Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
A ereni ei [Apu Ath Thair Ahmad bin Amru bin Apdullah bin Amru bin Sarh] ewe chon angang an ekkewe Umayyad a ereni ei [Ibnu Wahb] a ereni ei [Yunus] seni [Ibn Shihab] a apasa; 'Ewe Soufos a feino fan ew ngeni ewe maunen Tabuk pwe epwe churi ekkewe chon Rom me chon Arab ir chon Kraist non Siria.' Ibn Sihap a apasa; ‘Ua fen ereni [Apdul Rahman bin Apdullah bin Kaap bin Malik], pwe Aptul bin Kaap bin Malik - Aptul bin Kaap emon me nein noun Kaap kewe at ra fiti Kaap nupwen a mesechun - a apasa; ‘Ua rongorong fan eu [Ka’ab bin Malik] a aporausa eu mettoch a fis ussun pwisin i lupwen a fiti ewe Soufos lon ewe maunen Tabuk’. Kaap bin Malik a apasa; 'Use mwo nomw nukun ai upwe fiti ewe Soufos sallallaahu 'alaihi wasallam non ekkewe maun a fiti tiwenon chok ewe maunen Tabuk, nge ua pwan nomw mwirin non ewe maunen Badr. Iwe, ewe popun a fis pwe epwe chök maun ngeni ekewe chon lükümach Quraish mi sai won kamel tori Kot a tipeeü ngeni ekewe chon Muslim pwe repwe tipeeüfengen me ekewe chon Muslim. fansoun. Non ena fansoun ua fiti Rasulullah non ewe pwinin ‘Aqabah nupwen aua pwon pwe aupwe tumunu ewe lamalamen Islam. Non ai ekiek, ach sipwe fiti ewe maunen Badr ese wewe ngeni ach sipwe fiti ewe pwinin Aqabah, ina mwo ika ewe maunen Badr a kon itefouno ren chommong aramas. Non ekkewe poraus nupwen use fiti Rasulullah non ewe maunen Tabuk ir ekkei; ‘Ua unusen osupwang me ese wor emon a wor an ngaseno nap seni ai nupwen use fiti ewe maunen Tabuk. Ren Allah, me mwan use ammonlata ruuemon man mi wawa oris fan iten sokkopaten maun. Nge non ei maunen Tabuk, ua ammonata ruemon man mi wawa. Ren enletin, Rasulullah a feilo ngeni ewe maunen Tabuk lupwen ewe fansoun a fokkun pwichikar. A tongeni apasa pwe a saifetal lon eu leeni mi fokkun towau me a ur ren feiengau me a kuna chommong chon oput. Iwe, ewe Soufos a awewei ngeni ekkewe chon Muslim met repwe kuna ren. Ina popun, a allúkú ngeni ekkewe Muslim ar repwe ammólnatá nafóch pisekin maun. Lon ena atun, chommong chon Muslim ra fiti ewe Soufos nge rese kefilitä ren taropwe mi affata pwe repwe maun. Ka’ap a apasa; ‘A wor emon mwan ese pwato pokiten a mochen epwe nomw nukun ewe maun. A ekieki pwe an esap apwönüetä allük esap silei me ren Rasulullah, ükükün chök esap wor pwärätä a feitiu usun i seni Kot Azza Wa Jalla. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a feino maun non Tabuk nupwen ewe kinikinin uwa a fokkun apwapwa pwe ua siwini ai ekiek seni ewe kinikin. Rasulullah me ekkewe chon Muslim ra fiti ra ammonata me ua mwitir feino kutta pisek ren ir. Mwirin ua liwiniti imwei nge use fokkun angei och pisek. Ua apasa ngeni pwisin ngang; ‘Ua tongeni ammólnatá ekkewe pisek ese lifilifil fansoun. Ngang mei nomw non ew osukosuk nefinen ewer me esapw tori aramas ra kon ammonata'. Iwe, a feila ren ekewe chon Muslim, nge ngang üsap mwo ammolnatä och pisek. Ren enletin ua feilo, mwirin ua liwiniti imwei nge use ammonlata och mettoch. Fansoun meinisin ua kan tipemwaramwar ika upwe fiti ewe maun are usap, tori ekkewe sounfiun Muslim ra fen muttir feilo me ewe maun a fen poputa. Iwe Ua mochen upwe fiti ewe maun - nge ina chok ai mochen - me non ewe soponon ua fen finata pwe usapw fiti ewe maun. Mwirin ewe Soufos a feino ngeni ewe nenien maunen Tabuk, ew memefin netipengaw a poputa ne pwellifeiliei. Nupwen