इमाम बुखारी : 5395

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَلَبِثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَهَابُهُ فَنَزَلَ يَوْمًا مَنْزِلًا فَدَخَلَ الْأَرَاكَ فَلَمَّا خَرَجَ سَأَلْتُهُ فَقَالَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ثُمَّ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ لَا نَعُدُّ النِّسَاءَ شَيْئًا فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ وَذَكَرَهُنَّ اللَّهُ رَأَيْنَا لَهُنَّ بِذَلِكَ عَلَيْنَا حَقًّا مِنْ غَيْرِ أَنْ نُدْخِلَهُنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ أُمُورِنَا وَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ امْرَأَتِي كَلَامٌ فَأَغْلَظَتْ لِي فَقُلْتُ لَهَا وَإِنَّكِ لَهُنَاكِ قَالَتْ تَقُولُ هَذَا لِي وَابْنَتُكَ تُؤْذِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا إِنِّي أُحَذِّرُكِ أَنْ تَعْصِي اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَتَقَدَّمْتُ إِلَيْهَا فِي أَذَاهُ فَأَتَيْتُ أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ لَهَا فَقَالَتْ أَعْجَبُ مِنْكَ يَا عُمَرُ قَدْ دَخَلْتَ فِي أُمُورِنَا فَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ فَرَدَّدَتْ وَكَانَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غَابَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ أَتَيْتُهُ بِمَا يَكُونُ وَإِذَا غِبْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدَ أَتَانِي بِمَا يَكُونُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ مَنْ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ اسْتَقَامَ لَهُ فَلَمْ يَبْقَ إِلَّا مَلِكُ غَسَّانَ بِالشَّأْمِ كُنَّا نَخَافُ أَنْ يَأْتِيَنَا فَمَا شَعَرْتُ إِلَّا بِالْأَنْصَارِيِّ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّهُ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ قُلْتُ لَهُ وَمَا هُوَ أَجَاءَ الْغَسَّانِيُّ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَاكَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ فَجِئْتُ فَإِذَا الْبُكَاءُ مِنْ حُجَرِهِنَّ كُلِّهَا وَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَعِدَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ وَعَلَى بَابِ الْمَشْرُبَةِ وَصِيفٌ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِي فَأَذِنَ لِي فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ وَتَحْتَ رَأْسِهِ مِرْفَقَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِذَا أُهُبٌ مُعَلَّقَةٌ وَقَرَظٌ فَذَكَرْتُ الَّذِي قُلْتُ لِحَفْصَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَالَّذِي رَدَّتْ عَلَيَّ أُمُّ سَلَمَةَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً ثُمَّ نَزَلَ

हे आम्हाला [सुलेमान बिन हारब] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [हम्माद बिन ज़ैद] यांच्याकडून, [यह्या बिन सईद] यांच्याकडून, [उबैद बिन हुनैन] यांच्याकडून, [इब्न अब्बास] यांच्याकडून (अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल होवो) सांगितले, ज्यांनी म्हटले; एक संपूर्ण वर्षभर मी [उमर बिन खत्ताब] यांना पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या त्या दोन पत्नींबद्दल विचारण्याचा मानस ठेवला होता, ज्यांनी त्यांच्या शहाणपणाविरुद्ध कट रचला होता, परंतु अचानक मला ते करण्यास खूप लाज