इमाम बुखारी : 4925

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شِبْلٌ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ{ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا }قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لِأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ }قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ وَهُوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى{ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ }فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ وَاجِبٌ عَلَيْهَا زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍنَسَخَتْ هَذِهِ الْآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى{ غَيْرَ إِخْرَاجٍ }وَقَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتْ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهَا وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ{ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ }قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ وَلَا سُكْنَى لَهَا

मला हे [इशाक बिन मन्सूर यांनी] सांगितले आम्हाला [रौह बिन उबादाह यांनी] सांगितले, आम्हाला [सिबल यांनी] [इब्न नाजीह] यांच्याकडून [मुजाहिद] यांच्या संदर्भात अल्लाहच्या शब्दांबद्दल सांगितले: 'आणि तुमच्यापैकी जे लोक मरतात आणि मागे पत्नी सोडतात' (सूरह अल-बकराह २४०), पूर्वी पत्नीसाठी तिच्या पतीच्या घरात तिची 'इद्दत' पाहणे अनिवार्य होते, नंतर अल्लाहने हा आयत अवतरित केला; "आणि तुमच्यापैकी जे लोक मरून जातील आणि मागे पत्नी सोडतील, त्यांनी त्यांच्या पतीच्या मृत्यूनंतरच्या प्रतीक्षा कालावधीच्या शेवटपर्यंत त्यांच्यासाठी पुरेसे भरण-पोषण उपलब्ध करून द्यावे, त्यांना घराबाहेर काढू नये; परंतु जर त्या स्त्रिया स्वतःहून घर सोडतील, तर त्या त्यांच्याबद्दल जे योग्य रीतीने निर्णय घेतात, त्याबद्दल तुमच्यावर कोणताही दोष नाही." "आणि तुमच्यापैकी जो कोणी मृत्यू पावतो आणि मागे पत्नी सोडतो, तर त्याने आपल्या पत्नीला एक वर्ष राहण्याचे ठिकाण आणि खर्च द्यावा, त्यांना घरातून काढण्यास भाग पाडू नये; पण जर त्या पत्नी ज्यांना त्यांच्या पतींनी सोडून गेले आहेत, त्या घरातून निघून गेल्या, तर त्या काय करतात त्याबद्दल तुमच्यावर कोणताही दोष नाही." (कुरआन, अल-बकराह २४०). त्याने स्पष्ट केले, "अल्लाहने सन्नतची पूर्णता चार महिने आणि वीस दिवस अशी वसीयत म्हणून ठरवली आहे. जर तो इच्छित असेल, तर तो आपल्या वसीयतप्रमाणेच राहू शकतो. आणि जर तिने निघणे पसंत केले, तर तिला निघण्यास परवानगी आहे. अल्लाहच्या शब्दांचा अर्थ असा आहे, 'GHAIRA IKHRAAJ, FA`IN KHARAJNA FALAA JUNAHA 'ALAIKUM (पत्नीला घराबाहेर काढण्यास भाग पाडू नका; जर ती स्वतःहून निघाली, तर तुमच्यावर कोणताही पाप नाही),' म्हणजेच तिला निर्धारित केलेली 'इद्दत' कालावधी. [अथ्‌आ'] म्हणाले; [इब्न अब्बास] म्हणाले; या आयताने तिच्या पतीच्या घरात इद्दत घालण्याबाबत रद्द (निरस्त) केले आहे. म्हणून ती जिथे इच्छिते तिथे इद्दत घालू शकते. आणि परमेश्वर श्रेष्ठ यांच्या शब्दात: "Ghaira Ikharaaj" Atha' म्हणाले; जर तिला इच्छा असेल, तर ती तिची 'इद्दत' तिच्या पतीच्या घरात घालवू शकते किंवा तिच्या वारसाहक्कात राहू शकते. आणि जर तिला इच्छा असेल, तर ती जाऊ शकते, परमेश्वर श्रेष्ठ यांच्या शब्दांनुसार: "FALAA JUNAAHA 'ALAIKUM FIIMAA FA'ALNA FII ANFUSIHINNA." (मग त्या जे करतात त्याबद्दल तुमच्यावर कोणताही पाप नाही) अथा' म्हणाले: नंतर वारसाहक्काविषयीचे आयत अवतरित झाले आणि अस-सुक्ना (ज्या ठिकाणी स्त्री राहते) रद्द झाले, ज्यामुळे ती जिथे इच्छिते तिथे तिची 'इद्दत' पाळू शकते आणि तिला कोणत्याही विशिष्ट निवासाची गरज नाही.