ‘alaihi wasallam pwe upwe ngeni i ew konik, iwe a fis pwe a fen nennelo seni an annut, ua apasa; ‘O chon kuno seni Allah, kopwe unumi’ A unumi tori ai mefi kinamwe, mwirin ua apasa; ‘A fen tori ewe fansoun sipwe feilo?’ a apasa. ina minne aua sai nupwen ekkewe aramas ra kutta me ese wor emon me neir a tongeni kunakem tiwenon chok Suraqah Bin Malik Bin Ju’syum won oris, ua apasa; ‘O chon kuno seni Allah, ewe emon mi kan atai kich epwe tori kich’, ewe Soufos a ponuweni: ‘kosapw netipengaw, Allah a nom rech’ tori nupwen Suraqah a arap ngeni kich, ukukun towawen ew siles ika ruu siles ika unungat siles, ua apasa; ‘O chon kuno seni Allah, ewe emon mi kan atai kich - epwe tori kich’ me ngang -non ena fansoun- ua kechiw, ewe Soufos a eisini: ‘pwata ka kechiw?’ Ua ponueni; ’Ren Kot, üsap kechü pokiten üa osukosuk ren pwisin ngang, nge üa kechü pokiten üa osukosuk ren en. 'O Muhammad, ua fen sinei pwe iei om foffor, ina minne iotek ngeni Allah pwe epwe amanauaei seni met a fis ngeniei, ren Allah upwe tumunu om poraus pwe epwe monomon ngeni ekkewe ra kutta en mi nom mwirin, iwe iei ai we quiver mi for seni ira, angei ekkoch ekkewe arrow, non ennet kopwe fetan ren ai kewe kamel non ei neni me angei senir.' Abu Bakr a sopweilo, iwe, Rasulullah a polueni; Iwe, ewe Rasulullah a iotek fän itan, pwe Suraqah a ngasala seni ewe feiengau mi tori, a liwiniti chienan kewe. Ekkewe chon angang me semirit ra mwitir tou ra apasa; ‘Allah ewe mi lapalap, Rasulullah a feito, Muhammad a feito’. Iwe, ekewe aramas ra aninifengen ika iö leir a wor an pwüüng le nom lon imwan, iei mine ewe Rasulullah a apasa: ‘Ikenai üpwe nom lon imwen Bani Najar uncle Abdul MuTalib pwe üpwe asamoluur. Barra’ Bin Asip a apasa; ‘Ewe aewin muhajirin a feito rem, ina Mush’ab Bin Umair, pwin Pani Abdud Dar, mwirin Ibnu Ummi Maktum, ewe mi chun, pwin Pani Fihri, mwirin Umar Bin Al Khaththab fiti ruemon aramas ra wawa oris, iwe, aua tingor; 'Met ewe Rasulullah a fori?' a ponueni; ‘a nom mwirin’, iwe, Rasulullah a tori Abu Bakr, Barro’ a apasa; 'Ewe Soufos esapw tori -non Medina- ika pwe non ena fansoun ua fen kaeo ekkoch taropwe seni Al Mufashal'. Israel a apasa; ‘Barro’ a chiechi ngeni ekewe chon Ansar seni Banu Haritsah.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
A fen erenikem [Waki’] a apasa; a fen apasa [Israel]; a fen apasa [Apu Isak]; seni [Zaid Bin Yutsai’] seni [Abu Bakr] pwe ewe Soufos a tinato i ren ew porousen ngaseno seni ekkewe aramasen Makkah; ‘Pwe esap wor emon chon fel epwe feilo lon ewe Hajj mwirin ei ier, esap wor emon epwe fori Tawaf nge esap ufouf me esap tolong lon lang tiwenon chok emon Muslim, io a wor eu atipeeu lefilen i me ewe chon kuno seni Allah, ewe ukukun epwe tori nesoponon ewe atipeeu, iwe, Allah me noun we chon kuno repwe ngaselo seni ekkewe chon fel ngeni Kot’. Yasid a apasa; ina minne a feilo ren ulumon aramas. Iwe A apasa ngeni Ali; 'tapweno mwirin i me eniwini Abu Bakr ngeniei me apasa ewe poraus ren en'. iei minne a fori, a apasa; nupwen Abu Bakr a feito ren ewe Soufos, a kechiw me tingor; ‘O chon kuno seni Allah, a wor och mettoch a fis ngeniei?’ a apasa. a ponueni; ‘Ese wor met a fis ngonuk tiwenon chok och mettoch mi och, nge ua fen annuk pwe ei poraus esapw tori tiwenon chok ngang ika emon me neim'.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