ua feino ngeni ewe nenien urumot mi nomw unukun, ua kuna pwe ese wor emon upwe tongeni churi tiwenon chok aramas mi otuputup ika aramas mi apwangapwang ra fen angei ar retire me ren Allah Azza Wa Jalla. Meinisin, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ese chechemeniei tori an a tori Tabuk. Iwe, nupwen a mwot nein chienan kewe, a mwitir eisini; ‘Pwata Kaap bin Malik ese fitikem? ’ Emon chienei seni Banu Salimah a polueni; ‘O chon kuno seni Kot, a ussun ita pwe Ka’ab bin Malik a kon ekieki pwisin i lap seni ei maun? ’ Lupwen a rongorong alon chienan we, Muadz bin Jabal a apasa; ‘Ei chienei, met sokkun mettoch mi ngaw ka apasa! Ren Kot, O chon kuno seni Kot, ua sinei pwe Kaap bin Malik emon aramas mi murinno’. Iwe, Rasulullah a fanafanala. Nupwen a chok fanafaneno usun ena, mwitir chok a kuna emon mwan a ufouf ew helmet mi for seni mecha mi weires an epwe esinna. Iwe, Rasulullah a apasa: ‘En kopwe Abu Khaitsamah? ’ A ffat pwe ei aramas wesewesen Abu Khaitsamah Al Ansari, emon chiechian mi fen ngeni liffang eu sha’ seni ekkewe date lupwen a turunufasei ren chon likotuputup. Kaap bin Malik a apasa; ‘Nupwen ua rongorong pwe ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a ammonata an epwe niwin seni ewe maunen Tabuk, ua uren netipengaw. Mwirin, ua poputá le ekiekietá ekkewe popun ai upwe chofona. Ua apasa ngeni pwisin ngang; ‘Met popun epwe tongeni amanauaei seni ewe songen ewe Soufos? ’ Ren ai upwe ataweei ena, ua tingor álillis seni ai famili mi tongeni awora kapasen fén. Nupwen emon a ereniei pwe ewe Soufos sallallaahu 'alaihi wasallam a arapakan epwe tori ewe teninimwen Medina, ewe popun kapas chofona a morono seni ai ekiek. Ren enletin ua mirititi pwe use tongeni chofona ngeni ewe Soufos soufos ren och mettoch. Ina popun, a lamot ai upwe ereni ewe enlet. Ese mwo fite fansoun mwirin, ewe Rasulullah a tori ewe telinimw Medina. Usun chok fansoun meinisin, a chok feino ngeni ewe mosque - usun chok an uruwo iteitan fansoun a tori seni an sai ngeni ew neni - pwe epwe fori iotek. Mwirin an fori ewe iotek sunnah, Rasulullah a muttir porausfengen me chienan kewe. Mwirin ena, ekkoch chienan kewe ra feito nge rese wor ar fansoun ar repwe fiti maun ngeni ekkewe Muslim me ra apasa ngeni sokkopaten popun ren ar pwon. Ra ekieki pwe a wor lap seni walumon aramas rese fiti ewe maun. A fis pwe ewe Soufos a etiwa ewe wenechar seni ekkewe rese fiti ewe maun, a pwon ngenir pwe epwe tuppwol ngenir, a tingor omusomus fan iter, me a ngeni Allah met ra monota lon letiper. Ekkoch fansoun mwirin, ua feito pwe upwe churi Rasulullah. Mwirin ai kapong ngeni, a meseik usun meseik emon mi song. Iwe a apasa; 'Feito ikei! ’ Mwirin ua fetan ngeni tori ai upwe mwot pwungun me mwen mesan. Mwirin ena ewe Soufos a eisini: ‘Pwata kese fitikem le maun, O Ka’ab? Ka fen pwon pwe kopwe fangeno inisum me ngunum ngeni Islam? ’ Ua pölüweni; ‘O chon kuno seni Allah, ren Allah, ika upwe mwot arap ngeni emon esap en, ua nuku pwe upwe ngaseno seni an song pokiten ekkewe popun me kapasen anini ua fen apasa. Nge, ren Allah, ua sinei pwe iei ua ngenikemi ekkewe popun mi uren kapas chofona pwe ousap song, te . Ennetin ina Allah ewe a fori pwe kopwe song ngeniei. Ika upwe pwarata ngonuk, O chon kuno seni Allah, ai kewe popun mi pung me wenechar, iwe mwirin kopwe apunguei ren ekkena popun, iwe upwe etiwa ren