इमाम अहमद : 7587

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَيَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَبِي وَهَذَا حَدِيثُ سُلَيْمَانَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيِّ حَلِيفِ بَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ رَهْطٍ عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتِ بْنِ أَبِي الْأَقْلَحِ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَّةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ قَالُوا نَوَى تَمْرِ يَثْرِبَ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا أُخْبِرَ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ فَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ الْقَوْمِ أَمَّا أَنَا وَاللَّهِ لَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الْأَنْصَارِيُّ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا تَمَكَّنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي بِهَؤُلَاءِ لَأُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَقَتَلُوهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ خُبَيْبًا وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا لِلْقَتْلِ فَأَعَارَتْهُ إِيَّاهَا فَدَرَجَ بُنَيٌّ لَهَا قَالَتْ وَأَنَا غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ فَوَجَدْتُهُ يُجْلِسُهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ قَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنِّي أَقْتُلُهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ قَالَتْ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَوْلَا أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعًا مِنْ الْقَتْلِ لَزِدْتُ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا وَلَا تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَيِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلَاةَ وَاسْتَجَابَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ فَأَخْبَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَى بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا

आम्हाला [सुलेमान बिन दाऊद] यांनी सांगितले, म्हणाले: आम्हाला [इब्राहिम बिन साद] यांनी [अज़-जुहरी] यांच्याकडून बातमी दिली, आणि [याकूब] म्हणाले: आम्हाला [माझ्या वडिलांनी] [इब्न शिहाब] यांच्याकडून बातमी दिली. -माझ्या वडिलांनी सांगितले; आणि ही सुलैमान अल-हशमी यांची हदीस आहे- ['अमरु बिन असिद बिन जारियाह अल-तसाकोफी] यांच्याकडून, जे बनी जुहैराह यांचे सहयोगी होते, आणि ते अबू हुरैरा यांचे शिष्यांपैकी होते, त्यांनी सांगितले; [अबू हुरैरा] म्हणाले; "पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी दहा गटांना गुप्तहेतू म्हणून पाठवले आणि त्यांचे नेते म्हणून 'आशिम बिन तसबीत बिन अबिल अकलाह' (जो 'आशिम बिन उमर बिन अल-खत्ताब' यांचा आजोबा होता) यांची नियुक्ती केली; मग ते निघाले आणि जेव्हा ते उस्फान आणि मक्का दरम्यानच्या 'अल-हद्दाह' या ठिकाणी पोहोचले— त्यांचे ठिकाण हुदैज़ील जमातीच्या बानू लिह्यान या वसाहतीला कळले; तेव्हा त्यांनी सुमारे शंभर धनुर्धरांच्या सैन्यासह निघून 'आशिम बिन साबित' यांच्या गटाचा माग काढला. जेव्हा ते त्या ठिकाणी पोहोचले जिथे 'आशिम'चा गट खजूर खाण्यासाठी थांबला होता, तेव्हा सैनिकांनी म्हटले; 'हे यथ्रिबचे खजूर आहेत,' म्हणून त्यांनी 'अशिम'च्या कारवाण्याचा माग काढला, आणि जेव्हा 'अशिम' आणि त्यांच्या सोबतींना पाठलाग करणाऱ्या दलाची खबर मिळाली, तेव्हा ते फद्फादकडे परतले, परंतु दल आधीच त्यांना वेढून ठेवले होते आणि म्हणाले; 'खाली या आणि तुमच्या ताब्यातील सर्व वस्तू आम्हाला सुपूर्द करा; तुम्ही करार करू शकता ज्यामुळे आम्ही तुमच्यापैकी कोणालाही ठार मारणार नाही.' तेव्हा कारवाण्याचे