A erenikich [Muhammad Bin Ja’far] pwe a apasa; Pokiten a fen aporausa ngenikem [Syu’bah] seni [Yazid Bin Khumair] seni [Sulaim Bin ‘Amir] seni [Ausath], a apasa; [Abu Bakr] a afanafan ngenikem me a apasa; Rasullah a uta non neniei non ewe aewin ier. Iwe, Abu Bakr a puchor, iwe, a apasa; kopwe tingor ngeni Allah ren Al mu’Aafaat - omusomus - ika a apasa Al 'Aafiyah - tumun -, pun ese wor emon a angei och mettoch mi nap seni Al 'Aafiyah ika Al mu'Aafaat mwirin nuku, kopwe wenechar pun wenechar a fiti foffor murinno me ir me ruemon ra nom non nang me ir me ruemon ra nom non e oupwe oput emon me emon, oupwe oput emon me emon, me ousap atai ekkewe ririin chiechi me kul seni emon me emon, Nge oupwe pwipwifengen ussun chok Allah Ta’ala a alluk.’
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
A fen erenikich pwe [Apturrahman Bin Mahdi] me [Abu ‘Amir] ir me ruemon ra apasa; Iwe, lupwen a ürenikem [Zuhair, weween, Ipnu Muhammad] seni [Abdullah, weween, Ipnu Muhammad Bin ‘Aqil] seni [Mu’adz Bin Rifaah Bin Rafi’ Al Ansari] seni seman we, weween, [Rifa’ah Bin Rafi’] a apasa. Ua rongorong [Abu Bakar Ash Siddiq] a afalafal seni ewe nenien afanafan an Rasullah, mwirin a apasa; ‘Ua rongorong Rasullah a apasa,’ me Abu Bakr a kechiw nupwen a apasa iten Rasullah, mwirin a fanafanelo seni an kechiw me apasa; 'Ua rongorong Rasulullah a apasa non ew ran mi pwichikar, pwichikar usun ei non ewe aewin ier: 'tingor ngeni Allah omusomus, tumun me nukunuk non ewe fansoun mwirin me ewe fonufan'.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Mwirin an a erenikem [Abu Kamil], a apasa; A fen erenikich [Hammad, wewen Ibn Salamah] seni [Ibn Abu ‘Atiq] seni [seman we] seni [Abu Bakr], pwe ewe Soufos a apasa: ‘Siwak a emon chon alimelima auan me a pwapwa ren Allah’.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
A fen erenikem [Hasyim Bin Al Qasim] a apasa; A fen erenikem [Al Laits] a apasa; A fen erenikem [Yazid Bin Abu Habib] seni [Apul Khair] seni [Apu] seni [Apu Bakar Ash Shiddiq] pwe a apasa ngeni Rasulllah; ’Kopwe aiti ngeniei ewe Du’a ua iotek ren lon ai iotek,’ A polueni: ‘alleani, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min ‘Indika Warhamnii wor lot Innaka Antal Ghofuurur Rahiim ese wor emon wrong fan iten ai Allah, tipis tiwenon chok ika Kopwe iwe omusano ai kewe tipis ren omusomus seni pekin me kopwe umoumoch ngeniei, ennetin en ewe mi fokkun omusano, ewe mi fokkun umoumoch-'. [Sona] a apasa; ‘kabiiraa -watte-,’ a fen aporausa ngenikich [Hasan Al Asy yab] seni [Ibn Lahi’ah] a apasa; a apasa: ‘kabiiraa -watte-’.