Imam Ahmad : 3080
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلُ مَا اتَّخَذَتْ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لِتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَحِمَ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا
Yandi me zabisa beto [Abdurrazaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [Ayyub] mpi [Katsir bin Katsir bin Al Muthalib bin Abu Wada’ah], mosi na kati na yo ke yika na yina ya nkaka, katuka na [Sa’id bin Jubair], [Ibn Abbas] tubaka nde; Nkento ya ntete ya kulwata mukaba vandaka mama ya Isma’il, yandi lwataka yo sambu Sarah kumona ve ata kidimbu mosi ya mukaba. Na nima yandi tubilaka hadi, Ibn Abbas tubaka nde; Bika nde Allah kuwila mama Isma’il mawa, kana yandi bika masa ya Zamzam, to yandi tuba nde; Kana yandi bakaka ve masa, yo zolaka kuvanda bonso nto ya masa ya mpamba yina ke basikaka -na zulu ya ntoto-. Ibn Abbas tubaka nde; Ntumwa tubaka nde: ‘Na nima mama ya Isma’il monaka masa mpi yandi vandaka na kiese na luzingu ya bantu. Na yau bantu vandaka kutelama, mpe kubinga mabuta na bau, yau yina bau vandaka kuzinga kisika mosi’. Yandi tubaka na hadith na yandi nde: ‘Na nima yandi kulumukaka na ngumba ya Safa, tii kuna yandi kumaka na muwanda mosi, yandi nangulaka nsongi ya bilele na yandi, na nima yandi bakaka ntinu na mpasi tii kuna yandi lutaka muwanda, na nima yandi mataka na ngumba ya Marwah mpi yandi telamaka na zulu na yo, yandi vandaka kutala kana yandi monaka muntu, kansi yandi monaka ve. Yandi salaka yo mbala nsambwadi. Ibn Abbas tubaka nde; Ntumwa tubaka nde: ‘Yo yina bantu ke salaka sa’i na kati ya mambu zole yina’.