Imam Muslim : 4974
حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالسِّيَاقُ حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ وَكَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَيَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِيَ الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوْ لَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَيْءٍ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و
A fen erenikich [Hibban bin Musa] A fen erenikich [Abdullah bin Al Mubarak] A fen erenikich [Yunus bin Yazid Al Aili] Pwal ina chök usun a mak seni pwal eü al, A erenikich [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] me [Muhammad bin Aba’ Rafid]. Ibn Rafi’ a apasa; A fen erenikem. Nge ekkoch ra apasa; A fen asile ngenikem [Abdurrazaq] A fen asile ngenikem [Ma’mar], ewe linein Hadith ina uruwon ‘Abd me Ibnu Rafi’. Yunus me Ma’mar ra apasa; non unusan seni [Az Zuhri] A repotei ngeniei [Sa’id bin Al Musayyab] me [Urwah bin Zubair], [AlQamah bin Waqqash], [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] seni ewe Hadith an [Aisyah]-ewe aramas mi spai. ekkewe poraus mi chofona ra apasa met chok ra mochen ren met ra apasa, Iwe, Allah a awewei an nimenimoch ren ekkei kapasen tipimwaal. Mi wor ew mwichen aramas ra aporausa ei poraus, ekkoch me neir ra angei porausen ewe osukosuk seni ekkoch, ina mine ewe poraus a usun ita mi pochokun, tori ai upwe chechemeni kapasen mettoch meinisin ra aporausa ngeniei me ekkoch ekkewe poraus ra confirm ekkoch. Seni Urwah a ereniei seni Aisyah, punuwen ewe Soufos a apasa; Lupwen ewe Soufos a mochen sai, a äeä lot lein pwülüwan kewe. Iö a äeä ewe lottery, i ewe a fiti ewe Soufos. Aisha a apasa; ‘Iwe, a fitikem lon eu maun me ai kewe ketilas ra tou lon fitifengen, iwe, ua feilo ren ewe chon kuno seni Kot. Ei mettoch a fis mwirin ewe pwarata ewe wokisin usun ewe hijab. Iwe, ua angei lon ai we seken. Non ewe nefinen ewe sai, ua feitiw tori ewe Soufos a awesi ew maun me a niwin ngeni Medina. Lon eu pwinin ua nom ren eu mwichen chon Muslim. Lupwen ra annut, ua ütä o fetal tori ua akkom mwer. Mwirin ai wes le féri ai business, ua liwiniti ewe kúmiin Muslim. Nupwen ua mefi chechei, a fis pwe ai we nesen, ewe a feito seni Zhafar, Yemen, a tatakis. Ina minne ua niwin me kutta ai we nesen, ewe kutta a fori ai upwe mwitir. Iwe, ewe mwichen aramas mi uwei chaan manauei ra fen feilo, ra fetal ren ar wata chaan manauei won ai we kamel ua kan wawa. Ra ekieki pwe ua fen nom lon’. Aisha a apasa; ‘Lon ena atun, pwülüwan kewe ra chöüfetäl me chöüfetäl, pun rese kan möngö futuk. Iwe nge, ra chök möngö möngö mi mecheres. Iwe, esap wor emon epwe tipemwaramwar ren choun ena ttit, nupwen ra fetan ngeni me angei. Pwal och, lón ena atun ua chúen kúkkún. Ren enletin ra angei nour kewe kamel me ra fetan -sopweno ar sai-. Ua angei ai we nesen nupwen ewe mwichen sounfiu a fen fetan. Ina minne, lupwen ua feilo ngeni ar leenien mot, ese wor emon a kokko me ese wor emon a polueni. Mürin üa liwiniti ai lenien mot ia üa mot ie. Ua nukuw pwe emon - seni ewe mwichen sounfiun Muslim - epwe kunaei me epwe niwin sefan pwe epwe angeiei. Nupwen ua mwot non ai we nenien mwottun king, ua mefi annut me ua annut. Iwe, lon ena fansoun, ekewe aramasen Dzakwan ra nom mürin ekewe sounfiu - ra cheki ika mi wor eman a nom mürin -. Ra fetan lekuniol me lekuniol ra tori ai we leenien mot. Iwe, a küna eman mi chüen annut, iei mine a feito rei o a esinnaei