Imam Ahmad : 1605

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ رَابِّهِ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ كَانَ خَلَفَ عَلَى أُمِّهِ بَعْدَ أَبِيهِ كَانَ شَهِدَ طَاعُونَ عَمَوَاسَ قَالَ لَمَّا اشْتَعَلَ الْوَجَعُ قَامَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ هَذَا الْوَجَعَ رَحْمَةُ رَبِّكُمْ وَدَعْوَةُ نَبِيِّكُمْ وَمَوْتُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ يَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يَقْسِمَ لَهُ مِنْهُ حَظَّهُ قَالَ فَطُعِنَ فَمَاتَ رَحِمَهُ اللَّهُ وَاسْتُخْلِفَ عَلَى النَّاسِ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ فَقَامَ خَطِيبًا بَعْدَهُ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ هَذَا الْوَجَعَ رَحْمَةُ رَبِّكُمْ وَدَعْوَةُ نَبِيِّكُمْ وَمَوْتُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ مُعَاذًا يَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يَقْسِمَ لِآلِ مُعَاذٍ مِنْهُ حَظَّهُ قَالَ فَطُعِنَ ابْنُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُعَاذٍ فَمَاتَ ثُمَّ قَامَ فَدَعَا رَبَّهُ لِنَفْسِهِ فَطُعِنَ فِي رَاحَتِهِ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا ثُمَّ يُقَبِّلُ ظَهْرَ كَفِّهِ ثُمَّ يَقُولُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِمَا فِيكِ شَيْئًا مِنْ الدُّنْيَا فَلَمَّا مَاتَ اسْتُخْلِفَ عَلَى النَّاسِ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ فَقَامَ فِينَا خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ هَذَا الْوَجَعَ إِذَا وَقَعَ فَإِنَّمَا يَشْتَعِلُ اشْتِعَالَ النَّارِ فَتَجَبَّلُوا مِنْهُ فِي الْجِبَالِ قَالَ فَقَالَ لَهُ أَبُو وَاثِلَةَ الْهُذَلِيُّ كَذَبْتَ وَاللَّهِ لَقَدْ صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ شَرٌّ مِنْ حِمَارِي هَذَا قَالَ وَاللَّهِ مَا أَرُدُّ عَلَيْكَ مَا تَقُولُ وَايْمُ اللَّهِ لَا نُقِيمُ عَلَيْهِ ثُمَّ خَرَجَ وَخَرَجَ النَّاسُ فَتَفَرَّقُوا عَنْهُ وَدَفَعَهُ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ مِنْ رَأْيِ عَمْرٍو فَوَاللَّهِ مَا كَرِهَهُ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ عَبْد اللَّهِ بْن أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ جَدُّ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ مُشْكُدَانَةَ

Wedi dweud wrthym [Ya'qub] wedi dweud wrthym [fy nhad] o [Muhammad bin Ishaq] wedi dweud wrthyf [Aban bin Salih] o [Syahr bin Hausyab Al Asy'ari] o [gŵr ei fam], dyn o'i bobl a briododd ei fam ar ôl i'w dad farw, ei fod yn un o'r rhai a welodd yr achosion rhemp o'r gwahanglwyf, meddai; Pan oedd y pla yn rhemp, cododd [Abu Ubaidah bin Jarrah] ar ei draed a phregethu o flaen y bobl a dweud; 'O bobl! Yn wir, y mae yr afiechyd hwn yn fendith oddiwrth eich Rabb, gweddiau eich Prophwydi, ac yn achos marwolaeth y bobl gyfiawn o'ch blaen. Ac yn wir gofynnodd Abu Ubaidah i Allah dderbyn cyfran o'r gras hwn'. Yna fe ddaliodd y gwahanglwyf a marw - bydded i Allah drugarhau wrtho. — yna [Mu'adz bin Jabal] yn ei le i arwain y bobl, yna safodd ar ei draed i draddodi y bregeth ar ol marw Abu Ubaidah ; 'O bobl, bendith yw'r clefyd hwn gan eich Rabb, gweddi eich Proffwydi ac achos marwolaeth y bobl gyfiawn o'ch blaen. Ac yn wir gofynnodd Mu'adz i Allah y byddai teulu Mu'adz yn derbyn cyfran o'r gras hwn'. Yna cafodd Abdurrahman bin Mu'adz, ei fab, y gwahanglwyf a bu farw. Cododd ac erfyn ar ei Arglwydd drosto'i hun, ac o'r diwedd fe ddaliodd hefyd wahanglwyf ar gledr ei law. Mewn gwirionedd gwelais ef yn sylwi ar y gwahanglwyf ac yna cusanu top ei law a dweud; 'Dydw i ddim yn hapus i'ch cael chi a - dwi'n arfer rhoi gemwaith - mae'r byd arnoch chi'. Pan fu farw, 'cymerodd Amru bin Al Ash ei le i arwain y bobl. Yna efe a safodd i draddodi y bregeth o'n blaen ni ; 'O bobl! Yn wir, os bydd y pla hwn yn torri allan - mewn gwlad - fe ysa fel tân yn llosgi, felly ffowch i'r mynyddoedd'. Ond Abu Watsilah Al Hudzali a ddywedodd wrtho; 'Wrth Allah, rydych chi wedi dweud celwydd, roeddwn i gyda Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ac rydych chi'n waeth na fy asyn'. 'meddai Amru; 'Trwy Allah ni fyddaf yn ymateb i'ch geiriau, gan Allah ni ddadleuaf eich geiriau'. daeth allan a gwasgarodd y bobl oddi wrtho, a sychodd Allah y pla oddi arnynt. Pan 'daeth barn Amru at Umar bin Khaththab, gan Allah nid oedd yn ei gasáu'. Dywedodd Abu Abdullah, Abdurrahman bin Ahmad bin Hanbal; 'Aban bin Shalih yw taid Abdurrahman Musykudanah'.