Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan
Imam Muslim : 4520
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
Wakatwaambila [Haddab bin Khalid Al Azdi]; Wakatwaambila [Sulaiman bin Al Mughirah]; Naakatubuzya [Humaid bin Hilal] kuzwa kuli ['Abdullah bin Ash Shamit] wakati; [Abu Dzar] wakaamba kuti; 'Kaindi twakasiya musyobo wesu, musyobo wa Ghifar. Chiindi chiingi bakali kuchita kuti mwezi wa haram ube uutali mumulawo, kusikila mebo, mwanookwesu Unais, abamaama nibakazwa mumusyobo wesu. Kuzwa waawo, twakakkala kuŋanda yamunyina wabamaama besu -malume. Banabokwabo bamaama besu - bamalume - bakali kutulemeka loko akutulanganya kabotu, pesi kumamanino musyobo wamunyina wabamaama wakatufwida bbivwe. Bakati kuli munyina wabamaama besu; 'Nutali aŋanda, Unais ulalwana amukwasyi wako'. Munyina wabamaama naakasika, wakatwaambila nzyaakaamba musyobo wakwe, aboobo twakazwangana; 'Mubwini, malume wakasofwaazya bubotu oobo malume mbwaakatupa chiindi choonse eechi. Oh, nkakaambo kaako, kuzwa lino kuya kunembo, nchibotu kuti twaandaana. Mpoonya twakatalika kulibambila zintu zyakuunka kwesu, kakuli munyina wabamaama wesu wakali kulibonya kuusa akupukunya busyu bwakwe bwakazwide misozi ashati lyakwe kumwi kalila. Kumamanino twakazwa kuŋanda yamunyina wabamaama kusikila twakasika afwaafwi aMecca. Limwi zuba Unais wakazwangana andiswe. Mpawo walo abamaama besu bakayinka kuli shaman. Chakazyibwa kuti shaman wakalumbaizya Unais. Kakutanainda chiindi chilamfu, Unais abanyina besu bakapiluka kuzookkala andiswe. Abu Dharr wakati; 'O mwana wamunyina wangu, ndalomba kuti uzibe kuti ndakali kupaila kwamyaka yotatwe nketanaswaangana aMusinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ime -Abdullah bin Ash-Shamit- wakabuzya; 'Malume upaila kuli bani? ' Abu Dharr wakasandula; 'Ndilapaila kuli Allah'. Mpawo mebo - Abdullah bin Ash-Shamit - ndakabuzya alimwi; 'Ikuti kakuli boobo, ino nkuli kuli malume nkwalanga aawo nakomba? ' Abu Dharr wakasandula; 'Ndilangisisya kunzila njayanda Allah Subhanahu wa Ta'ala aawo nondipaila. Ndakali kupaila mipailo ya Isha kusikila kumamanino aamasiku. Mpawo ndakalala kusikila zuba lyakandimweka'. Unais wakati kuli ndime; 'Ndiyanda kunjila mudolopo lya Mecca. Aboobo, ndileke ndiunke'. Mpawo Unais wakanyamuka kusikila wakasika mudolopo lya Mecca. Taakwe naakajokela kulindime kwachiindi chilamfu. Nindakapiluka kuzwa kudolopo lya Makkah, ndakamubuzya kuti; 'Ninzi nchowakachita aawo, Unais? ' Unais wakasandula; 'Ndakaswaangana amwaalumi mudolopo lya Makkah uukomba mbuli nduwe, O Abu Dzar. Kunze lyaboobo, wakaamba kuti wakatumwa a Allah Subhanahu wa Ta'ala'. Ndakabuzya nguwe; 'Heyi Unais, ino bantu bayeeya buti aa nguwe? ' Unais wakasandula; 'Bantu baamba kuti wakali sikweema, sikusonda, asimasalamuzi'. Aawo, Unais