Imam Ahmad : 1484
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أُنْزِلَتْ فِي أَبِي أَرْبَعُ آيَاتٍ قَالَ قَالَ أَبِي أَصَبْتُ سَيْفًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ قَالَ ضَعْهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ أُجْعَلْ كَمَنْ لَا غَنَاءَ لَهُ قَالَ ضَعْهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ فَنَزَلَتْ يَسْأَلُونَكَ الْأَنْفَالَ قَالَ وَهِيَ فِي قِرَاءَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ كَذَلِكَ { قُلْ الْأَنْفَالُ } وَقَالَتْ أُمِّي أَلَيْسَ اللَّهُ يَأْمُرُكَ بِصِلَةِ الرَّحِمِ وَبِرِّ الْوَالِدَيْنِ وَاللَّهِ لَا آكُلُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ فَكَانَتْ لَا تَأْكُلُ حَتَّى يَشْجُرُوا فَمَهَا بِعَصًا فَيَصُبُّوا فِيهِ الشَّرَابَ قَالَ شُعْبَةُ وَأُرَاهُ قَالَ وَالطَّعَامَ فَأُنْزِلَتْ { وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ } وَدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ فَنَهَانِي قُلْتُ النِّصْفُ قَالَ لَا قُلْتُ الثُّلُثُ فَسَكَتَ فَأَخَذَ النَّاسُ بِهِ وَصَنَعَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ طَعَامًا فَأَكَلُوا وَشَرِبُوا وَانْتَشَوْا مِنْ الْخَمْرِ وَذَاكَ قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ فَاجْتَمَعْنَا عِنْدَهُ فَتَفَاخَرُوا وَقَالَتْ الْأَنْصَارُ الْأَنْصَارُ خَيْرٌ وَقَالَتْ الْمُهَاجِرُونَ الْمُهَاجِرُونَ خَيْرٌ فَأَهْوَى لَهُ رَجُلٌ بِلَحْيَيْ جَزُورٍ فَفَزَرَ أَنْفَهُ فَكَانَ أَنْفُ سَعْدٍ مَفْزُورًا فَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ إِلَى قَوْلِهِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ }
Yandi me songa beto nde [Yahya mfumu] ya [Syuba] me songa mono [Simak mfumu Harb] ya [Mush'ab] tubaka nde; Yo me kulumuka na tata na mono baverse iya. [Tata na mono] tubaka nde; ‘Mono bakaka mbele, na nima mono tubaka nde; 'O Ntumwa ya Allah, pesa mono mbele yina?' kansi yandi tubaka nde: ‘Beno tula yo na ntoto!’ yo yina mono tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, pesa mono yo, keti mono me fwana ve nde bo tadila mono muntu yina kele na mfunu ya mbele yina’. Yandi tubaka kaka nde; ‘Tula yo kisika nge bakaka yo!’ na nima verse me kulumuka: -Bo ke yula nge mambu ya -kukabula- bima ya bo me botula na bitumba.- Kutanga ya Ibn Mas’ud mpi kele mutindu yina. -Tuba bima ya mvita..-. Ebuna mama na mono tubaka nde; ‘Keti Allah me songa nge ve na kulanda kinduku na nge mpi kusala mambu ya mbote na bibuti na nge? Na zina ya Nzambi, mono ta dia ve madia to kunwa kima ve tii kuna beno ta buya Muhammad’. Na nima yandi diaka ve yo yina bo pusaka yandi na ngolo na kukangula munoko ti nsinga, mpi nsuka-nsuka bo kukaka kutiamuna malafu na munoko na yandi. -Syuba tubaka nde; Mono ke yindula nde yandi tubaka nde; ‘Madia’.- Yo yina verse me zabana: -Ye beto songaka muntu -na kusala mambu ya mbote- na bibuti na yandi zole; mama na yandi vandaka me baka divumu na yandi na kikalulu ya kulemba ya ke kuma mingi,- tii kuna verse yai: -..Yo yina mono songaka nge mambu ya nge salaka.- Ntumwa kutanaka ti mono ntangu mono vandaka kubela. Ebuna mono tubaka nde; 'O Ntumwa ya Allah, keti mono lenda bika bimvwama na mono yonso?' Yandi buyisaka mono. Mono yulaka diaka nde; ‘Inki mutindu sambu na ndambu?’ Yandi vutulaka; ‘Kusala ve’ mono yulaka diaka; ‘Inki beto lenda tuba sambu na muntu ya tatu?’ yandi vandaka pima, yo yina bantu -bakaka lukanu- ya kusadila bangidika yai. Kuvandaka ti Ansar mosi yina vandaka kusala madia, na nima bo vandaka kudia yo mpi kunwa yo tii kuna bo yantikaka kulauka malafu sambu na vinu, mpi na ntangu yina bo vandaka kubuyisa yo ntete ve. Na nima beto vukanaka na nziunga na yandi, bo vandaka kudikumisa bo na bo. Ba Ansar tubaka nde; ‘Ba Ansar kele bantu ya kuluta mbote’. Ba Muhajirin tubaka nde; ‘Bamuhajiri kele bantu ya kuluta mbote’. Yo yina, kuvandaka ti muntu mosi yina kunwanisaka Sa’d ti mukwa ya shamo mpi kubukaka munoko na yandi, na mpila nde munoko ya Sa’d kubukaka, na nima verse kulumukaka: -O beno bantu ya ke kwikilaka, Ya kieleka -kunwa vinu, kubula nsaka ya mbongo...- tii kuna verse -Na nima kanga beno -na kusala kisalu yina--.