Imam Ahmad : 5702

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَمْزَةَ الْعُمَرِيُّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ مِثْلَ صَاحِبِ فَرَقِ الْأَرُزِّ فَلْيَكُنْ مِثْلَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا صَاحِبُ فَرَقِ الْأَرُزِّ قَالَ خَرَجَ ثَلَاثَةٌ فَغَيَّمَتْ عَلَيْهِمْ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا غَارًا فَجَاءَتْ صَخْرَةٌ مِنْ أَعْلَى الْجَبَلِ حَتَّى طَبَّقَتْ الْبَابَ عَلَيْهِمْ فَعَالَجُوهَا فَلَمْ يَسْتَطِيعُوهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ لَقَدْ وَقَعْتُمْ فِي أَمْرٍ عَظِيمٍ فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ بِأَحْسَنِ مَا عَمِلَ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يُنْجِيَنَا مِنْ هَذَا فَقَالَ أَحَدُهُمْ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَكُنْتُ أَحْلُبُ حِلَابَهُمَا فَأَجِيئُهُمَا وَقَدْ نَامَا فَكُنْتُ أَبِيتُ قَائِمًا وَحِلَابُهُمَا عَلَى يَدِي أَكْرَهُ أَنْ أَبْدَأَ بِأَحَدٍ قَبْلَهُمَا أَوْ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا وَصِبْيَتِي يَتَضَاغَوْنَ حَوْلِي فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ قَالَ وَقَالَ الثَّانِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَتْ لِي ابْنَةُ عَمٍّ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ مِمَّا خَلَقْتَ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْهَا فَسُمْتُهَا نَفْسَهَا فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ دُونَ مِائَةِ دِينَارٍ فَجَمَعْتُهَا وَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا حَتَّى إِذَا جَلَسْتُ مِنْهَا مَجْلِسَ الرَّجُلِ فَقَالَتْ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلَّا بِحَقِّهِ فَقُمْتُ عَنْهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَزَالَتْ الصَّخْرَةُ حَتَّى بَدَتْ السَّمَاءُ وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقٍ مِنْ أَرُزٍّ فَلَمَّا أَمْسَى عَرَضْتُ عَلَيْهِ حَقَّهُ فَأَبَى أَنْ يَأْخُذَهُ وَذَهَبَ وَتَرَكَنِي فَتَحَرَّجْتُ مِنْهُ وَثَمَّرْتُهُ لَهُ وَأَصْلَحْتُهُ حَتَّى اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا فَلَقِيَنِي بَعْدَ حِينٍ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَأَعْطِنِي أَجْرِي وَلَا تَظْلِمْنِي فَقُلْتُ انْطَلِقْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا فَخُذْهَا فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تَسْخَرْ بِي فَقُلْتُ إِنِّي لَسْتُ أَسْخَرُ بِكَ فَانْطَلَقَ فَاسْتَاقَ ذَلِكَ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ خَشْيَةً مِنْكَ فَافْرُجْ عَنَّا فَتَدَحْرَجَتْ الصَّخْرَةُ فَخَرَجُوا يَمْشُونَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ حَدَّثَنَا نَافِعٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا ثَلَاثَةُ رَهْطٍ يَتَمَاشَوْنَ أَخَذَهُمْ الْمَطَرُ فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ فَبَيْنَمَا هُمْ فِيهِ حَطَّتْ صَخْرَةٌ مِنْ الْجَبَلِ فَأَطْبَقَتْ عَلَيْهِمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَ مَعْنَاهُ