lwakwe mwini ngusikweema. Unais wakati; 'Ndakamvwa masalamuzi aabasyaabusongo, pesi taali mbuli nzyobaamba bantu aabo. Alimwi mebo lwangu ndakasola kweezyanisya majwi aakwe amilimo yabasikulemba zyakuzekaula bazyibidwe kapati. Pesi, nikubabobo, nzyaakaamba teensi chikozyano pe, nikuba mukubona kwangu naakuti mumizeezo yabamwi. Kuli Allah, masimpe eezyo bantu nzyobaamba nzyamasimpe, mpawo mbabo bakabeja'. Mpawo Abu Dzar wakati; 'Leka ndiunke kuyoobona muntu ngowaamba! ' Mpawo ndakayinka ku Mecca. Munzila, ndakaswaangana aumwi wabantu bakali kukkala mudolopo lya Makkah mpawo ndakabuzya kuti; 'Ino muntu wakasanduka kuya kuchikombelo - Ash-Shabi - uli kuli? ' Muntu ngondakabuzya chiindi wakanditondezya, akwaamba kuti; 'Waambanzi, O mweenzu? Ash Shabi? ' Mpoonya mwaalumi ooyu wakandifwusa bulongo amafwuwa kusikila ndakawa akufwa nsoni. Abu Dharr wakati; 'Chiindi chimwi musule ndaka inzya, buka mpawo ukasike mbuli chikozyano chisalala. Mpawo ndakayinka kumugoti waZamzam kuyoosanzya bulowa kuzwa kuzilonda zyakaletwa akusowa bulongo amafwuwa. Kuzwa waawo, ndakanywa maanzi aa zam-zam. Kozyiba, O mwana wamunyina wangu, kuti ndakakkala aawo kwamazuba aali makumi otatwe, syikati amasiku kakunyina chakulya kunze lyamaanzi aa zam-zam. OIeh, aboobo, tazigambyi kuti aachiindi eecho mubili wangu wakaneneya mpawo mwida lyangu lyakaneneede mbichaani kakunyina kulimvwa nzala. Abu Dharr wakati; 'Mubusiku bwa mwezi uuzwide, munzi wa Mecca wakalimvwa mbuli kuti wakanyina bantu alimwi taakwe wakali kuchita tawaf kuzyunguluka Kaaba, bamakaintu bobile luzutu bakali kupaila kumituni ya Isaf a Nailah. Bamakaintu bobile aaba bakaboola kulindime muchiindi cha tawaf mpawo ndakati; 'Kokwata buyo umwi akati kamituni yobile kulindinywe nyoonse! ' Kwakajanika kuti boonse bobile bakanyemede mpawo bakaboola kulindime. Mpawo ndakati alimwi kuli mbabo boonse bobile; 'Sena ooyu mutuni taupangidwe buyo amaplanga mpawo tandiyandi pe kuzyiba zina lyawo'. Kumamanino bamakaintu bobile aaba bakazwa mpawo kabati; 'Ikuti kakuli buyo bantu bamwi bamusyobo wesu aawa, nitwakali kunga twakumbila lugwasyo lwakuyiisya mwaalumi oyo chiiyo'. Abu Dharr wakati; Kakutanainda chiindi chilamfu, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a Abu Bakr, aabo bakasika buyo kubusena oobo, bakaswaangana abamakaintu bobile aaba. Rasulullah wakabuzya bamakaintu bobile kuti: 'Niinzi chakachitika kuli ndinywe nobabili? ' Banakazi bobile bakasandula; 'Kuli muntu wakasanduka -Ash-Shabi'- wiimvwi aakati ka Kaaba achiteni chakwe'. Kuzwa waawo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakabuzya kuti: 'Ino wakamwaambila nzi nobabili? ' Boonse bobile bakasandula; 'Mwaalumi wakaambaula andiswe mumajwi aausa kapati'. Mpawo Mushinshimi wakaboola mpawo wakamyonta