Imam Ahmad : 3080
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلُ مَا اتَّخَذَتْ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لِتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَحِمَ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا
Ti tene na e [Abdurrazaq] ti tene na e [Ma’mar] so alondo na [Ayyub] na [Katsir bin Katsir bin Al Muththalib bin Abu Wada’ah], mbeni oko ti ala azia na ndo ti mbeni, so alondo na [Sa’id bin Jubair], [Ibn Abbas] atene; Kozo wali so ayü ceinture ayeke mama ti Isma’il, lo yü ni tongaso si Sara abâ mbeni ye ti ceinture ni pëpe. Na pekoni, lo sara tënë ti hadith so, Ibn Abbas atene; Zia Allah asara be-nzoni na mama ti Isma’il, tongana lo zia ngu ti Zamzam, wala lo tene; Tongana fade lo mû ngu ni pëpe, ka a yeke duti tongana mbeni senge ngu so ayeke sua -na ndo ti sese-. Ibn Abbas atene; Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Na pekoni, mama ti Isma’il awara ngu na lo yeke na ngia na dutingo ti azo. Tongaso azo aluti kâ, na ala iri asewa ti ala, tongaso ala sara kodro legeoko’. Lo tene na yâ ti hadith ti lo, lo tene: ‘Na pekoni, lo descend na ndö ti hoto ti Safa, juska lo si na mbeni popo-hoto, lo yô yanga ti bongo ti lo, na pekoni lo kpe na ngangu juska lo hon na yâ ti popo-hoto ni, na pekoni lo monté hoto ti Marwah na lo luti na ndö ni, lo yeke bâ ndo ti bâ wala lo bâ zo, me lo bâ zo pëpe. Lo sara tongaso fani mbasambala. Ibn Abbas atene; Prophète ni atene: ‘Tongaso azo ayeke sara sa’i na popo ti ala use’.