Kesedihan para sahabat saat Nabi wafat hingga Utsman hampir was-was
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Loko a hi byerile [Abul Yaman] u te; u vikile eka hina [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te; u ndzi tivise [wanuna la nga mutivi wa nawu la humaka eAnsar], leswaku u twe [Uthman Bin ‘Affan] a ri karhi a vulavula hi xitori; leswaku a ku ri ni vanghana vo hlayanyana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam lava a va ri ni gome loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a fa, lerova kwalomu ka hafu ya vona va vilela, Uthman u vule tano; 'Naswona a ndzi ri un'wana wa vona, loko ndzi tshamile endzhutini wa rin'wana ra marhangu, Umar u hundze emahlweni ka mina kutani a ndzi xeweta, kambe a ndzi nga titwi leswaku u hundza hi ndlela a ndzi xeweta, kutani u hundzile emisaveni ku kondza a hlangana na Abu Bakr, kutani a ku eka yena; 'Ku na nchumu lowu nga ta ku hlamarisa, entiyisweni ndzi hundze emahlweni ka Uthman ndzi n'wi xeweta, kambe a nga hlamulanga ku xeweta ka mina.' Kutani hi nkarhi wa ku fuma ka Abu Bakr, Umar na Abu Bakr va tile naswona havumbirhi bya vona va ndzi xewete, kutani Abu Bakr a ku; 'Makwenu Umar u tile eka mina kutani a vula leswaku u hundze hi le ka wena a ku xeweta, kambe a wu n'wi hlamulanga, kutani i yini lexi ku endleke leswaku u endla sweswo?' A ku, Ndzi te, 'A ndzi swi endlanga.' Kutani Umar u te, ‘Ina, hi Allah, mi swi endlile, kambe sweswo swi vangiwa hi ku tikukumuxa ka n’wina, n’wina va-Umayyad.’ U te, ndzi te, 'Hi Allah, a ndzi si tshama ndzi twa leswaku u hundze hi ndlela u ndzi xeweta.' Abu Bakr u te, 'Uthman u vula ntiyiso, hakunene u khomekile hi nchumu wo karhi lowu humaka eka yena.' Ndzi ku, 'Ina.' Umar u vutisile, 'Xana mhaka yoleyo i yini?' Kutani Uthman u te, ‘Allah u endle leswaku Muprofeta wa Yena (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) a fa hi nga si n’wi vutisa hi vuhlayiseki bya mhaka leyi.’ Abu Bakr u te, 'Ndzi n'wi vutisile hi mhaka leyi.' A ku, 'Hiloko ndzi yima ndzi ku eka yena, 'Hi tatana na manana, u na mfanelo yo tala eka swona.' [Abu Bakr] u te, 'Ndzi vutisile, 'Oho Murhumiwa wa Allaah, xana mhaka leyi yi hlayisekile njhani?' Kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a amukelaka xigwevo eka mina lexi ndzi tshameke ndzi xi nyikela eka buti wa mina ivi a xi tlherisela eka mina, kutani xigwevo xexo xi ta va ku ponisiwa eka yena’.