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Mwirin an a erenikem [Abdurrazaq] a apasa; A fen ürenikem [Ma’mar] seni [Az Zuhri] seni [‘Urwah] seni [Aisyah], pwe Fatimah me Al Abbas ra feito ren Abu Bakr, ir me rüüemön ra tingor eu kinikinin ar alemwir seni ewe chon künö seni Kot, lupwen ir me rüüemön ra tingor seni ewe fanüan me ewe maun. Bakar] a apasa ngeni ir; Ennetin, ua rongorong ewe chon kuno seni Allah a apasa: ‘Sise alemwiri, ewe pisek sia likiti a winiti asor, an Muhammad famini a chok mongo seni ei pisek’. Iwe, ren Allah, üsap likitala och mettoch üa küna Rasulullah a föri ika üsap wesewesen föri’.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
A fen erenikem [Apu Abdurrahman Al Muqri’] a apasa; A fen erenikem [Haiwah Bin Syuraih] a apasa; Ua rongorong [Apdul Malik Bin Al Harith] a apasa; Ennetin [Apu Hurairah] a apasa; Ua rongorong [Abu Bakar Ash Siddiq] a apasa won ei nenien afanafan; Iwe, üa rongorong än Rasulullah apasa lon ei ränin ewe äeüin ier, iwe, Abu Bakr a fokkun mwälechelo lon ewe kapasen öüröür pwe a kechü me mürin a apasa; Ua rongorong ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won) a apasa: ‘Ese kawor ngonuk och mettoch - minne a nom non ew neni mi tekia - mwirin ew kapung mi wenechar usun Al Afiyah - tumun -, ina minne kopwe tingor ngeni Allah ren Al Afiyah’.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
A fen erenikem [‘Affan] a apasa; A fen erenikem [Hammam], a apasa; a fen esile ngenikem [Tabit] seni [Anas] pwe [Apu Bakar] a ereni, i -Apu Bakar- a apasa; Ua apasa ngeni ewe Soufos nupwen a nom non ewe pwang, - non pwan ew poraus a apasa; ‘iwe am aua nom non ewe pwang, - iwe ika emon me neir a kuna pechen kewe ruemon, repwe fen kunakem seni fan pechen kewe’, iwe a apasa: ‘O Abu Bakr, met ka ekieki usun ruemon aramas, esap Allah ewe aulungatin me nein ekkewe ruemon’.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
A fen erenikem [Rauh] a apasa; A fen erenikich [Ibn Abi ‘Aruba] seni [Apu At Taiyyah] seni [Al Mughirah Bin Subai’] seni [‘Amru Bin Huraits] seni [Apu Bakar Ash Shiddiq], a apasa; Iwe, a ürenikem pwe ewe Dajjal epwe towu seni ewe leni ötiuen fanüfan itan Khurasan, chomong aramas repwe tapwela mürin, usun itä nge meser ra usun chök ekewe föün esefich mi föfö.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Mwirin an a erenikem [Abu Sa’id] emon chon angang me lom ngeni Bani Hashim, a apasa; A fen erenikem [Shadaqah Bin Musa] chienan we Ad Daqiq, seni [Farqad] seni [Murrah Bin Syarahil] seni [Abu Bakar Ash Shiddiq], a apasa; Ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feioch seni Allah epwe nom won i) a apasa: ‘Esap pwal tolong lon lang ekkewe mi kirikiringau, chon otuputup, chon niuokkus, are ekkewe mi fofforingau, me ekkewe aramas repwe akkomw fichifich won ewe asamen lang repwe chon angang mi lipwakoch le apwonueta minne a nom lefiler me nour we Jazza A’.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
