Imam Ahmad : 342

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ أَنَّهُ طُعِنَ فَأُذِنَ لِلنَّاسِ عَلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ثُمَّ أَهْلُ الشَّامِ ثُمَّ أُذِنَ لِأَهْلِ الْعِرَاقِ فَدَخَلْتُ فِيمَنْ دَخَلَ قَالَ فَكَانَ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهِ قَوْمٌ أَثْنَوْا عَلَيْهِ وَبَكَوْا قَالَ فَلَمَّا دَخَلْنَا عَلَيْهِ قَالَ وَقَدْ عَصَبَ بَطْنَهُ بِعِمَامَةٍ سَوْدَاءَ وَالدَّمُ يَسِيلُ قَالَ فَقُلْنَا أَوْصِنَا قَالَ وَمَا سَأَلَهُ الْوَصِيَّةَ أَحَدٌ غَيْرُنَا فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّكُمْ لَنْ تَضِلُّوا مَا اتَّبَعْتُمُوهُ فَقُلْنَا أَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِالْمُهَاجِرِينَ فَإِنَّ النَّاسَ سَيَكْثُرُونَ وَيَقِلُّونَ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَنْصَارِ فَإِنَّهُمْ شَعْبُ الْإِسْلَامِ الَّذِي لَجِئَ إِلَيْهِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ أَصْلُكُمْ وَمَادَّتُكُمْ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ عَهْدُ نَبِيِّكُمْ وَرِزْقُ عِيَالِكُمْ قُومُوا عَنِّي قَالَ فَمَا زَادَنَا عَلَى هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ قَالَ فَمَا لَبِثَ إِلَّا جُمُعَةً حَتَّى طُعِنَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ ذِمَّةُ نَبِيِّكُمْ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ

Ti tene na e [Mohammed Bin Ja’far] Ti tene na e [Syu’bah] lo tene; Mo mä [Abu Hamzah Adl Dluba’i] so afa mbeni mbaï so alondo na [Juwairiyah Bin Qudamah] so lo tene; ‘Mbi sala Hajj, na pekoni na ngu so [Omar] awara mbeni kpale mbi ga na Médine,’ Juwairiyah atene; ‘Omar afa tënë na lo tene; ‘Ti tâ tënë ni, mbi bâ ala mo bâ mo tene mbeni rouge ti kokora apika mbi na mbeni ngbo oko wala use’ – Syu’bah abâ so lo yeke na kite – na a bâ so tënë ni ayeke so a pika lo na épée, na pekoni lo zia lege na azo ti tingbi na lo, na azo so atingbi na lo kozoni ayeke akamarade ti Prophète sallallaahu ‘alainaihi wasallam nga na azo ti Médi, azo ti peré. azo ti Irak ti tingbi na lo, na mbi tingbi na lo na azo so atingbi na lo,’ lo kiri lo fa mbaï ti lo; ‘Azo kue so aga ti bâ lo, ala gonda lo na ala toto’. Lo tene; Na ngoi so e tingbi na lo, lo kanga mbeni vuru turban na yâ ti lo me mênë angbâ ti sua.’ juwairiya atene; na pekoni a tene; ‘Mû na e mbeni testament!’ na zo oko ahunda na lo pëpe mbeni mbeti ti testament gi e, na pekoni lo tene; ‘Gbu ngangu na mbeti ti Allah - Coran -, ngbanga ti so mo yeke gue kirikiri pepe na ngoi kue so mo yeke mu pekoni’. Na pekoni e tene; ‘Mû na e mbeni testament!’ Lo tene; 'Mbi yeke zia na mo aMuhajirin, ngbanga ti so azo ayeke ga mingi na ala yeke ga kete, na mbi yeke zia na mo aAnsar, ngbanga ti so ala yeke bungbi ti azo ti Islam so Islam ayeke kiri ande dä, na mbi yeke zia na mo a-Arabe, ngbanga ti so ala yeke tongo nda ni nga na mbage ti mo, na pekoni mbi yeke zia na mo a-Ahluphe so ayeke na a-Ahluphe ti mo na Dzimmah ti mo, kobe ti sewa, londo na mbi!’ Juwairiya atene; ‘Na lo zia mbeni ye nde na ndo ti e pëpe gi atënë ti testament ni’. Mohammed Bin Ja’far atene; Shuba atene; ‘Na pekoni mbi hunda lo na pekoni, tongaso lo tene tënë ti a-Arabe; ‘Mbi zia nga na maboko ti mo a-Arabe, ngbanga ti so ala yeke aita ti mo na awato ti ala ayeke awato ti mo nga’. Ti tene na e [Hajjaj] Ti tene na e [Syu’bah] Mo mä [Abu Hamzah Adl Dluba’i] atene na [Juwairiyah Bin Qudamah] lo tene; ‘Mbi sala Hajj, na pekoni na ngu so Omar awara mbeni kpale mbi ga na Médine,’ lo kiri lo tene; Omar afa tënë na lo tene; ‘Ti tâ tënë ni, mbi bâ so mbeni rouge ti kokora ayeke pika mbi na mbeni ngbo oko wala use’ -Syu’bah abâ so lo yeke na kite-, na a yeke gi na vendredi si a fâ lo. Na pekoni lo sala tene ti hadith ni tongana ti so a fa na nduzu ge, gi so [Omar] atene; ‘Mbi mû na mo ahlu dzimmah ti mo, biani ala yeke na mbeni garantie so alondo na Prophète ti mo’. Shuba atene; na pekoni mbi hunda lo na pekoni, tongaso lo kiri tënë na ndo ti azo ti Arabie; ‘Na mbi sala tënë ti témoin na i a-Arabe, ala yeke aita ti i na awato ti ala ayeke awato ti i’.