lupwen a künaei. Iei pokiten a fen kunaei me mwen an epwe mumuta an epwe ufouf ewe hijab won inisi. Fan eu chok ua nennelo me ua rongorong an apasa, “Ina lillahi wa ina ilaihi . raaji’un- nupwen a kuna usun ngang. Ua mwittir äeä ai we hijab le äeä mesei. Ren Allah, ese apasa ew kapas me use rongorong ew kapas tiwenon chok an istirja’. Ren enletin a aturalong nöün we kamel me ua feitä won. Mwirin a feino me emweni ewe kamel - minne ua wawa - tori am aua churi ekkewe sounfiun Muslim mwirin ar asoso won ewe sat Azhzhariah. Feiengauen chokewe mi lifilifil aramas usun ai kewe föför. Lon ena atun, ewe emon mi kon ffatoch an lamalam tekia, ina i Abdullah bin Ubay bin Salul. Ren enletin, ua tori Medina. Mwirin am tori, ua mwitir chok semwen ren ukukun ew maram, nupwen aramas ra sopweno ne kapas usun ekkewe kapasen tipimwaal - leveled ngeniei -, ina mwo ika use mefi och mettoch usun. Iwe, a pwal tipemwaramwareiti ai semmwen. Use chiwen sinei ewe mosonoson an Rasulullah Sallaallah 'alaihi wa sallam minne ua fen kuna seni i me nom. Nupwen ua semwen, Rasulullah shallaallah 'alaihi wa sallam a tonong me a kapong ngeniei me a eisiniei; 'Nge en?' Usun itá lón ena atun a tipemwaramwareitiei, inaamwo ika use meefi pwe ua féri ena mettóch mi ngaw. Mwirin ai mefi pwe ua poputa ne chikar, ua feino ren Umm Misthah ngeni ew neni mi suk pwe upwe defecate, am ausapw chiwen feino tiwenon chok non pwin tori a pwin sefan. Ekkei neni mi suk ra foruta arap ngeni imwach kewe. Ach business a usun chok ach kewe chon Arab, sia kan fori ew neni mi suk pwe sipwe tongeni fiti urumot non imwach. Iwe, ngang me Umm Misthah - i nöün Apu Ruhmi bin al Muthallib bin Abdi Manaf me inan we fefin nöün Shakhr bin Amir, inan we fefin itan Abu Bakr Ash Shidiq me nöün we mwän itan Misthah bin Utsabah bin Abbad bin al Muthallib - a liwiniti imwem we mürin an we angang. Lon ena atun, Umm Misthah a ssá pokiten a chék chéúfetál are chéúfetál lón an we úf. Non ena fansoun a apasa; ‘Feiengauen Mista’. Ua eisini i; ‘Ifa usun ngawen met ka apasa, ka esiita ekkewe aramas ra fiti ewe maunen Badr?’. A apasa; ‘Ewer, kese rongorong met a apasa?’ a apasa. Ua apasa; ‘Met a fen apasa?’ a apasa. iei minne a ereniei ekkewe kapasen ekkewe ra etipisiei. Lon ena atun a kon watte ai semwen me lupwen ua liwiniti imwei, Rasulullah shallaallahu ‘alaihi wa sallam a churiei o apasa kapong ngeniei. Mwirin a eisini: ‘Ifa usun?’ Iwe, a apasa: ‘Ifa usun?’ Ua apasa; ‘Kopwe mut ngeniei ai upwe feilo ren semei me inei?’ a apasa. a apasa; ‘Non ena fansoun ua mochen apochokuna ewe poraus seni ir me ruemon. Ren enletin, Rasulullah a ngeniei mumuta. Mwirin ua feino ren semei me inei, ua eisini inei we; ‘O inei we, met aramas ra kapas usun?’ a apasa. a ponueni; ‘O nei at, epwe mecheres om kewe angang, ren Allah, esap fan iten emon fefin mi ffat pwe puluwan we a tongei atun a wor noun honey - puluwen emon mwan - ika pwe ir - puluwen ewe emon mwan - repwe alapalo kapasen tipimwaal ngeni ewe fefin’. a apasa; ‘Ling ngeni Allah, iei met aramas ra kapas usun?’ a apasa. a apasa; ‘Lon ena chok pwinin ua kechiu, tori lekuniol chonun mesei ese chuen tongeni puwu pun a fen morolo me use kechiu lupwen ua annut. Lon ewe pwinin, ua kechiu. Iwe, lon ena atun ewe Soufos a köri Ali bin Abi Talib me Usamah bin Zaid pwe repwe etiwa ir me rüüemön pwe repwe pworausfengen pwe repwe tongeni aimufeseni pwülüwer kewe atun ewe pwäratä ese mwo feitiu. Aisha a apasa; ‘Nge ren