Imam Ahmad : 7749

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ نُزُولًا ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى نَزَلُوا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ تَمْرِ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا مِنْ تَمْرِ يَثْرِبَ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا أَحَسَّهُمْ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَقَدْ جَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ وَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا رَسُولَكَ قَالَ فَقَاتَلُوهُمْ فَرَمَوْهُمْ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ وَبَقِيَ خُبَيْبُ بْنُ عَدِيٍّ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ إِنْ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرُّوهُ فَأَبَى أَنْ يَتْبَعَهُمْ فَضَرَبُوا عُنُقَهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبِ بْنِ عَدِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمُ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسَى مِنْ إِحْدَى بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ قَالَتْ فَأَخَذَهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزَعًا عَرَفَهُ وَالْمُوسَى فِي يَدِهِ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ قَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقًا رَزَقَهُ اللَّهُ إِيَّاهُ قَالَ ثُمَّ خَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا مَا بِي جَزَعًا مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ قَالَ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى شَيْءٍ مِنْهُ

ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ማዓመር] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ካብ [ኣምሩ ቢን ኣቢ ሱፍያን ኣፅ ፃኮፊ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ኢሉ፤ ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብኣሺም ቢን ጣቢት ዝምራሕ ስኩድ ስካውት ሰደደ፣ ንሱ ኣቦሓጎ ኣሺም ቢን ዑመር እዩ ነይሩ። ብድሕሪኡ ተበገሱ እሞ ኣብ መንጎ ዑስፋንን መካን ኣብ ዝርከብ መንገዲ ምስ በጽሑ ደው በሉ፣ ድሕሪኡ ህላወኦም ናብ ሓንቲ ዓዲ ቀቢላ ሑድዛይል ተሓቢሩ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ባኒ ሊህያን ይበሃሉ። ስለዚ ካብታ ዓዲ ዝመጹ ሰባት ማለት ኣስታት ሚእቲ ዝኾኑ ቀስተ ​​ደመና ይስዕብዎም ነበሩ፣ ኣሰር ሰሓባ ተኸቲሎም፣ ክሳብ ብሰሓባ ነቢይ ደው ኢሎም ኣብ ዝጸንሑ መዕረፊ ቦታ ዝበጽሑ፣ ድሕሪኡ ብጾት ነቢይ ከም ስንቂ ዘምጽእዎ ዘርኢ ተምሪ መዲና ረኺቦም፣ ይብሉ፤ 'እዚኦም ናይ መዲና ዕለታት እዮም'። ብድሕሪኡ ነቶም ኣዕሩኽ ክሳብ ክሕዝዎም ዝኸኣሉ ምኽታል ቀጸሉ፣ ስለዚ ዓሺም ቢን ጣቢትን ፈተውቱን ህላወ ናይዞም ሰባት ምስ ተሰምዖም ብኡ ንብኡ ብድሕሪ ፋድፋድ ተሸፊኖም እዞም ሰባት መጺኦም ብኡንብኡ ከቢቦምዎም ከም ዝነበሩ ይዛረቡ፤ 'ውረድ፡ ንሓደ ካባኻትኩም ከይንቐትል ውዕልን ስምምዕን ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም' ድሕሪኡ 'ኣሺም ቢን ታቢት መራሒ ናይቲ ጉጅለ፤ ኣቡ ሑረይራ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንነቢኻ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንገሮ ፡ ብኣላህ ኣብ ሓለዋ ካፍር ክኸውን ኣይደልን እየ፤ 'ስለዚ እቶም ሰራዊት ንዓሺም ምስ ካልኦት ሽዱሽተ ሰባት ዝተቐትሉ ክሳብ ዝቐትሉ ፍላጻታት ዘናበሎም፡ ሰለስተ ሰባት ድማ ተሪፎም፡ ንሳቶም እዮም፤ ኩበይብ ኣል ኣንሳሪን ዛይድ ቢን ዓድ-ዳትሲናን ካልእ ሰብን እዮም። ድሕሪኡ ወሪዶም ኢዶም ክህቡ ፍቓደኛታት እንተኾይኖም ምስኦም ውዕልን ስምምዕን ገበሩ። እቶም ሰራዊት ድማ ነቶም ሰለስተ ልኡኻት ነቢይ ጅሆ ምስ ወሰድዎም፡ ንጅሆታቶም በቲ ገመድ ንምእሳር ገመድ ፍላጻኦም ኣውጺኦም፡ ሽዑ እቲ ሳልሳይ ሰብኣይ ከምዚ በለ፤ 'እዚ ናይ መጀመርታ ጥልመት'ዩ፡ ብኣላህ ዓርክኻ ኣይክኸውንን'የ፡' ብድሕሪኡ ጎቲቶምዎ ግን ገና ተቓሊሱ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ቀቲሎምዎ ምስ ኩበይብን ዛይድ ቢን ዳጽሲናን ኣብ መቐለ ክሳብ ዝሸጥዎ ከይዶም፡ ድሕሪኡ ባኑ ሓሪት ቢን ዓሚር ቢን ናውፋል ንኹበይብ ገዚኡ - ኩበይብ ኣብ ግዜ ውግእ ባድር ንኣልሓሪት ዝቐተለ ሰብ እዩ - ስለዚ ኩበይብ ክሳብ ክቐትልዎ ዝሰማምዑሉ እሱር ኮይኑሎም፣ ድሕሪኡ ኩበይብ ካብ ሓንቲ ጓል ኣል ሓሪት መላጸ ተለቂሑ ጸጉሪ ርእሳ ክላጽዮ፣ ድሕሪኡ ንኹበይብ ኣለቂሕዎ። እታ ሰበይቲ ድማ፤ 'ግን ምስ ንእሽቶ ወደይ ሸለልተኛ ስለ ዝነበርኩ፡ እቲ ወዲ ናብኡ መጸ፡ ድሕሪኡ ወሲዱ ኣብ ደረቱ ኮፍ በለ፡ ስለዚ ምስ ረኣኹዎ ክርድኦ ይኽእል'ዩ ብዝብል ፍርሒ ኣዝየ ፈሪሐ፡ እቲ መላጸ ገና ኣብ ኢዱ ከሎ።' ኩባይብ ከምዚ ኢሉ፤ ‘ከይቀትሎ ዲኻ ትፈርሕ? ከም ፍቓድ ኣምላኽ ከምኡ ኣይገብርን እየ'። ኣቡ ሑረይራ ከምዚ ኢሎም፤ እታ ሰበይቲ ድማ፤ 'ብረቢ ከም ኹበይብ ንፉዕ እሱር ርእየ ኣይፈልጥን እየ፡ ብሓጺን ሰንሰለት ተኣሲሩ ኣብ ኢዱ ጨንፈር ወይኒ ክበልዕ ርእየዮ እየ፡ ዋላ እኳ ኣብ መካ ወይኒ እንተዘይነበረ፡ ብዘይካ እቲ ኣላህ ንኹበይብ ዝሃቦ ሪዝቂ ካልእ ኣይነበረን'። ኣቡ ሑረይራ ከምዚ ኢሎም፤ 'ድሕሪኡ ንኹበይብ ክቐትልዎ ካብ ሓራም ኣውጺኦምዎ። ሽዑ ኩበይብ ከምዚ በለ፤ ' 'ክልተ ረካዓ ክገብር ዕድል ሃበኒ' ድሕሪኡ ኩበይብ ክልተ ረካዓ ሰገደ ድሕሪኡ ከምዚ በለ፤ "እንተዘይተጨነቕኩ፡ ንሞት ዝፈርሕ እንተመሲሉኩም፡ ብርግጽ ቁጽሪ ረክዓታተይ ክውስኽ እየ።" ኣቡ ሑረይራ ከምዚ ኢሎም፤ 'ንሞት ቅድሚ ምግጣሙ ድማ መጀመርታ ክልተ ረካዓ ዝሰገደ ንሱ እዩ ነይሩ፡ ድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኦ ኣላህ ቁጽሮም ቆጺርካ ሓይሎም ኣጥፍእ ሓንቲ ካብኣቶም ውን ኣይትግደፍ። ተር እንተኾይኑ ኣይግድሰንን እዩ። ከም ኣስላማይ ምቕታል፣ ኣብ ዝኾነ ክፋል ንኣላህ ጥራይ። ሞተይ ንኣላህ እዩ እንተደልዩ ንኹሎም ዝተፈላለዩ መላግቦታት ኣካላት ይባርኽ'። ሽዑ ዑቕባ ቢን ኣልሓሪት ተንሲኡ ቀተሎ። ብድሕሪኡ ህዝቢ ቁረይሽ ናብ 'ኣሺም ገለ ካብ ሬስኡ ከም መርትዖ ክረክብ ልኡኽ ሰደደሉ፣ ምኽንያቱ ኣብ ውግእ ባድር ንመብዛሕትኦም መራሕቶም ቀቲሉ ስለዝነበረ፣ ስለዚ ኣላህ ካብ ኣካሉ ዝኾነ ነገር ክወስዱ ምእንቲ ከይዕወቱ ኣብ ልዕሊ ልኡኻቶም ዝሽከልከል ዓይነት ሓመድ ጥቕላል ሰደደ'።