A fen erenikich [Aptula Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Aptula a apasa; iwe ua fen rongorong seni Apdullah Bin Abu Syaibah, a apasa; A fen erenikich [Muhammad Bin Fudlail] seni [Al Walid Bin Jumai’] seni [Abu Ath Thufail] a apasa; Nupwen ewe Soufos a mano, Fatima a makkei ew taropwe ngeni Abu Bakr mi masoweni; 'En ika om famini oua alemwiri ewe Soufos?' A ponueni; ‘Use alemwiri, nge an famini ra alemwiri,’ Fatima a apasa; 'Iwe, ia ekkewe kinikinin Rasulullah a nom ia?' Ina minne [Apu Bakr] a apasa; ‘Enlet ua rongorong ewe chon kuno seni Allah a apasa; ‘Ennet, ika Allah a amongouni emon Soufos, iwe a mano, iwe I - Allah - a fori ngeni ekkewe repwe feito mwirin’, iwe ua ekiekin niwin ngeni ekkewe Muslim’. iwe Fatima a apasa; ‘Iwe ka sineioch met ka rongorong seni ewe chon kuno seni Allah’.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
A fen erenikem [Ibrahim] a apasa; A fen ereniei [Emon chon Nadlar] a apasa; A fen ereniei [Apu Naama] a apasa; Iwe, lupwen a üreniei [Apu Hunaida Al Barra’ Bin Naufal] seni [Walan Al ‘Adawi] seni [Hudzaifah] seni [Apu Bakar Ash Shiddiq] a apasa; ‘Eu pwinin Rasulullah a iotek ewe iotek lekuniol. Iwe, a mot, tori lupwen a tori ewe fansoun dhuha, Rasulullah a takiri, mürin a mot lon lenian we mi poputä tori a iotek lekuniol, iotek Asr me Maghrib, esap kapas tori ewe iotek lekuniol le sopwoloon ewe pwinin, mürin a feila ngeni imwen ewe aramas. ‘Pwata kese eisini ewe chon kuno seni Allah met a fori ikenai, ina mwo ika ese mwo fori me nom?’ a apasa. a apasa; iwe a eisini i, iwe a ponuweni: ‘ewer, a fen pwa ngeniei met epwe fis non ekkewe mettochun ei fonufan me mwirin, ina minne ekkewe ra nom me mwan me ekkewe ra feito ra chufengen non ew chok neni, iwe aramas ra niuokusiti ei, ina minne ra feito ren Atam nupwen sweat arapakan epwe rokopwanieno ir, ra apasa; ‘O Atam, en semen aramas me Allah ‘azza wajalla a finata en, ina minne kopwe tingorei om Samol pwe epwe iotek fan itach,’ Atam a ponuweni; ‘Ngang mi pwal kuna met ka kuna, kopwe feilo ren semom mwirin semom, ina Noa,’ enletin Allah a fen filata Atam, Noa, ewe familien Eperiam me ewe familien ‘Imran won ekkewe aramas meinisin’. Iei mine ra feito ren Noa o apasa; ‘Kopwe ngenikem iotek mwen mesen om Rabb, pun Allah a finata en me a ponueni om iotek me ese likiti eu imw lein ekkewe chon lukulukumang won fonufan'. Iwe, Noa a apasa; ‘Use tongeni iotek fan itom, ina minne, kopwe feilo ren Ibrahim, pun Allah a fori pwe epwe noun chon tong’. Iwe, ra feilo ren Ibraim, iwe, Ibraim a apasa; ‘Use tongeni ngonuk iotek, kopwe feilo ren Moses, pun Allah a kapas ngeni fan eu’. Iwe, Musa a pölüeni; ‘Ese wor rei met ka tingor, iwe kopwe feilo ren Isa bin Maryam, enletin a tongeni echikara ekkewe mi chun, ekkewe mi semmwen me amanaua ekkewe mi malo’. Iwe, Jesus a pölüeni; ‘Ese wor ai met ka tingor, nge kopwe feilo ren noum we masta, noun Atam, pun peiasan epwe akkomw suk lon ewe Ranin Manausefal, kopwe feilo ren Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam, ennetin epwe iotek fan itom mwen mesen noum we Rabb’. A apasa; ‘Iwe a feilo, iwe, Jibril a churi an we