Usamah bin Zaid, a pwarata ngeni ewe chon kuno seni Allah ren met a sinei usun an punuwan we towaw seni ei foffor me ren met a sinei usun an tong ngeni. Usamah a apasa; ‘O chon kuno seni Allah! Ir pwülüom kewe, äm aisap silei och mettoch lükün chök mürinnö’. Nge ren Ali ewe a apasa; ‘Allah ‘azza w . Ajalla esapw fori mettoch epwe weires ngonuk, mei chuen wor chommong fefin lukun i. Iwe, enlet, ika kopwe tingorei noum we chon angang, epwe wesewesen wenechar." Aisha a apasa; 'Iwe, Rasulullah a iteni Barirah, a eisini: 'O Barirah! Ka kuna och mettoch mi tipemwaramwar ngonuk usun Aisha?' Barira a pölüweni; ‘Ren ewe Emon mi tinatokemi ren ewe enlet, use kuna och mettoch mi kisikis seni och mettoch mi lap seni. Lupwen a chúen kúkkún, a annut le witiwiti ewe pilawa lón an we famili me mwirin emén man mi chék chéúfetál a mwéngé ewe pilawa.’ Iwe, ewe Rasulullah a ütä o tüngor eu kapasen anini seni eman mwän itan Abdullah bin Ubai bin Salul. Lupwen Rasulullah a nom won ewe pulpit, Rasulullah a apasa: ‘O chon Muslim meinisin, io a mochen ngeniei eu kapasen anini seni emon mwan mi afeiengaua ai famili. Ennetin, ren Allah, use sinei och mettoch seni ai famini tiwenon chok murinno. Ra fen ereniei usun emon mwan use sinei och mettoch usun nge murinno chok. Iwe ese wor emon a churi punuwei we ika ese nom rei’. Sa’ad bin Mu’az al Ansari a apasa pwe; ‘O chon kuno seni Allah! Ngang upwe alisuk seni ena. Ika emon seni ewe Bani Aus a fen atai nepekin, pwan mwo pwiich kewe seni ewe Bani Khazraj, ika kopwe alluk ngenikem iwe am aupwe fori om kewe alluk’. Lon ewe chök otun, Sa’ad bin Ubadah - i ewe souemwenin ewe mwichen Bani Khazraj, i eman mwän mi pwüng. Iwe nge, a chuen wor an ekiek mi mwaal - a apasa ngeni Sa’ad bin Mu’ad; ‘Ren Allah, kosap tongeni nielo i me kosap tongeni nielo i’. Iwe, Usaid a ütä o i nöün pwin Saat, a üreni Saat. ‘Ka chofona, ennetin sipwe nieno i pun en emon chon otuputup mi anini ngeni chon otuputup’. Ewe osukosuk a kon watte lefilen ekkewe semirit seni Aus me Khazraj, tori ewe fansoun ra mochen nielo emon me emon atun ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won) a chuen uta won ewe pulpit. Iwe, Rasulullah a asoso ngeniir, tori ra fanafanala o a fanafanala. Non ena ran, ua kechiw tori ai we chonun mesei a wes me use aea eyeliner nupwen ua annut. Non ewe pwinin mwirin, ua chuen kechiw tori ai we chonun mesei a tori me use kan aea eyeliner nupwen ua annut. Semei me inei ra ekieki pwe ai kechiw epwe kinifeseni letipei. Aisyah a apasa; ‘Mwirin ir me ruemon ra mwot unuki nupwen ua sopweno ne kechiw. Non ena fansoun, a wor emon fefin Ansar a tingor ai mumuta an epwe churiei, ua mut ngeni. A mwot me kechiw fitiei. Nupwen aua nom non ei sokkun napanap, Rasulullah sallaallah 'alaihi wa sallam a feito pwe epwe churikem, a apasa kapong me mwirin a mwot. A apasa; ‘Ese mwo mwot unuki ren ew maram, seni ewe pwarata ese pwa ngeni usun ai kewe angang’. A apasa; Iwe, a pwal pwärätä, a apasa kapong atun a mot. a apasa: ‘Amma ba’d, O Aisyah, enletin ei me ekkena poraus ra toriei, enletin, ika kopwe su seni pokiten kese fori, amwo Allah Azzawajalla epwe tumunuok. Ika ka fori ei tipis, tingor omusomus ngeni Allah me aier ngeni I. Pokiten, emon chon angang mi apasa an tipis me mwirin aier, Allah epwe etiwa an aier’. Aisha a apasa; ‘Nupwen Rasulullah a wes le kapas, ai kewe kechiw ra chöüfetäl me chöüfetäl tori use chüen tongeni mefi ekkewe chönün mesei’. Ua apasa ngeni