Setelah wahyu sudah tidak datang lagi, kita menilai seseorang dari zhahirnya yang tampak
Imam Ahmad : 273
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ سَعِيدٌ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي فِرَاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَلَا إِنَّا إِنَّمَا كُنَّا نَعْرِفُكُمْ إِذْ بَيْنَ ظَهْرَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِذْ يَنْزِلُ الْوَحْيُ وَإِذْ يُنْبِئُنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ أَلَا وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ انْطَلَقَ وَقَدْ انْقَطَعَ الْوَحْيُ وَإِنَّمَا نَعْرِفُكُمْ بِمَا نَقُولُ لَكُمْ مَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ خَيْرًا ظَنَنَّا بِهِ خَيْرًا وَأَحْبَبْنَاهُ عَلَيْهِ وَمَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ لَنَا شَرًّا ظَنَنَّا بِهِ شَرًّا وَأَبْغَضْنَاهُ عَلَيْهِ سَرَائِرُكُمْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رَبِّكُمْ أَلَا إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيَّ حِينٌ وَأَنَا أَحْسِبُ أَنَّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ اللَّهَ وَمَا عِنْدَهُ فَقَدْ خُيِّلَ إِلَيَّ بِآخِرَةٍ أَلَا إِنَّ رِجَالًا قَدْ قَرَءُوهُ يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ النَّاسِ فَأَرِيدُوا اللَّهَ بِقِرَاءَتِكُمْ وَأَرِيدُوهُ بِأَعْمَالِكُمْ أَلَا إِنِّي وَاللَّهِ مَا أُرْسِلُ عُمَّالِي إِلَيْكُمْ لِيَضْرِبُوا أَبْشَارَكُمْ وَلَا لِيَأْخُذُوا أَمْوَالَكُمْ وَلَكِنْ أُرْسِلُهُمْ إِلَيْكُمْ لِيُعَلِّمُوكُمْ دِينَكُمْ وَسُنَّتَكُمْ فَمَنْ فُعِلَ بِهِ شَيْءٌ سِوَى ذَلِكَ فَلْيَرْفَعْهُ إِلَيَّ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ فَوَثَبَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى رَعِيَّةٍ فَأَدَّبَ بَعْضَ رَعِيَّتِهِ أَئِنَّكَ لَمُقْتَصُّهُ مِنْهُ قَالَ إِي وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِصُّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا لَا تَضْرِبُوا الْمُسْلِمِينَ فَتُذِلُّوهُمْ وَلَا تُجَمِّرُوهُمْ فَتَفْتِنُوهُمْ وَلَا تَمْنَعُوهُمْ حُقُوقَهُمْ فَتُكَفِّرُوهُمْ وَلَا تُنْزِلُوهُمْ الْغِيَاضَ فَتُضَيِّعُوهُمْ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً أُخْرَى أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ إِسْمَاعِيلُ وَذَكَرَ أَيُّوبُ وَهِشَامٌ وَابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ عَنْ عُمَرَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ إِلَّا أَنَّهُمْ قَالُوا لَمْ يَقُلْ مُحَمَّدٌ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ
hi byerile [Isma’il] u hi byerile [Al Jurairi Sa’id] ku suka eka [Abu Nadlrah] ku suka eka [Abu Firos] u te; [Umar Bin Khaththab] u chumayele, u te; 'N'wina vanhu, tivani leswaku hi mi tiva loko exikarhi ka hina ku ri na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na nhlavutelo naswona Allah u hi tivise hi n'wina, tivani leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hundzile emisaveni naswona nhlavutelo yi herile, na leswaku hi mi tivile hi leswi hi mi byeleke swona. Un’wana na un’wana eka n’wina loyi zhahir ya yena yi langutekaka kahle, hi n’wi teka a ri munhu lonene naswona hi n’wi rhandza, na mani na mani exikarhi ka n’wina loyi zhahir ya yena yi langutekaka yi bihile, hi n’wi teka a ri wo biha naswona hi ta n’wi venga, bindzu ra n’wina ra le xihundleni ri le xikarhi ka n’wina na Rabb ya n’wina, ma swi tiva, kan’we nkarhi wu fikile eka mina naswona ndzi ehlekete leswaku mani na mani loyi a hlayaka Qur’an hi ntshembo wa nkateko wa Allah na leswi nga na Yena, leswaku ndzi fantasize hi vutomi bya le ndzhaku, wa tiva, hakunene vanhu va yi hlayile va ri na ntshembo wa leswi nga eka vanhu, Kutani tshemba eka Allah hi ku hlaya ka wena, na ntshembo eka Allah hi swiendlo swa wena, tiva leswaku mina, hi Allah, a ndzi rhumanga malandza ya mina eka wena ku ya ba nhlonge ya wena kumbe ku teka rifuwo ra wena, kambe ndzi ma rhumele eka wena ku ku dyondzisa hi vukhongeri bya wena na Sunnah ya wena, kutani mani na mani loyi a khomiwaka hi xikongomelo xin’wana handle ka xikongomelo xexo, a a vilela hi swona eka mina, kutani hi Loyi a nga eka Loyi Mavoko moya wa mina i wona, hakunene ndzi ta n'wi hlayisa'. kutani ‘Amru Bin Al ’Ash a pfuka a ku; 'O Amirul Mukminin, ku vuriwa yini loko un'wana wa vavanuna lava humaka eka Mamoslem a rhangela vanhu va yena, kutani a xanisa van'wana va vanhu va yena, xana u ta n'wi endla ti-qisha?' Umar u hlamurile; 'Ina, hi Loyi moya-xiviri wa Umar wu nga evokweni ra yena, ndzi ta n'wi endla ti-qisha hakunene, naswona ndzi vone Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam va n'wi endle ti-qisha, hikwalaho u nga tshuki u ba Mamoslem ku kondza ma va tekela ehansi, u nga va sindzisi leswaku va xanisiwa, u nga va tshiki timfanelo ta vona leswaku va va endla va nga pfumeli naswona va nga va tshiki va pfumala leswaku.' swi tlangisiwile'. Leswi a hi byeleke Isma’il eka xiendlakalo xin’wana u te; u hi vikile Salamah Bin 'Alqamah ku suka eka Muhammad Bin Sirin u te; swi vikiwile eka mina ku suka eAbul ‘Auja’ u te; Ndzi twe Umar a ku; 'Tiva, unga hundzeleti loko swita eka vukati bya vavasati'. kutani a vulavula hi hadith, Isma’il u vurile; naswona u boxe Ayyub, Hisham na Ibn ‘Aun ku suka eka Muhammad ku suka eka Abul ‘Ajfa’ ku suka eka Umar hi ku landza hadith ya Salamah, va vule tano; 'kambe Muhammad a nga vulanga leswaku; swi vikiwile eka mina ku suka eka Abul 'Ajfa'.