Samol, iwe, Allah a apasa: ‘mut ngeni i - iotek - me ngeni i ewe poraus allim seni lang’. a apasa; iwe, Jibril a feilo ren ewe poraus allim, iwe, Muhammad a chapetiu me chapetiu fan iten eu Raninfel, iwe, Allah a apasa: ‘Kopwe aitieta mokurom, O Muhammad, kopwe apasa pwe kopwe rongorong me kopwe iotek, ka angei mumuta om kopwe iotek’. a apasa; ina minne a aitietä möküran me lupwen a nennengeni an we Samol a chapetiu fän iten an epwe süföliti pwal eü Raninfel, iwe, Allah a apasasefäli: ‘kopwe aitietä mökürom me apasa pwe kopwe rongorong, kopwe iotek, ka mumuta le iotek’. a apasa; a feino pwe epwe chapetiw, iwe Gabriel a angei poun kewe ruepek, mwirin a suuki ew iotek ese mwo suk me nom ngeni emon aramas, ina minne a apasa; ‘O ai Rabb, ka foriei pwe upwe masta noun Atam me ese wor namanam tekia, ka fori pwe ngang ewe aewin epwe wor an peias epwe suk non ewe Ranin Manausefan me ese wor namanam tekia, tori om kopwe fori chommong aramas mi feito ngeni ai we konik usun chok mi wor nefinen Shon’a me Ailah,’ iwe a apasa; ‘Kopwe kori ekkewe Shiddiqin pwe repwe iotek’, iwe, a apasa; ‘Kori ekkewe Nab . Ngang'. A apasa; iwe ewe Soufos a feito fiti ew mwichen chon tapweno mwirin, iwe a wor emon Soufos fiti nimu ika wonu chon tapweno mwirin, iwe a wor emon Soufos ese wor chon tapweno mwirin, iwe a apasa; ‘Kori ekkewe martyr pwe repwe iotek fan iten ekkewe ra mochen’. iwe ewe Soufos a sopweno; ina minne nupwen ekkewe martyr ra fori ena, ewe Soufos a apasa: Allah a apasa ‘Ngang ewe mi fokkun umoumoch seni ekkewe mi umoumoch, tonong non ai nang ekkewe rese chiechi ngeni och mettoch ngeniei’. a apasa; mwirin ra tolong lon lang. A apasa: Iwe, Allah a apasa: ‘Nengeni lon hell, ka kuna emon mi fen fori och foffor mi murinno? ‘A apasa; Iwe, ra küna emön mwän, iwe, Allah a eisini: ‘Ka fen föri och föför mi mürina? ’ ewe mwan a ponueni; ‘Ewer, tiwenon chok ika non fansoun nom ua fori mettoch epwe mecheres ngeni aramas non pekin kamo me kamo’. Iwe, Allah a apasa: ‘kopwe amecheresi ngeni nei chon angang usun chok a amecheresi ngeni nei kewe ekkoch chon angang’. Iwe, ra uwei emon mwan seni hell, iwe, Allah a eisini; ‘Ka fen fori och foffor mi murinno? ’ a ponuweni; ‘Ewer, ika pwe use ereni nei we at pwe ika upwe mano, kopwe keniei ren ekkei iwe kopwe ataieiei usun chok pilawa, iwe kopwe uwei ngeni ewe sat me atoropasafeili non ewe asepwan, iwe ren Allah, ewe Samolun fonufan meinisin, esap tongeni eniwiniei sefan’. Iwe, Allah a apasa: ‘Pwata ka fori ena? ’ a ponuweni; ‘ren niuokusiti En’. Iwe, ewe Soufos a sopweilo: ‘Iwe, Allah a apasa: ‘nengeni ewe muun ewe muu mi fokkun ling, iwe, enletin ngenikemi a ussun chok ena, pwal mwo nge fan engol lap seni ena’. Ewe Soufos a sopweno: ewe chon angang a apasa; ‘pwata ka turunufaseei nupwen ka king?’ a apasa. Ewe Soufos a apasa: ‘ina met a fori ai upwe pwapwa non fansoun nom’.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
