Imam Ahmad : 1241

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا سِمَاكٌ عَنْ حَنَشِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ بِالْيَمَنِ فَاحْتَفَرُوا زُبْيَةً لِلْأَسَدِ فَجَاءَ حَتَّى وَقَعَ فِيهَا رَجُلٌ وَتَعَلَّقَ بِآخَرَ وَتَعَلَّقَ الْآخَرُ بِآخَرَ وَتَعَلَّقَ الْآخَرُ بِآخَرَ حَتَّى صَارُوا أَرْبَعَةً فَجَرَحَهُمْ الْأَسَدُ فِيهَا فَمِنْهُمْ مَنْ مَاتَ فِيهَا وَمِنْهُمْ مَنْ أُخْرِجَ فَمَاتَ قَالَ فَتَنَازَعُوا فِي ذَلِكَ حَتَّى أَخَذُوا السِّلَاحَ قَالَ فَأَتَاهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ وَيْلَكُمْ تَقْتُلُونَ مِائَتَيْ إِنْسَانٍ فِي شَأْنِ أَرْبَعَةِ أَنَاسِيَّ تَعَالَوْا أَقْضِ بَيْنَكُمْ بِقَضَاءٍ فَإِنْ رَضِيتُمْ بِهِ وَإِلَّا فَارْتَفِعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَضَى لِلْأَوَّلِ رُبُعَ دِيَةٍ وَلِلثَّانِي ثُلُثَ دِيَةٍ وَلِلثَّالِثِ نِصْفَ دِيَةٍ وَلِلرَّابِعِ الدِّيَةَ كَامِلَةً قَالَ فَرَضِيَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ وَجَعَلَ الدِّيَةَ عَلَى قَبَائِلِ الَّذِينَ ازْدَحَمُوا قَالَ فَارْتَفَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَهْزٌ قَالَ حَمَّادٌ أَحْسَبُهُ قَالَ كَانَ مُتَّكِئًا فَاحْتَبَى قَالَ سَأَقْضِي بَيْنَكُمْ بِقَضَاءٍ قَالَ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَضَى بِكَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَمْضَى قَضَاءَهُ قَالَ عَفَّانُ سَأَقْضِي بَيْنَكُمْ

Wedi dweud wrthym [Bahz] ac ['Affan] mewn ystyr, gan ddweud; wedi dweud wrthym [Hammad bin Salamah] wedi dweud wrthym [Gwrandewch] gan [Hanasy Al Mu'tamir] pan oedd [Ali] Radhiallah 'anhu yn Yemen, roedd pobl yn cloddio twll i ddal llew, -yna- daeth y llew -a'i fod yn gaeth yno-, yn sydyn syrthiodd dyn i'r twll wrth ddal gafael ar ei ffrind, tra bod ei ffrind yn dal gafael ar un arall, ac felly roedd pedwar arall yn dal gafael arnynt. pobl. Yna dyma'r llew oedd yn cael ei ddal yn y twll yn eu hanafu. Bu farw rhai ohonynt y tu mewn, tynnwyd rhai allan ac yna bu farw. Dywedodd Hanasy Al Mu'tamir; Yn y diwedd, anghytunasant â'i gilydd ar y mater nes iddynt gario eu harfau priodol. Felly cyfarfu Ali Radhiallah 'anhu nhw a dweud; 'Gwae chwi, a laddwch ddau gant o bobl am bedwar oes. Dewch yma, byddaf yn penderfynu ar y mater hwn os ydych yn fodlon derbyn fy mhenderfyniad. Os na, yna cyflewch hyn i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'. Dywedodd Hanasy Al Mu'tamir; Penderfynodd Ali chwarter diyat i'r person cyntaf, traean diyat i'r ail berson, hanner diyat i'r trydydd person a diyat llawn i'r pedwerydd person. Daeth i'r amlwg fod rhai yn ei dderbyn ac eraill ddim, a mynnent fod taliad y diyat yn cael ei godi ar yr holl lwythau oedd yn orlawn gyda'i gilydd. Yn olaf maent yn cwyno am y mater hwn i'r sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam. Dywedodd Bahz; Dywedodd Hammad; Roeddwn i'n meddwl ei fod yn dweud; Ar y pryd roedd yn gorwedd i lawr, yna eisteddodd ar ei ben-ôl a'i liniau wedi'u gwasgu i'w frest: 'Mi fydda i'n penderfynu'. Yna dywedwyd wrtho fod Ali Radhiallah 'anhu wedi penderfynu gyda hyn a'r llall. Felly penderfynodd fel y penderfynodd Ali. Yn ol ' Affan, dywedodd ; 'Fe benderfyna i drosoch chi'.