नेते 'अशिम बिन तसाबित' म्हणाले; 'अल्लाहच्या शपथाने, मला अविश्वासूंच्या संरक्षणाखाली राहायचे नाही; हे अल्लाह, आपल्या पैगंबरला आमच्याबद्दल कळवा.' मग सैन्याने त्यांच्यावर बाण पावसासारखे सोडले, ज्यात 'आशिम'सह आणखी सहा जण ठार झाले, तर उरलेल्या तीन जणांनी त्यांच्याशी करार केला; ते होते खुबैब अल-अंसारी, जैद बिन आद-दत्सिना आणि आणखी एक माणूस. जेव्हा सैनिकांनी पैगंबरच्या तीन संदेशवाहकांना कैद केले, तेव्हा त्यांनी कैद्यांना बांधण्यासाठी त्यांच्या बाणांच्या दोरक्या कापल्या. तिसऱ्या माणसाने म्हटले, 'ही विश्वासघाताची पहिली कृती आहे; अल्लाहच्या शपथाने, मी तुमचा सहयोगी होणार नाही, आणि ज्यांना ठार मारले गेले ते माझ्यासाठी उदाहरण आहेत.' मग त्यांनी त्याला ओढून त्याच्या दोन साथीदारांसोबत एकत्र आणले, तरीही त्याने त्यांच्यासोबत एकत्र होण्यास नकार दिला, अखेर त्यांनी त्याला ठार मारून निघून गेले, आणि खुबायब व जाईद बिन दातिनाह यांना बद्रच्या लढाईनंतर मक्कामध्ये विकले. नंतर बनी हारिथ बिन 'आमीर बिन नौफाल बिन अब्दुल मनाफ यांनी खुबायबला विकत घेतले (खुबायब तोच माणूस होता ज्याने अल-हारिथ बिन 'अमीर बिन नौफाल यांना बद्रच्या लढाईत ठार मारले होते), त्यामुळे खुबैब त्यांचा कैदी बनला जोपर्यंत त्यांनी त्याला ठार मारण्याचे ठरवले. मग खुबैबने अल-हारीथच्या एका मुलीकडून मृत्यूपूर्वी आपले जननेंद्रिय केस कापण्यासाठी एक रेजर उधार घेतला, आणि तिने ते त्याला दिले. त्या क्षणी त्या स्त्रीचे लहान बाळ खुबैबकडे रेंगाळत गेले, आणि त्या स्त्रीने म्हटले; 'त्या क्षणी माझं लक्ष विचलित झालं,' आणि तिने पाहिलं की खुबैब तिचं बाळ आपल्या मांडीवर धरून बसलेला होता, तर त्याच्या हातात ब्लेड होतं. त्या स्त्रीने म्हटलं; 'मला खूप भिती वाटली, अशी भीती की खुबैबने समजून घेतली,' तोपर्यंत खुबैब म्हणाला; 'तुला भीती वाटते का की मी त्याला मारून टाकेन? मी तसे करणार नाही.' तेव्हा त्या स्त्रीने म्हटले; 'अल्लाहची शपथ, मी खुबैबसारखा चांगला कैदी कधीच पाहिला नाही,' मग तिने म्हटले; 'अल्लाहची शपथ, एकदा मी त्याला लोखंडी साखळ्यांनी बांधलेल्या अवस्थेत हातात द्राक्षांचा घोंस खाताना पाहिले, जरी मक्कामध्ये द्राक्षे उपलब्ध नव्हती,' आणि त्या स्त्रीने असेही म्हटले; 'खरोखरच, ती अल्लाहने खुबैबला दिलेली सोय होती.' आणि जेव्हा ते त्याला मारणार होते, तेव्हा खुबैबने त्यांना म्हटले; 'मला दोन रकात नमाज अदा करण्याची परवानगी द्या,' त्यांनी खुबायबला दोन रकात नमाज अदा करण्याची परवानगी दिली. नमाज अदा केल्यावर त्याने म्हटले; 'अल्लाहच्या शपथाने, जर मला भीती वाटली नसती की तुम्हाला वाटेल की मी मृत्यूपासून घाबरलो आहे, तर मी माझ्या रकातांची संख्या आणखी वाढवली असती. हे अल्लाह, त्यांची संख्या मोज, त्यांची ताकद नष्ट कर, आणि त्यापैकी एकही जिवंत ठेवू नकोस. मला मुसलमान म्हणून मारले जाण्याची काहीच हरकत नाही. जिथेही असो, माझी मृत्यु फक्त अल्लाहसाठीच आहे; जर ईश्वराला प्रत्येक कापलेल्या अवयवाला आशीर्वाद द्यायचे असतील, तर हा दैवी नियतीचा भाग आहे.' मग अबू सिरवाह, उकबा बिन अल-हारीथ त्याच्याकडे उभा राहिला आणि त्याने त्याची हत्या केली. खरोखरच, खुबैबने प्रत्येक मुसलमानासाठी एक उत्तम उदाहरण ठेवले; तो प्रार्थनेनंतर धैर्याने ठार झाला. आणि अल्लाहने 'आशिम बिन साबित' यांच्या प्रार्थनेला त्या दिवशी मान्य केले, ज्या दिवशी शत्रूंनी त्यांच्यावर हल्ला केला होता; म्हणून पैगंबर (स.) यांनी त्यांच्या साथीदारांना त्यांच्याबद्दलची बातमी दिली, ज्यामुळे कुरैशमधील काही लोकांनी त्यांचे शरीर कापून एक तुकडा आणण्यासाठी दूत पाठवले, जेणेकरून 'आशिम' खरोखरच ठार झाल्याची खात्री होईल, कारण 'आशिमने बद्रच्या लढाईत त्यांच्या एका नेत्याची हत्या केली होती; मग सर्वशक्तिमान आणि श्रेष्ठ अल्लाहने 'आशिमसाठी कोळ्याच्या जाळ्यासारखा एक सावली पाठवली ज्याने त्याला त्यांच्या संदेशवाहकांपासून संरक्षण केले, ज्यामुळे ते त्याच्याकडून काहीही घेऊ शकले नाहीत."