Imam Bukhari : 6426
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ فُلَانٍ قَالَ تَنَازَعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحِبَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِحِبَّانَ لَقَدْ عَلِمْتُ مَا الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ يَعْنِي عَلِيًّا قَالَمَا هُوَ لَا أَبَا لَكَ قَالَ شَيْءٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ قَالَ مَا هُوَ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالزُّبَيْرَ وَأَبَا مَرْثَدٍ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ حَاجٍ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ هَكَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ فَإِنَّ فِيهَا امْرَأَةً مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَأْتُونِي بِهَا فَانْطَلَقْنَا عَلَى أَفْرَاسِنَا حَتَّى أَدْرَكْنَاهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا وَقَدْ كَانَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِمَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِمْ فَقُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ فَأَنَخْنَا بِهَا بَعِيرَهَا فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا فَقَالَ صَاحِبَايَ مَا نَرَى مَعَهَا كِتَابًا قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ عَلِمْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ حَلَفَ عَلِيٌّ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَأُجَرِّدَنَّكِ فَأَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهِيَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْ الصَّحِيفَةَ فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ دَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا حَاطِبُ مَا حَمَلكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي أَنْ لَا أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَلَكِنِّي أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يُدْفَعُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلَّا لَهُ هُنَالِكَ مِنْ قَوْمِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ قَالَ صَدَقَ لَا تَقُولُوا لَهُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَعَادَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ دَعْنِي فَلِأَضْرِبْ عُنُقَهُ قَالَ أَوَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَكُمْ الْجَنَّةَ فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ خَاخٍ أَصَحُّ وَلَكِنْ كَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ وَحَاجٍ تَصْحِيفٌ وَهُوَ مَوْضِعٌ وَهُشَيْمٌ يَقُولُ خَاخٍ
A tene na e so [Musa bin Isma’il] a tene na e [Abu ‘Awanah] ti [Hushain] ti [fulan] so, Abu Abdurrahman na Hibban bin ‘Uthayyah ayeke na mbeni papa. [Abu Abdurrahman] atene na Hibban; ‘Mbi hinga raison so apusu kamarade ti mo ti tuku mênë’. Lo tene [Ali bin Abi Talib]. ‘So nyen la? ’ Hibban ahunda tënë. Abu Abdurrahman akiri tënë; ‘Mbeni ye so mbi mä na yanga ti lo directement’. ‘So nyen la? ’ Hibban ahunda tënë. Abu Abdurrahman akiri atene; lo tene; Rasulullah atokua mbi na Zubair na Abu Murtsad. E oko oko kue e yeke kpe na mbarata. Prophète ni atene: ‘Ala gue juska ala si na Raudah Haj’. Abu Salamah atene tongaso, me Abu Awanah atene na lege ti édition; ‘Haj’. Mbeni wali ayeke dä so aga na mbeti ti Hathib bin Abi Baltha’ah na azo ti vorongo nzapa mingi, ga na mbeti ni na mbi’. Na pekoni, e londo na ndo ti ambarata ti e juska e wara wali ni tongana ti so Prophète ni atene na e, so ti tene lo yeke na ndo ti chameau ti lo. Na ngoi ni so, Hathib bin Abi Baltha’ah atokua mbeti na azo ti Makkah ti fa na ala tënë ti guengo ti Prophète sallallaahu’alaihiwasallam na ala. Tongaso, e hunda wali ni; ‘Lettre so ayeke lani na mo ayeke na ndo wa? ’ ‘Mbi ga na ambeti pëpe’ wali ni akiri tënë. Tongaso, a kpe na chameau. E gi mbeti ni na yâ ti akungba ti lo me e wara ye oko pëpe. Akamarade ti e use so atene; ‘Na bango ndo ti e, lo ga na mbeti pëpe! ’ Mbi kiri tënë; ‘E use kue e hinga so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam alingbi ti tene mvene pëpe’. Tongaso, Ali adeba yanga ti lo na tenengo; ‘Na iri ti Lo so a sala si lo deba yanga ti lo, fadeso a lingbi mo zi mbeti ni, wala e yeke fa mo kue na gigi’. Na lege ti mbana, wali ni agbu ceinture ti lo na ngoi ni so lo yü mbeni ceinture so a sara ni na bongo, na lo sigigi na mbeti ni. Na pekoni, ala mû mbeti ni na Prophète sallallaahu’alaihiwasallam. Omar atene; ‘O Watokua ti Allah, biani Hathib akä Allah na watokua ti LO nga na azo ti mabe, zia mbi fâ go ti lo’. Rasulullah ahunda Hathib, lo tene: ‘O Hathib, nyen la apusu mo ti sara tongaso?’ Hathib akiri tënë; 'O Watokua ti Allah, ye so aye pepe ti tene so mbi ma na be pepe na Allah na Watokua ti Lo, me mbi ye ti wara na popo ti azo - na Makkah - mbeni maboko so ayeke bata sewa ti mbi na aye ti mbi, na mbi pensé so mbeni oko ti amba ti mo pepe me lo nga kâ ayeke na mbeni sewa so na lege ti sambela ti lo Allah abata sewa ti lo na aye ti lo na azo ti lo'. Tongaso, Prophète ni akiri tënë; ‘Lo yeke zo ti be-biani, tongaso sala pëpe mbeni tënë nde na ndo ti lo gi nzoni’. Ye oko, ngonzo ti Omar ade ti hunzi pëpe tongaso lo kiri lo tene; ‘O Watokua ti Allah, lo kä Allah na Watokua ti lo nga na azo ti mabe, zia mbi fâ li ti lo’. Na lege ti fä, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam asuku na lo: ‘Lo yeke pëpe mbeni oko ti azo so amû mbage na bira ti Badr? Mo hinga, peut-être Allah abâ azo so amû mbage na bira ti Badr na lo tene; ‘Sara tongana ti so mo ye, mbi sara si yayu aga obligatoire ndali ti mo!’ Lê ti Umar asi singo na ngu ti lê na lo tene; ‘Allah na Watokua ti Lo ahinga ye nzoni ahon! ’ Abu Abdullah atene na ndo ti ndo so ayeke na nduzu ge; ‘Khah ayeke tâ tënë mingi, me a yeke tongaso si Abu ‘Awanah atene, haj. Teti so Haj ayeke lani mbeni faute ti typo. Haj ayeke iri ti mbeni ndo, na ngoi so [Husyaim] atene Khah -na ndangba mbeti Kha’ pëpe jim-’.