Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Na nima ya kuzabisa beto [Abul Yamani] yandi tubaka nde; me pesa beto [Syu’aib] rapore katuka na [Az Zuhri] yandi tubaka nde; me zabisa mono [muntu mosi ya mayele ya mambu ya nsiku ya Ansar], nde yandi waka [Otman Bin ‘Affan] ke tuba disolo mosi; nde kuvandaka ti banduku mingi ya Ntumwa yina vandaka na mawa ntangu Ntumwa kufwaka, na mpila nde penepene na katikati na bo kumaka kudiyangisa, Uthman kutubaka; ‘Mpi mono vandaka mosi na kati na bo, ntangu mono vandaka na kivudi ya bibaka mosi, Omar lutaka na ntwala na mono mpi pesaka mono mbote, kansi mono waka ve nde yandi vandaka kuluta mpi pesaka mono mbote, yo yina yandi lutaka tii kuna yandi kutanaka ti Abu Bakr, na nima yandi tubilaka yandi nde; ‘Kele ti kima mosi yina ta yitukisa nge, ya kieleka mono lutaka na ntwala ya Othman mpi mono pesaka yandi mbote, kansi yandi vutulaka ve mbote na mono.’ Yo yina na ntangu ya luyalu ya Abu Bakri, Omar ti Abu Bakri kwisaka mpi bo zole pesaka mono mbote, na nima Abu Bakri tubaka nde; ‘Mpangi na nge Umar kwisaka na mono mpi tubaka nde yandi lutaka na ntwala na nge mpi pesaka nge mbote, kansi nge vutudilaka yandi ve, ebuna inki pusaka nge na kusala mutindu yina?’ yandi tubaka nde: “Mono me pesa mvutu; ‘Mu salaka yo ve’. Yo yina Omar tubaka nde; ‘Ee, na zina ya Nzambi, nge me sala yo, kansi yo vandaka sambu na lulendo na nge, O Bani Omayya.’ Yandi tubaka nde: “Mono vutulaka; ‘Na zina ya Nzambi, mono waka ve ata fioti nde nge lutaka mpi pesaka mono mbote,’ Abu Bakr tubaka; ‘Othman kele na kieleka, ya kieleka nge me kudipesa na mambu ya nkaka ya me katuka na yandi,’ yo yina mono tubaka; ‘ee’ Omar yulaka; ‘Inki mumbongo yo kele?’ na nima Utman tubaka nde; ‘Allah me fwa Ntumwa na yandi na ntwala nde beto yula yandi mambu ya me tala lutaninu ya diambu yai,’ Abu Bakr tubaka; Yandi tubaka nde: ‘Mono me yula yandi mambu yina; yo yina mono telamaka na ntwala na yandi mpi tubilaka yandi nde ‘na nzila ya tata ti mama na mono nge kele ti banswa mingi na zulu na yandi,’ [Abu Bakr] tubaka; Mono yulaka nde; O Ntumwa ya Allah, inki mutindu mambu yai kele na lutaninu? Na nima, Rasulullah tubaka nde: ‘Konso muntu yina ta baka ndola na mono yina mono pesaka mbala mosi na ngwasi na mono mpi na nima yandi vutudila mono yo, pana ndola yina ta vanda luguluku sambu na yandi’.