Imam Ahmad : 2260
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَتْ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ وَافِدًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ عَلَيْهِ وَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا أَشْعَرَ ذَا غَدِيرَتَيْنِ فَأَقْبَلَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ قَالَ لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ قَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْمُرَنَا أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا يَعْبُدُونَ مَعَهُ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلَامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً الزَّكَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْحَجَّ وَشَرَائِعَ الْإِسْلَامِ كُلَّهَا يُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا يُنَاشِدُهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرَائِضَ وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ ثُمَّ لَا أَزِيدُ وَلَا أَنْقُصُ قَالَ ثُمَّ انْصَرَفَ رَاجِعًا إِلَى بَعِيرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَلَّى إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ بِهِ أَنْ قَالَ بِئْسَتِ اللَّاتُ وَالْعُزَّى قَالُوا مَهْ يَا ضِمَامُ اتَّقِ الْبَرَصَ وَالْجُذَامَ اتَّقِ الْجُنُونَ قَالَ وَيْلَكُمْ إِنَّهُمَا وَاللَّهِ لَا يَضُرَّانِ وَلَا يَنْفَعَانِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ وَلَا امْرَأَةٌ إِلَّا مُسْلِمًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ مَوْلَى آلِ الزُّبَيْرِ فَذَكَرَهُ مُخْتَصَرًا
Ti tene na e [Ya’qub] ti tene na e [babâ ti mbi] ti [Mohammed bin Ishaq] ti tene na mbi [Mohammed ti Al Walid ti Nuwaifi’] ti [Kuraib] ngbâa ti Abdolla bin Abbas, ti [Abdolla bin Abbas], lo tene; Bani Sa’d bin Bakar atokua Dlimam bin Tsa’labah tongana zo ti tokua na Rasulullah, na pekoni lo ga na lo. Lo zia chameau ti lo na yanga ti mosquée ni na lo kanga ni, na pekoni lo lï na yâ ti mosquée ni, na ngoi so Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam aduti na amba ti lo. Dlimam ayeke mbeni koli so ayeke na kota kuä ti li na yâ ti a-tresse use. Lo ga nduru juska lo luti na gbele Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na amba ti lo, na pekoni lo tene; ‘Na popo ti ala, zo wa la ayeke molenge ti Abdul Muthtalib?’ Rasulullah a kiri tene na lo: ‘Mbi yeke molenge ti Abdul Muthtalib’. Lo kiri lo tene; ‘Mohammed’. Lo kiri tënë: ‘En’. Lo kiri lo tene; ‘O Molenge ti Abdul Mutalib! Mbi yeke hunda mo, na mbi yeke sérieux ti hunda, tongaso mo sara ngonzo pëpe’. Lo kiri tënë: ‘Mbi yeke son bê ti mbi pëpe, pardon hunda ye so mo ye’. Lo kiri lo tene; ‘Mbi sala tënë ti témoin ti mo na Allah Seigneur ti mo, Seigneur ti azo so aga kozoni na mo na Seigneur ti azo kue so ayeke na peko ti mo. A yeke tâ tënë so Allah atokua mo na e tongana bazengele?’ lo kiri tënë: ‘Allahuma, en’. Lo kiri lo tene; ‘Mbi sala tënë ti témoin ti mo na Allah Seigneur ti mo, Seigneur ti azo so aga kozoni na mo na Seigneur ti azo kue so ayeke na peko ti mo. Allah amû yanga na mo ti tene mo mû yanga na e ti voro gi Lo oko, ti bungbi mbeni ye na Lo pëpe nga ti zia lege ti amba ti e so akotara ti e ayeke voro lani na Lo?’ Lo kiri tënë: ‘Allahuma, en’. Lo kiri lo tene; ‘Mbi sala tënë ti témoin ti mo na Allah Seigneur ti mo, Seigneur ti azo so aga kozoni na mo na Seigneur ti azo kue so ayeke na peko ti mo. Allah amû yanga na mo ti sara asambela oku so?’ Lo kiri tënë: ‘Allahuma, en’. Na pekoni lo hunda tënë na ndo ti akungba ti Islam oko oko, so ti tene zakat, jeûne, hajj nga na a-shari’ah ti Islam kue, lo fa tënë ti témoin na Allah na ndo ti akungba so oko oko tongana ti kozo, juska na peko ti so lo hunzi ahundango tënë ti lo lo tene; ‘Biani mbi tene tene ti témoin so mbeni tâ nzapa ayeke pepe gi Allah na mbi tene tene ti témoin so Mohammed ayeke tokua ti Allah. Mo yeke sara akua so nga mo yeke duti yongoro na aye so a ke ni. Na pekoni, mbi yeke zia mbeni ye na ndo ni pëpe wala mbi yeke zi ye pëpe’. Ibn Abbas atene; Na pekoni lo tourné na mbage ti chameau ti lo, na peko ti so lo londo, Watokua ti Nzapa (s.a.w) atene: ‘Tongana a-tresse use so ayeke tâ tënë, lo yeke lï biani na yayu’. Ibn Abbas atene; Na pekoni, koli ni aga nduru na chameau ti lo, lo zi kamba ni, na pekoni lo mû lege juska lo si na azo ti lo, na ala bungbi na terê ti lo. Kozo ye so lo tene ayeke so; ‘Mara ti Latta na Uzza!’ Azo ti lo atene; ‘Koli Dlimam! Sala hange na bongo ti mo nga na bongo ti mo! Bâ nzoni zo ti fou ni!’ Dlimam atene; ‘Mawa na ala! Na iri ti Allah, ala use kue alingbi ti ga na sioni wala nzoni pepe. Biani, Allah ‘azza wajalla atokua mbeni watokua na lo fa mbeni buku na lo ti zi mo na yâ ti ye so mo yeke na yâ ni.Na biani, mbi fa tënë ti témoin so mbeni tâ nzapa ayeke dä pëpe gi Allah, mbeni mba ti Lo ayeke dä pëpe, na so Mohammed ayeke wakua ti Lo nga na watokua ti Lo. Biani, mbi londo na mbage ti lo mbi ga na mo ti ga na ye so a komande na mo nga na ye so a ke na mo’. Ibn Abbas akiri atene; ‘Na lege ti Allah, ti londo na lango ni so, zo oko aga na lo pepe, koli wala wali, gi tongana lo yeda na Islam’. Na pekoni Ibn Abbas atene; ‘E mä ândö tënë ti mbeni tokua so alondo na mbeni mara so ayeke kota mingi ahon Dlimam bin Tsa’labah’.