Imam Bukhari : 4925

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شِبْلٌ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ{ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا }قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لِأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ }قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ وَهُوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى{ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ }فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ وَاجِبٌ عَلَيْهَا زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍنَسَخَتْ هَذِهِ الْآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى{ غَيْرَ إِخْرَاجٍ }وَقَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتْ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهَا وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ{ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ }قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ وَلَا سُكْنَى لَهَا

মোক [ইছহাক বিন মনশ্বুৰে] আমাক কৈছে [ৰৌহ বিন উবাদাহে] আল্লাহৰ বাণীৰ বিষয়ে [ছিবল] [ইবনে নাজিহৰ] পৰা [মুজাহিদৰ] পৰা কৈছে: আৰু যিসকলে তোমালোকৰ মাজত মৃত্যুবৰণ কৰি পত্নী এৰি থৈ গৈছে -QS। আলবাকাৰাহ ২৪০-, আগতে পত্নীয়ে স্বামীৰ ঘৰত কৰা ইদ্দা ফৰজ আছিল, তাৰ পিছত আল্লাহে আয়াত অৱতীৰ্ণ কৰিলে; 'ৱাল্লাজী যুতাফৌনা মিংকুম ৱা যাজাৰুনা আজৱাজাৱ ৱাছিয়াযাতল লিয়াজৱাজিহিম মাতা'আন ইলাল হাউলি ঘৈৰা ইখৰাজ ফৈন খাৰাজন ফালা জুনাহা 'আলাইকুম ফিমা ফা'আলনা ফিই আনফুছিহিন্না মীম মা'ৰুফ'। 'আৰু যিসকলে তোমালোকৰ মাজত মৰি পত্নী এৰি থৈ যায়, তেওঁলোকে ঘৰৰ পৰা ওলাই যাবলৈ নিৰ্দেশ নিদিয়াকৈ এবছৰৰ বাবে পত্নীৰ বাসস্থান আৰু ভৰণ-পোষণৰ প্ৰমাণ দিব লাগে, কিন্তু যিসকল পত্নীৰ স্বামীয়ে ঘৰ এৰি যায়, তেন্তে তেওঁলোকে যি কৰে তাৰ বাবে তোমালোকৰ ওপৰত কোনো পাপ নাই' -QS. আলবাকাৰাহ ২৪০-। তেওঁ বুজাই দিলে, ‘আল্লাহে চাৰি মাহ বিশ দিনৰ বাবে চুন্নতৰ পূৰ্ণতা প্ৰদান কৰিলে, উইল হিচাপে। যদি তেওঁ বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ নিজৰ ইচ্ছাত আঁঠু লৈ থাকিব পাৰে। আৰু যদি নাই তেন্তে তেওঁ যাব পাৰে। সেইটোৱেই হৈছে আল্লাহৰ বাণী, 'ঘাইৰা ইখৰাজ, ফা'ইন খৰাজন ফালা জুনাহা 'আলাইকুম - পত্নীক যাবলৈ নক'লে, যদি পত্নী গুচি যায়, তেন্তে আপোনাৰ ওপৰত কোনো পাপ নাই-, অৰ্থাৎ তেওঁৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ইদ্দাৰ সময়। ['আথা`] ক'লে; [ইবনে আব্বাছে] ক’লে; এই আয়াতত কোৱা হৈছে - ডিলিট কৰা হৈছে - যে তাই স্বামীৰ ঘৰত ইদ্দাহ সময় পাৰ কৰিছিল। গতিকে ইদ্দাহ সময় য'তেই মন যায় তাতেই কটাব পাৰে'। আৰু আল্লাহ তাআলাৰ বাণী: ‘ঘৈৰা ইখাৰাজ’ আহতা` কৈছে; ইচ্ছা কৰিলে স্বামীৰ ঘৰত ইদ্দাহ পিৰিয়ড কটাব পাৰে বা ৱাছিয়াত থাকিব পাৰে। আৰু যদি তেওঁ বিচাৰে তেন্তে আল্লাহৰ বাণীৰ বাবেই তেওঁ বাহিৰলৈ ওলাই যাব পাৰে: ‘FALAA JUNAAHA ‘ALAIKUM FIIMAA FA’ALNA FII ANFUSIHINNA’। -তেন্তে তেওঁলোকে কৰা কৰ্মৰ বাবে তোমাৰ ওপৰত কোনো পাপ নাই- আথা` ক'লে; তেতিয়া উত্তৰাধিকাৰ পদটো নামি আহিল আৰু আছ সুকনা - মহিলাসকলৰ বাসস্থান - মচি পেলোৱা হ’ল, যাতে তাই য’তেই মন যায় তাতেই প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে, আৰু তাইৰ থাকিবলৈ ঠাই নাছিল।