इमाम अहमद : 145

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ فَقُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَنْظُرُ النَّاسُ إِلَيْهِ هَكَذَا وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى سَقَطَتْ قَلَنْسُوَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَالثَّانِي رَجُلٌ مُؤْمِنٌ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ ظَهْرُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ جَاءَهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَالثَّالِثُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى قُتِلَ قَالَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَالرَّابِعُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ إِسْرَافًا كَثِيرًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِ

आम्हाला [याह्या बिन इशाक] यांनी सांगितले, त्यांनी आम्हाला [इब्न लाहिआह] यांच्याकडून, ['अथो' बिन दिनार] यांच्याकडून, [अबू याझीद अल-खौलाणी] यांच्याकडून सांगितले की: मी [फदलालाह बिन 'उबैद] यांना म्हणताना ऐकले: मी ['उमर बिन अल-खत्ताब] यांना म्हणताना ऐकले: मी अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना म्हणताना ऐकले: "शहीदांचे चार प्रकार आहेत: एक श्रद्धाळू आणि दृढ ईमान असलेला माणूस जो शत्रूशी सामना करतो आणि अल्लाहशी प्रामाणिक राहतो, मग मारला जातो; तोच असा आहे ज्याला लोक अशा प्रकारे पाहतात," आणि अल्लाहच्या प्रेषितांनी आपले डोके वर उचलले इतके की त्यांचा पगडी पडला, किंवा उमरचा पगडी; "दुसरा म्हणजे एक श्रद्धाळू माणूस जो शत्रूला तसा सामोरा जातो जणू त्याच्या पाठीवर काटा लागला असेल; तो विचलित बाणाने भेदला जातो आणि मग ठार होतो; तो दुसऱ्या पांवड्याचा माणूस आहे; आणि तिसरा म्हणजे एक श्रद्धाळू माणूस ज्याने आपल्या चांगल्या आणि वाईट कर्मांचे मिश्रण केले आहे, मग तो शत्रूशी सामना करतो आणि सर्वशक्तिमान व उंचवट असलेल्या अल्लाहशी प्रामाणिक राहतो जोपर्यंत तो ठार होत नाही, "पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी सांगितले: 'तो तिसऱ्या दर्जाचा माणूस आहे, आणि चौथा म्हणजे एक श्रद्धाळू माणूस ज्याने स्वतःवर अनेक अन्याय केले आहेत, मग तो शत्रूशी सामना करतो आणि अल्लाह (सर्वशक्तिमान) प्रति निष्ठावान राहतो जोपर्यंत तो ठार होत नाही; तो चौथ्या दर्जाचा माणूस आहे.'