Dywedwyd wrthym [Marwan bin Mu'awiyah] wedi dweud wrthym [Umar bin Hamzah Al-Umari] wedi dweud wrthym [Salim bin Abdillah] o [Ibn Umar] meddai, dywedodd Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam: 'Pwy bynnag yn eich plith a all fod fel 'cymdeithas ffermwyr reis' ddylai wneud hynny '. Gofynnodd y cyfeillion: 'Beth yw ystyr 'cymdeithas ffermwyr reis'?' Atebodd: 'Unwaith roedd tri ffermwr yn mynd i weithio. Yn sydyn roedd yr awyr yn gymylog ac yn bwrw glaw, fe wnaethon nhw gysgodi mewn ogof. Yn sydyn dyma graig fawr yn rholio i lawr o ben y mynydd ac yn mynd tuag at ddrws yr ogof. O'r diwedd ei gau yn dynn. Gwnaethant wneud eu gorau glas i wthio'r graig fawr ond ni allent. Cynigiodd un ohonynt: 'Yn wir, yr ydych yn awr mewn problem fawr iawn, felly dylai pawb weddïo â'u gweithredoedd gorau, bydded Allah yn fodlon ein hachub o'r ogof hon'. Gweddïodd y person cyntaf: 'O Allah, mae'n rhaid eich bod chi'n gwybod bod gen i ddau riant oedrannus ar un adeg, fi oedd yr un oedd bob amser yn mynegi llaeth i'r ddau ohonyn nhw. Un tro ymwelais â nhw tra'r oeddent yn cysgu'n gyflym felly safais wrth aros amdanynt. Daliais y llaeth i'r ddau ohonyn nhw drwy'r nos, oherwydd doeddwn i ddim am ei roi i neb arall cyn i mi ei roi iddyn nhw. Doeddwn i ddim eisiau ei ddeffro chwaith, er bod fy mhlant ar y pryd yn swnian arnaf oherwydd eu bod yn newynog. Os ydych chi'n meddwl fy mod i'n gwneud hyn ar sail fy ofn Chi yn unig, yna agorwch y drws i'r ogof hon!' Meddai: yna symudodd y graig fawr ychydig. Dywedodd yr ail ffermwr: 'O Allah, mae'n rhaid i chi wybod mai merch fy ewythr yw'r person rwy'n ei garu yn fwy na neb arall. Cynigiais fy hun iddo ac atebodd yntau: 'Na, erbyn Allah, ac eithrio trwy dalu cant o dinar'. Felly casglais ef a thalu amdano, nes pan oeddwn wedi eistedd arno fel gŵr yn eistedd ar ei wraig, dywedodd y wraig: 'Byddwch ofn Allah, a pheidiwch â thorri'r gwyryfdod hwn ac eithrio yn y ffordd iawn', felly codais i fyny oddi wrth ei chorff ar unwaith. Os ydych chi'n meddwl fy mod wedi gwneud hyn oherwydd bod arnaf ofn Chi, yna agorwch y drws i'r ogof hon!'. Meddai: yna gogwyddodd y graig fawr ychydig fel y gallech weld yr awyr y tu allan. Yna gweddïodd y trydydd ffermwr: 'O Allah, mae'n rhaid eich bod chi'n gwybod fy mod wedi llogi rhywun unwaith yn gyfnewid am ychydig o reis, a phan oedd hi'n brynhawn, rhoddais y reis iddo, ond nid oedd am ei gymryd ac yn hytrach gadawodd fi nes i mi gael anhawster i chwilio amdano. Wedi hynny ehangais fy eiddo nes iddo gynyddu a gallwn brynu buwch a'i bugail. Ar ôl peth amser, cyfarfu â mi a dweud: 'Byddwch ofn Allah a rhowch fy nghyflog blaenorol i mi, a pheidiwch ag ymddwyn yn anghywir tuag ataf'. Yna dywedais: 'Dewch draw at y fuwch a'r bugail a chymerwch nhw i gyd'. Dywedodd: 'ofn Allah, a pheidiwch â'm gwatwar!?' Atebais: 'Nid wyf yn eich gwatwar'. Felly aeth ato a'i arwain i ffwrdd. Os wyt ti'n meddwl fy mod wedi gwneud yr hyn a wnes oherwydd fy mod yn gobeithio am Dy fendith ac oherwydd bod arnaf ofn Ti, yna agorwch ddrws yr ogof hon i ni! 'Yna llithrodd y graig fawr ac roedden nhw'n gallu mynd allan yn ddiogel'. Dywedwyd wrthym [Ya'qub] wedi dweud wrthym [fy nhad], o [Salih], wedi dweud wrthym [Nafi'] bod Abdullah bin Umar wedi dweud: Dywedodd Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam: 'Pan oedd tri o bobl yn cerdded, yn sydyn disgynnodd glaw arnynt a chymerasant loches mewn ogof ar fynydd. Tra yr oeddynt ynddi, treiglodd craig fawr i lawr o ben y mynydd a'u cloi — yn yr ogof-,' yna soniodd am hadith oedd a'r un ystyr a'r un a grybwyllwyd uchod.