A fen erenikem [Hasyim Bin Al Qasim] a apasa; A fen erenikem [Zuhair wewen Ibn Muawiyah] a apasa; A erenikich [Isma’il Bin Abu Khalid] pwe a apasa; A fen erenikem [Qais], a apasa; ’ [Abu Bakr] a uta me mwareiti Allah me alimelima I, mwirin a apasa; 'O aramas, ennetin oua anneani ei wokisin: 'O ami ekkewe mi nuku, oua wisen tumunu emon me emon ami, esap efeiengawakemi ina mwo ika ewe emon mi kukkun mi mwalechelo... -tori nesoponon ewe wokisin-, me oua wanong non nenian, ua rongorong ewe chon kuno seni Allah sallallaahu 'alaihi do echange, ekkewe aramas rese apasa, ekkewe aramas rese: iwe, a niuokkus pwe Allah epwe efisata kapwung ngeni ir meinisin.’ A apasa; ‘Iwe ua rongorong Abu Bakr a apasa; ‘O aramas, oupwe tou seni kapas chofona, pun wesewesen kapas chofona a atowauakemi seni luku’.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
A fen erenikem [Hasyim] a apasa; Mwirin an a erenikem [ekkewe Shuba] a apasa; a fen esile ngeniei [Yazid Bin Khumair] pwe a apasa; Ua rongorong [Sulaim Bin ‘Amir] emon mwan seni Himyar, a aporausa eu poraus seni [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] ewe a aporausa eu poraus seni [Abu Bakar], pwe a rongorong nupwen ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won) a mano, a apasa; Ewe chon kuno seni Allah a uta non ewe aewin ier non neniei we me mwirin a kechiw me apasa: ‘Kopwe wenechar, pun wenechar a feino ren murinno me ir me ruemon ra nom non nang, me kopwe tou seni kapas chofona, pun ir mi nom ren tipis me ir me ruemon ra nom non hell, me tingor ngeni Allah ren amanau, pun ennetin ese wor emon a angei och mettoch mwirin an nuku pwe mi murino nap seni amanau.' Iwe, a sopweilo ‘ousap atai ririfengen lefilemi, oupwe su seni emon me emon, ousap oput emon me emon, me ousap song lefilemi, nge oupwe chon angang ngeni Allah mi pwipwifengen’.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
A fen erenikem [‘Affan] a apasa; A fen erenikem [Abu ‘Awanah] seni [Daud Bin Abdullah Al Audiy] seni [Humaid Bin Abdurrahman] a apasa; Iwe, lupwen a mäla, [Abu Bakr] a nom ünükün ewe telinimw Medina, a -Humaid Bin Abdurrahman- a apasa. mwirin a feito me suki ewe mangaku mi rokopwanieno mesan me a kisi i me apasa; ‘Ua tipemecheres le etiwa semei me inei pwe repwe om liwinimmang, epwe ifa me amwararen manauom me maloom, Muhammad a fen malo, me ren Rabb ewe chon tumunu ewe Kaaba’. mwirin a apasa ewe hadith. A apasa; 'Iwe, Abu Bakr me Umar ra feilo -ngeni ekkewe chon Ansar - ekkewe ra aninifengen lefiler usun emwenin aramas, iwe, ra chuuriir - ekkewe chon Ansar -, iwe, Abu Bakr a kapas me ese likitalo och mettoch mi fen pwa ngeni ekkewe chon Ansar me ese likitalo och mettoch ewe chon kuno a apasa ngeniir ussun kinamwe me feiochun Kot. 'Enlet, ka fen sinei pwe ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won i) a apasa: 'Ika aramas repwe fetan non ew chuk me ekkewe Ansar ra fetan non pwan ew chuk, iwe ngang upwe fetan non ewe chuk an ekkewe Ansar.' iwe ka fen sinei, O Sa’d, pwe ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allaah epwe nom won i) a apasa nupwen ka mwot -ese fori och mettoch-, ‘ekkewe Quraysh ra nemeni ei mettoch, ina minne ekkewe aramas mi wisen tumunu ekkewe aramas ra tapweno mwirin ekkewe aramas mi wisen fori ir -ekkewe Quraysh- me nour kewe aramas mi alleasolap ra tapweno mwirin ar kewe aramas rese anneasochis’. a apasa; iwe [Sa’d] a ponueni Apu Bakar; ‘Ka pwung, kich chon angang nge ami chon emwen’.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