semei we; ‘Kopwe ponuweni met ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won i) a apasa usun ngang. Semei we a apasa; ‘Use sinei, ren Allah, usap kapas . ngeni ewe Soufos ‘alaihi wa sallam’. Iwe ua apasa ngeni inei we; 'Kopwe ponuweni met ewe chon kuno seni Allah (kinamwe me feiochun Allah epwe nom won i) a apasa usun ngang!' inei we a apasa; 'Ren Allah, use sinei met upwe apasa ngeni Rasulullah 'alaihi wa sallam'. Aisha a apasa; Ua apasa; ‘Ngang emon kukkun nengin, use kon anneani ewe Koran. Ren Allah, ua wesewesen sinei pwe ka rongorong ei pwe kopwe mefi nukunuk me nuku non. Iwe nupwen ua kapas ngonuk; ‘Enlet, ngang mi towau seni ekkei foffor me Allah Azzawajalla a sinei mettoch meinisin nupwen ua towau seni ekkei foffor. Iwe, kosap pwal lükü. Ika upwe pwarata ngonuk och mettoch, nge Allah Azzawajalla a sinei pwe ngang mi towaw seni ai upwe fori, kopwe fokkun nukuei. Ren Allah, ese wesewesen wor kapas nefinen ngang me en tiwenon chok met Abu Yusuf a apasa; Mosonoson mi och me Allah ina ewe nenien tingor aninis ren met ka tipis ren’. -QS. Yusef 18- ' Aisa a apasa; ‘Iwe ua siwini ai neni, ua mwokut won ai we pet’. A apasa; ‘Ren Allah, non ena fansoun ua sinei pwe ua towaw seni ena foffor, me Allah Azzawajalla epwe tumunuei pokiten ua towaw seni ena foffor. Nge, ren Allah, use ekieki pwe pwarata epwe feitiw non ai we keis. Iwe, enletin ai pworaus a kon watte seni met Allah Azza wa jalla a apasa ngeniei ren ewe pwärätä a alleani. Ai apilukuluk lon ena fansoun a chok apilukuluk pwe lon ewe tan ewe Soufos epwe pwarata pwe Allah Azzawajalla epwe aimufeseniei seni ei foffor’. Aisha a apasa; 'Ren Kot, ewe chon kuno seni Kot ese tou seni an mwich, me ese wor emon a tou seni ewe imw tori Allah Azzawajalla a tinato ew pwarata ngeni Noun we Soufos. Iwe, napanapan a siwin usun siwin a kan fis nupwen pwarata a feito, an sweat a sopweno ne puwu ina mwo ika a fansoun pwichikar. Iei pokiten choun ewe kapas mi fen pwa ngeni a fokkun chou’. Aisha a apasa; ‘Lupwen Rasulullah a angei ewe poraus allim, a takiri me ewe aewin kapas a apasa lon ena fansoun: ‘Pworaus allim, O Aisyah! Iwe, Kot a fen tümwünükemi seni ei föför’. Iwe inei we a apasa ngeniei; ‘Kopwe uta ngeni i’. Ua apasa; ‘Ren Allah, usap uta ngeni i me usap mwareiti tiwenon chok Allah Azza wa jalla, I ewe emon a tinato ekkewe pwarata mi awewei ifa ukukun ai towau. Allah Azzawajalla a pwarata eu wokisin mi wewe ngeni: Enlet, chokewe mi uwei poraus mi chofona ir seni ami mwich, tori engol wokisin -QS. Ewe ier 1-11-. Allah Azzawajalla a tinato fitu wokisin mi awewei ifa ukukun ai towau seni ei foffor.’ Aisha a apasa; ‘Abu Bakr a kan ngeni Misthah asor, pun i emon chon an famili me i emon mwan mi woungau. A apasa; ‘Ren Allah, usapw chiwen anisi i feinfeino chok mwirin an a tipi ngeni Aisyah.' Iwe, Allah a tinato eu pwarata, wewen; Iwe esap ekkewe mi wor - tori An kapas - ousap mochen pwe Allah epwe omusano ami tipis' -QS. Annuk 22-. Iwe, Abu Bakr a apasa: ‘Ren Allah, upwe pwapwa ika Allah epwe omusalo tipisin’. Aisyah a apasa pwe ewe soufos a tingorei Zainab bint Jahsy, puluwen ewe soufos. ’alaihi wa sallam, usun met a fis ngeniei: ‘Met ka sinei, met ka kuna, ika met poraus a torikemi?’ a ponueni; ‘O chon kuno seni Allah! Fansoun meinisin ua tumunu ai rongorong me kuna, me use sinei och mettoch nge mi och’. Aisha a apasa; ‘Inaamwo ika Zaenab ina pwúlúwan we mi iteféúló pwe a kan mwareiti pwisin i me mwen mesei, nge .