Tiga orang yang pertama kali diadili pada hari kiamat: yang gugur berperang, yang berilmu dan membaca Al-Qur'an, dan yang berinfak, diseret ke neraka karena beramal untuk mencari pujian manusia

Imam Ahmad : 7928

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَ تَفَرَّجَ النَّاسُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ لَهُ نَاتِلٌ الشَّامِيُّ أَيُّهَا الشَّيْخُ حَدِّثْنَا حَدِيثًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ النَّاسِ يُقْضَى فِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ وَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى قُتِلْتُ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لِيُقَالَ هُوَ جَرِيءٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَيُسْحَبُ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ فَأُتِيَ بِهِ لِيُعَرِّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ مَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ تَعَلَّمْتُ فِيكَ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ فَقَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ لِيُقَالَ هُوَ عَالِمٌ فَقَدْ قِيلَ وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ هُوَ قَارِئٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَيُسْحَبُ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ كُلِّهِ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ مَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ تُحِبُّ أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلَّا أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ فَعَلْتَ ذَلِكَ لِيُقَالَ هُوَ جَوَّادٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَيُسْحَبُ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ

اسان کي [حجاج] [ابن جريج] کان بيان ڪيو آهي، مون کي [يونس بن يوسف] [سليمان بن يسار] کان ٻڌايو آهي ته: ماڻهو [ابو هريره] وٽ گڏ ٿيا، پوءِ ناتل الشيامي ان کي چيو: 'اي شيخ، اسان کي هڪ حديث ٻڌاءِ جيڪا تو رسول الله ﷺ کان ٻڌي هئي؛' ابو هريره چيو: 'مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'يقيناً، قيامت جي ڏينهن سڀ کان پهريان جن کي سزا ڏني ويندي اهي ٽي آهن: هڪ ماڻهو جيڪو ميدان جنگ ۾ مري ويو پوءِ ان کي الله جي آڏو پيش ڪيو ويو ۽ ان کي پنهنجون نعمتون ڏيکاريون جيستائين هن کي خبر نه پئي، پوءِ الله 'عز وجلله ان کان پڇيو: 'تو ان ۾ ڇا ڪيو؟' هن چيو: 'مان توهان جي خاطر وڙهيو جيستائين مون کي قتل ڪيو ويو،' الله چوي ٿو؛ 'تو ڪوڙ ڳالهايو آهي، پر توهان ان لاءِ وڙهيو ٿا ته ٻڌايو وڃي.' 'هو هڪ بهادر ماڻهو هو،' ۽ حقيقت ۾ چيو ويو آهي ته، 'تنهن ڪري الله حڪم ڏنو ته ان کي الٽو ڪيو وڃي جيستائين ان کي دوزخ ۾ نه اڇلايو وڃي. ۽ هڪ ماڻهو جيڪو علم پڙهيو ۽ ان کي سيکاريو ۽ قرآن پڙهيو، پوءِ الله عزوجل جي اڳيان پيش ڪيو ويو ته جيئن ان کي سندس نعمتون ڏيکاري جيستائين هو ان کي نه ڄاڻي، پوءِ الله عزوجل ان کان پڇيو ته: 'تو ان ۾ ڇا ڪيو؟' ماڻهو چيو ته: 'مان علم سکندو آهيان ۽ ان کي تنهنجي ڪري سيکاريندو آهيان ۽ مان قرآن به تنهنجي ڪري پڙهندو آهيان،' الله فرمائي ٿو ته: 'تو ڪوڙ ڳالهايو، پر تو علم سکيو ته جيئن توکي ٻڌايو وڃي ته: 'هو هڪ پرهيزگار ماڻهو آهي،' ۽ چيو ويو آهي، ۽ تون قرآن پڙهين ٿو ته جيئن چيو وڃي ته: 'هو هڪ قوري آهي' ۽ چيو ويو آهي. پوءِ الله حڪم ڏنو ته ان کي الٽو ڪيو وڃي ۽ دوزخ ۾ اڇلايو وڃي. ۽ هڪ ٻيو ماڻهو جنهن کي الله تعاليٰ طرفان ڪثرت سان رزق ڏنو ويو هو، پوءِ هن پنهنجو سڄو مال ڏنو - خيرات ڪري ڇڏيو - پوءِ ان کي الله تعاليٰ جي اڳيان آندو ويو ۽ هن پنهنجو مزو ڏٺو جيستائين هن کي خبر نه پئي ته الله تعاليٰ ان کان پڇيو: 'تو ان ۾ ڇا ڪيو؟' هن چيو: 'مان ڪڏهن به اهڙو موقعو نه ڇڏيان ٿو جيڪو توهان ان ۾ سيڙپڪاري ڪرڻ پسند ڪيو جيستائين مان ضرور ان ۾ توهان جي ڪري سيڙپڪاري نه ڪريان،' الله تعاليٰ فرمائي ٿو: 'تو ڪوڙ ڳالهايو آهي، پر توهان اهو ڪيو ته جيئن چيو وڃي ته 'هو هڪ خيرخواه هو،' ۽ ائين چيو ويو آهي.' پوءِ الله تعاليٰ ان کي حڪم ڏنو ته پنهنجو چهرو الٽو ڪري جيستائين ان کي دوزخ ۾ نه اڇلايو وڃي.