वाटू लागली. एक दिवस तो एका ठिकाणी थांबला, मग शौचासाठी झुडपात गेला; बाहेर आल्यावर मी लगेच त्याला त्याबद्दल विचारले, आणि त्याने उत्तर दिले: 'त्या होत्या आयशा आणि हफ्सा.' त्यानंतर त्याने आपली कथा पुढे सांगितली: "जाहिलीयतच्या काळात आम्ही कधीही स्त्रियांना कोणत्याही गोष्टीत सहभागी करत नसू; परंतु जेव्हा इस्लाम आला आणि अल्लाहने त्यांच्या भूमिकेची सत्यता आमच्यावर प्रकट केली—आम्ही त्यांना आमच्या व्यवहारातून वगळण्याऐवजी—तेव्हा एकदा माझ्या आणि माझ्या पत्नीमध्ये वाद झाला, ज्यामुळे तिने तिच्या मतावरच ठाम राहण्याचा आग्रह धरला, तेव्हा मी तिला म्हटले: 'तुला माझ्या व्यवहारात हस्तक्षेप करण्याची गरज नाही.' माझ्या पत्नीने म्हटले: "तुम्ही हे म्हणता! पण तुझी मुलगी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचे हृदय दुखावत आहे." मग मी हाफ्साकडे गेलो आणि तिला विचारले, "मी तुला इशारा देतो: तू खरोखरच अल्लाह आणि त्यांच्या पैगंबराचे (पैगंबराच्या विरोधात जाऊन) अवज्ञा केली आहेस का?" मग मी तिला पैगंबराला दुखावण्याचे परिणाम याबद्दल इशारा दिला. मग मी उम्मु सलामा यांच्याकडे गेलो आणि त्यांना हे सांगितले; तेव्हा त्या म्हणाल्या: 'अरे उमर, तू किती विचित्र आहेस! तू प्रत्येक गोष्टीत हस्तक्षेप केला आहेस, अगदी अल्लाहच्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आणि त्यांच्या पत्नींच्या घरगुती व्यवहारातही.' त्यांच्या या शब्दांनी मला खूप राग आला. आणि माझा एक साथीदार अंसारपैकी होता; जेव्हा तो पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे उपस्थित नसे आणि मी उपस्थित असे, तेव्हा मी त्याच्याकडे जाऊन त्याने पैगंबरांकडून जे शिकले होते ते त्याला सांगायचो, आणि उलटही तसेच; जेव्हा मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे उपस्थित नसे आणि तो उपस्थित असे, तेव्हा तो माझ्याकडे येऊन पैगंबरांकडून त्याने जे शिकले होते ते मला सांगायचा. त्या वेळी आम्ही पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्या भोवती, जे सिरियात असलेल्या घस्सानच्या राजाविरुद्ध पहारा देत होतो; आम्हाला खूपच काळजी वाटत होती की घस्सानचा राजा अचानक आमच्यावर हल्ला करेल. आमचे मन त्या गोष्टीवर (हल्ल्यावर) केंद्रित होते, तेव्हा अचानक माझा एक अंसारी साथीदार आला आणि म्हणाला, 'काही महत्त्वाचं घडलंय!' मी विचारलं, 'काय? गाससानचे सैन्य आले का?' त्याने उत्तर दिलं, 'त्याहूनही जास्त, अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, यांनी आपल्या पत्नींशी तलाक घेतला आहे.' मग मी तिथे गेलो, आणि त्यांच्या खोल्यांतून (पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्या पत्नींच्या) रडण्याचा आवाज ऐकला, तेव्हा पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जिच्याकडे जिन्याने जाता येणाऱ्या खोलीत होते, आणि त्यांचा नोकर त्या खोलीच्या दारात उभा होता. मी त्याच्याजवळ जाऊन म्हणालो, "मला आत येऊ द्या!" त्याने मला परवानगी दिली, आणि मी आत गेलो. अचानक मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना एका चटईवर झोपलेले पाहिले; चटईचा ठसा त्यांच्या कमरवर स्पष्ट दिसत होता, आणि त्यांच्या डोक्याखाली ताडपत्रीपासून बनवलेली एक चामड्याची उशी होती, तर त्यांच्या डोक्याजवळ ताजेतवाने रंगवलेले एक चामडे लटकत होते. त्यानंतर मी माझी उक्ती हफ्सा आणि उम्मु सलामा यांना तसेच उम्मु सलामांचा माझ्याकडे परत आलेला उत्तरही सांगितले; हे ऐकताच अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, हसले आणि ते त्या खोलीत एकवीस दिवस राहिले, त्यानंतर ते खाली आले."