A fen erenikem [Ali Bin ‘Ayyasy] a apasa; A fen erenikem [Al ‘Athaf Bin Khalid] a apasa; A erenikem [emon mwan] seni ekkewe aramasen Bashroh, seni [Thalhah] a apasa; Ua rongorong [semei we] a apasa pwe [seman we] a rongorong [Abu Bakr] a apasa; Ua tingorei Rasulullah pwe epwe tongeni fori och mettoch; ‘O chon kuno seni Allah, ekkewe foffor ra longolong won ekkewe mettoch mi fen foruta are won ekkewe mettoch mi fo?’ A pölüweni: ‘Nge a longolong woon ekkewe mettoch mi fen kefilitä’. a apasa, ua tingor; ‘Iwe, met ei foffor fan iten, O chon kuno seni Allah? A apasa: ‘A mecheres ngeni emon me emon an epwe fori foffor murinno mi tipeeu ngeni ewe popun a foruta fan iten’.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Mwirin an a erenikem [Apul Yaman] a apasa; a fen repotei ngenikem [Syu’aib] seni [Az Zuhri] a apasa; a fen esile ngeniei [emon mwan mi silelap lon pekin alluk seni ekkewe Ansar], pwe a rongorong [Uthman Bin ‘Affan] a aporausa eu poraus; pwe mi wor ekkoch chiechien ewe Soufos ra netipengaw nupwen ewe Soufos a mano, ina minne arapakan esopw me neir ra osukosuk, Uthman a apasa; ‘Me ngang emon me neir, nupwen ua mwot non ewe saram non ew me nein ekkewe walls, Umar a fetan me mwen mesan me a apasa kapong ngeniei, nge use mefi pwe a fetan me a apasa kapong, iwe a fetan tori an a churi Abu Bakr, mwirin a apasa ngeni; ‘Mi wor och mettoch epwe mairu ngonuk, ennetin ua pass me mwen Uthman me kapong ngeni, nge ese ponuweni ai kapong.’ Iwe, lon ewe fansoun nemenemen Apu Bakr, Umar me Apu Bakr ra feito me ir me ruemon ra kapong ngeniei, iwe, Apu Bakr a apasa; ‘Pwium we Umar a feito rei me apasa pwe a fetan mwen mesom me a apasa kapong, nge kese ponuweni, iwe met a efisi om kopwe fori ena?’ a apasa, Ua ponueni; ‘Use fori’. Iwe Umar a apasa; ‘Ewer, ren Allah, ka fori, nge a fis pokiten om namanam tekia, O Bani Umayyah.’ A apasa, Ua ponueni; ‘Ren Allah, use mwo mefi pwe ka fetan me kapong ngeniei,’ Abu Bakr a apasa; ‘Uthman a pwung, ennetin ka fen osukosuk ren ekkoch angang seni i,’ ina minne ua apasa; ‘ewer’ Umar a eisini; ‘Met sokkun business ena?’ a apasa. iwe Utman a apasa; ‘Allah a mano noun we Soufos me mwen am aupwe eisini i usun tumunun ei mettoch,’ Abu Bakr a apasa; ‘Ua fen eisini i usun ewe poraus,’ a apasa; ina minne ua uta ngeni me apasa ngeni ‘ren semei me inei a wor om kewe pung won i,’ [Abu Bakr] a apasa; Ua eisini; O chon kuno seni Allah, ifa usun ei safei? Iwe, Rasulullah a apasa: ‘Iö a angei eu kapwüng seniei üa fen ngeni semei we fän eü, iwe, a liwin ngeniei, iwe, ena kapwüng epwe eu amanau ngeni’.