pwapwa. Kopwe mut ngeni Allah an epwe apunguei ren ai kewe kapas mi wenechar. Ren Allah, ese wor ier epwe pinei ai upwe fiti ewe maun. Ren Allah, ua unusen osupwang non ena fansoun ina mwo ika a fokkun kukkun ai tufichin fiti ewe maun ren ekkewe Muslim. A rongorong ei pwarata mi ennet, ewe chon kuno seni Allah a apasa: ‘Ei aramas a kapas wenechar me wenechar. Ina minne, kopwe uta tori Allah epwe ngonuk eu finata’. Ren enletin ua uta me mwokut seni pechen. Ese mwo fansoun nangatam mwirin, ekkoch aramas seni Bani Salimah ra tapweto mwiri me ra apasa; ‘O Ka’ab, ren Allah, me mwan am aua sinei pwe ka fori ew tipis/tipis. Iwe wesewesen ese awewei ekkewe popun ngeni ewe chon kuno seni Allah usun ekkewe popun a kawor me ren ekkoch chienom kewe rese fiti maun. Ennetin, ina chok ewe chon kuno seni Allah istighfar fan itom a amoielo om kewe tipis’. Kaap bin Malik a apasa mwirin ena; 'Ren Allah, ra kan turunufaseiei fansoun meinisin tori ai mochen niwin ngeni ewe Soufos me mwirin ua chofona ngeniei'. Kaap bin Malik a apasa; ‘Mi wor emon a fen pwa me mwen ewe Soufos usun chok ngang? ’ Ekkewe aramasen Banu Salimah ra polueni; 'Ewer. Mi wor pwal ruoman aramas mi usun chök en. Ekkewe ruemon aramas ra apasa ngeni ewe chon kuno met ka apasa me ewe chon kuno a ponuwenir usun chok an ponuweni en’. Kaap bin Malik a apasa; ‘Iwe ua eisini; ‘Iö kewe ekkena rüüemön aramas, chiechiei kewe? ’ Ir, ekkewe chon Bani Salima, ra pölüweni; ‘Ekkewe ruemon aramas ir Murarah ewe fefin me Hilal ewe fefin itan Ummayah Al Waqifi’. Kaap bin Malik a apasa; ‘Mwirin ra kapas usun ruemon chiener mi pung ra fiti ewe maunen Badr me ir me ruemon ra fich ngeni ar repwe nenien appiru mi murinno. Mwirin ena, ua feino nupwen ra mentionini ekkei ruemon aramas ngeniei’. Kaap bin Malik a apasa; ‘Ekkoch ran mwirin, Rasulullah a pinei ekkewe chon Muslim ar repwe fos ngenikem ekkewe ulumon rese fiti ewe maunen Tabuk. Seni ena fansoun, ekkewe Muslim ra poputa ne touau me siwini ar ekiek ngenikem me ruemon tori ei fonufan a mefi pwe mi sokkono ngenikem. A usun ita, ei fonufan esapw ewe fonufan ua fen nom won me nom me ei a fis non ukukun faik pwin’. Ruemon chienei kewe rese fiti ewe maunen Tabuk ra chapetiw iei non netipengaw non imwer ra kechiw, nge ngang emon anuon mi pochokun me pochokun. Ua sópweló le féfféri usun chék me féfféri ekkewe angang iteiten rán usun chék me lóóm. Ua chúen towu seni ewe imw, feiló ngeni ewe imwen fel pwe upwe fiti ekkewe ekkóch Muslim lón iótek, me fetál wóón ewe market inaamwo ika ese wor emén a mochen fós ngeniei. Tori eu ran ua arap ngeni Rasulullah me kapong ngeni nupwen a nom non an we nenien mwottun king mwirin an iotek. Ua pwisin eisiniei; ‘Ewe Soufos epwe mwokutukut won awan pwe epwe ponueni ewe kapong ika esap? Iwe, ua iotek arap ngeni ewe chon kuno seni Allah atun ua soläni mesei ngeni. Nupwen ua ammonata ai upwe iotek, a nenengeniei. Iwe, lupwen üa kul ngeni, a angei mesan seniei.’ Mwirin ai towau seni ekkewe chon Muslim ren fansoun nangatam, ua feino fetan tori ai tori ewe asamwachon ewe atake an Abu Qatadah. Abu Qatadah noun nei we anuon - nei we anuon - iwe i ewe emon ua sani. Nupwen ua tori ikewe, ua kapong ngeni. Mei chek Ngang, ren Allah, ese ponueni ai kapong non och napanap. Ren enletin ua angei ewe pwora ne tingorei i; ‘O Abu Qatadah, ua pwon ngonuk non iten Allah, kese sinei pwe ua wesewesen tongei Allah me Noun we chon kuno? ’ A ffat pwe Abu Qatadah a chok fanafanelo. Mwirin ua apasasefäli ai kewe kapas ren ai älleäsochis usun ewe aewin fansoun. Nge a chök fanafanala. Mwirin ua apasa sefani met ua apasa me a ponueni; ‘Ennet pwe Allah me Noun we chon kuno ra sinei usun ei’. Ren ai rongorong an kapas, chonun mesei a ureno me ua niwin ngeni imwei nupwen ua fetan won ewe atake. Nupwen ua fetan non ewe nenien amömö non Medina, emon mwan seni ewe fonuen Syria mi amomo mongo non ewe teninimwen Medina a eisini; ‘Iö epwe tongeni äiti ngeniei ia Kaap bin Malik a nom ie? ’ Mwirin ekkewe aramas ra pwari ngeniei tori ewe mwan a feito rei me a ngeniei echo taropwe seni King Ghassan. Pokiten ua tongeni állea me mak, ua pwal weweiti masouen ena taropwe. A ffat pwe masouen ewe taropwe a usun ei; ‘Am aua rongorong pwe chienom we - wewen ewe chon kuno seni Kot - a fen aimufesenikemi seni aramas, nge pwisin ami Samol ese likituk usun chok ena. Ina minne, kopwe fitikem, am aupwe fokkun alisuk’. Mwirin ai anneani ewe taropwe, ua apasa; ‘Ennet, ei taropwe a pwan ew feiengau ngeniei’. Mürin üa uwalong lon ewe um o kenala tori a morola. Mwirin fopuku ran an aramas meinisin katowu, a pwa pwe an Kot pwarata ese feitiw. Tori ew ran, emon chon kuno seni ewe Soufos a feito rei me a uwei ew porous; 'O Ka'ab, ennetin ewe chon kuno seni Kot a annuku ngonuk pwe kopwe tumunu seni punuwom kewe'. Ua tingor; ‘Upwe mufesen are met? ’ Ewe chon kuno a ponueni; ‘Ese lamot kopwe mufesen. Nge, kopwe chök älleasochisi me kosap arap ngeni.’ Iwe ua apasa ngeni punuwei we; 'O sis, kopwe akkomw feino ngeni imwom ren semom me inom me nom rer tori Allah epwe awora ew finata mi fatafatoch won ei mettoch'. Kaap bin Malik a apasa; ‘Ekis chok mwirin, puluwen Hilal bin Umayyah a feilo ren ewe chon kuno seni Kot me a eisini; ‘O chon kuno seni Kot, Hilal bin Umayyah a chinnap me apwangapwang me ese wor noun chon angang. Ina minne, mut ngeniei ai upwe tumunu i’. Rasulullah a pölüweni: ‘Ewer. Epwe murino ika kosapw fiti i akkomw me esapw arap ngonuk ren och fansoun’. Pwúlúwen Hilal we a chúen tipepwora me apasa; ‘Ren Allah, O chon kuno seni Allah, iei ese chuen wor an mochenin manau. A kechiu fansoun meinisin, seni ewe fansoun a kuna ei osukosuk tori ikenai.’ Kaap bin Malik a apasa; ‘Ekkoch aramas seni ai famini ra apasa; ‘Kopwe akkomw tingorei ewe chon kuno seni Allah ren mumuta usun ei mettoch punuwom we. Iwe, pokiten ewe Samol mi Lapalap a püsin ngeni Hilal bin Umayyah mumuta pwe epwe tümwünü pwülüan we. Kaap bin Malik a apasa; ‘Usap tingor mumuta seni ewe Soufos usun ei mettoch punuwei we. Pokiten, nge, usap silei met Rasulullah epwe pölüweni ika ua tingor an mumuta atun ua chüen kükkün.’ Kaap bin Malik a apasa; ‘A fis pwe ei a fis non engon pwin, ina minne a tori fitepuku pwin ngenikem poputa seni ewe fansoun ekkewe Muslim ra pinepin ar repwe fos ngenikem. Kaap bin Malik a apasa; ‘Mwirin ua fori ewe iotek lekuniol lon ewe limuen pwinin mwirin ewe imw. Nupwen ua mwot non iotek, ua uren netipengaw me netipengaw. A usun . Ei fonufan mi watte a mefi pwe mi kukkun ngeniei. Fan eu ua rongorong emon a puchor pochokun won ewe epek; ‘O Kaap bin Malik, kopwe pwapwa! ’ Ina popun ua turutiw me ua silei pwe ua ngaseló seni ai osukosuk. Kaap bin Malik a apasa; ‘Iwe, ewe Soufos a esilefeili ngeni ekkewe chon Muslim pwe a wes .