Imam Bukhari : 5789

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ بُهْلُولٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ حَدَّثَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنْ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ قَالَ فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى جَمَلٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ فَأَنَخْنَا بِهَا فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا قَالَ صَاحِبَايَ مَا نَرَى كِتَابًا قَالَ قُلْتُ لَقَدْ عَلِمْتُ مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَأُجَرِّدَنَّكِ قَالَ فَلَمَّا رَأَتْ الْجِدَّ مِنِّي أَهْوَتْ بِيَدِهَا إِلَى حُجْزَتِهَا وَهِيَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْ الْكِتَابَ قَالَ فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَمَلَكَ يَا حَاطِبُ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ مَا بِي إِلَّا أَنْ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَا غَيَّرْتُ وَلَا بَدَّلْتُ أَرَدْتُ أَنْ تَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ هُنَاكَ إِلَّا وَلَهُ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ قَالَ صَدَقَ فَلَا تَقُولُوا لَهُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ فَدَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ قَالَ فَقَالَ يَا عُمَرُ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ قَدْ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمْ الْجَنَّةُ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ

Ti tene na e [Yusuf bin Buhlul] ti tene na e [Ibn Idris] lo tene; a tene na mbi [Husain bin Abdurrahman] ti [Sa’d bin ‘Ubaida] ti [Abu Abdurrahman bin As Sulami] ti [Ali] radiallahu ‘anhu lo tene; ‘Rasulullah atokua mbi, Zubair na Abu Martsad Al Ghanawi, na ngoi so e kue e yeke azo ti kpengo na ambarata, na pekoni lo tene; ‘Mo zia mo juska mo si na Raudlah Khakh, ngbanga ti so mbeni wali so ayeke voro anzapa mingi ayeke dä so aga na mbeni mbeti ti Hatib Bin Abi Balta’ah na azo ti Mushrik, na pekoni mo ga na mbeti ni na mbi,’ Ali atene; ‘Na nda ni a wara wali so ayeke na ndo ti chameau ti lo tongana ti so Wayanga-Nzapa atene, Ali atene; ‘Na pekoni, e hunda lo hio; ‘Lettre so mo yeke na ni ayeke na ndo wa?’ lo kiri tënë; ‘Mbi yeke na mbeti na mbi pëpe’. Na pekoni, e huru chameau ti lo na e gi yâ ti kutukutu ti lo, me e wara ye oko pëpe, akamarade ti mbi use so atene; ‘A wara mbeti ni pëpe’. Ali angbâ ti tene; ‘Mbi kiri tënë; ‘Mbi hinga biani so Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alingbi ti tene mvene pëpe, na lege ti Lo so mbi deba yanga ti mbi na lo, tongana mo ye pëpe ti sigigi na mbeti so, ka e yeke zi bongo ti mo na tele ti mo!’ Ali angbâ ti tene; “Tongana lo bâ so mbi yeke na kota nzara ti sara ye, lo yôro maboko ti lo hio ti mû ceinture ti lo – ndali ti so lo yü mbeni ceinture so mbeni bongo ayeke na yâ ni – na lo sigigi na mbeti ni.” Ali angbâ ti tene; ‘Na pekoni, a mû mbeti ni na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam. Lo tene na pekoni: ‘O Hatib, nyen la asara si mo sara tongaso?’ Hatib akiri tënë; 'Mbi yeke sala ye so pepe me mbi ye ti maï na Allah na Watokua ti Lo, mbi yeke gbian ni pepe wala mbi yeke gbian ni pepe, me mbi ye ti wara mbeni maboko ti mungo maboko -ed- na popo ti mbeni mara, so na ala Allah ayeke bata ande sewa ti mbi na aye ti mbi, na ngoi so mbeni oko ti akamarade ti mo ayeke dä pepe me azo ayeke dä so Allahperty ayeke bata ande sewa ti ala na pro'. Lo kiri tënë; ‘Mo yeke na raison, tongaso mo tene mbeni tënë na lo pëpe gi nzobe’. Ali angbâ ti tene; ‘Na pekoni, Omar atene; ‘O Watokua ti Allah, biani lo kä Allah na Watokua ti Lo na azo ti mabe, zia lege na mbi ti fâ go ti lo’. Ali angbâ ti tene; ‘Tongaso lo kiri tënë; ‘O Omar, mo hinga nyen? Na ngoi so Allah abâ akusala ti awasenda-ye ti Badr na lo tene; ‘Sara ye so bê ti mo aye, ti tâ tënë ni mo yeke na garantie ti lï na yayu’. Na mango tënë so, lê ti Omar asi singo na ngu ti lê na lo tene; ‘Allah na Watokua ti lo ahinga ye nzoni ahon’.