bbwe lisiya. Kuzwa waawo, wakachita tawaf akupaila a Abu Bakr. Nikwakamana kupaila, Abu Dzar wakaboola kuli Mutumwa wa Allah mpawo wakati; 'Assalamu 'Alaikum O Rasulullah'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wakasandula kwaanzya: 'Wa 'Alaika wa Rahmatullah'. Abu Dharr wakati; 'Ndakali muntu wakusaanguna kumujuzya amajwi aachi Islamu'. Mpawo Mutumwa wa Allah wakabuzya kuti: 'Ino nduwe ni, mukwesu? ' Abu Dharr wakasandula; 'Ndazwa kumusyobo wa Ghifar, O Mutumwa wa Allah'. Mpawo Rasulullah wakajata janza lyangu. Kuzwa waawo wakabikka minwe yakwe ankumu yakwe. Ndakaamba muli ndime; 'ambweni tayandi pe nkaambo ndizwa kumusyobo waba Ghifar'. Mpawo ndakayanda kumujata kujanza, asi Abu Bakr wakandikasya. Mubunike, ulizyi zyiingi aatala aMutumwa wa Allah kwiinda ndime. Kuzwa waawo Mutumwa wa Allah wakanyampula mutwe wakwe mpawo wandibuzya kuti: 'Kuzwa lili nowakali mubusena obu, mukwesu? ' Ndakasandula; 'Ndakali aano kwamazuba aali makumi otatwe, O Mutumwa wa Allah'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakabuzya alimwi kuti: 'Ino nguni uukupa chakulya? ' Ndakasandula; 'Kunyina chakulya changu kunze lyamaanzi aaZamzam. OIeh, nkaambo kaceeco, ndiboneka kuti ndineneede alimwi mwida lyangu lilineneede asyoonto alimwi tandilimvwi nzala'. Musinsimi wakati: 'Maanzi aa Zam-zam masimpe alizwide zilongezyo alimwi ajisi ma protein manji kwiinda chakulya chili kabotu'. Kuzwa waawo Abu Bakr wakati; 'O Mutumwa wa Allah, ndizumizye kuti ndimupe chakulya sunu masiku'. Mpawo Rasulullah a Abu Bakr bakazwa kuya kunganda yabo mpawo andime ndakainka ambabo. Abu Bakr wakajalula ng'anda yakwe mpawo wakatujanina waini wa Thaif. Ooko kwakali kulya kutaanzi nkondakalya. Mpawo ndakalomba Abu Bakar kuti aunke kunganda mpawo ndakayinka kuli Mutumwa wa Allah. Wakati: 'Masimpe, nyika yakapegwa kulindime iijisi misamu minji ya date, nkokuti Yathrib - Medina -. Wapona Abu Dzar, sena ulilibambilide kwaambilizya njiisyo zyangu kubantu bako? Allah agwasye bantu bako kwiinda mukusoleka kwako mpawo akupe bulumbu bwakutola mulumbe wako kubantu a mbabo'. Kuzwa waawo, Abu Dzar wakaboola ku Unais. Mpawo Unais wakamubuzya kuti; 'Ninzi nchowakachita aawo, O Abu Dharr? ' Abu Dharr wakasandula; 'Ndakasanduka kuba Mozilemu mpawo ndasyoma munjiisyo zya Muhammad O Unais'. Unais wakati; 'Mubwini, ambebo tandizisulide pe njiisyo zyabukombi oobo. Alimwi kozyiba, masimpe ndasanduka kuba Mozilemu mpawo ndasyoma muli Allah'. Mpawo twakayinka kuli bamaama besu. Mpawo wakati; 'Ndilaciyanda ncobeni bukombi bwako. Aboobo, andime ndiyanda kusanduka kuba Mozilemu akusyoma muli Allah'. Kuzwa waawo twakapiluka kudolopo lyesu, musyobo wa Ghifar. Ooko twakaambilizya mulumbe wa Buna-Islamu kubantu bamukowa wesu kusikila chisela chabo bakasanduka kuba Buna-Islamu. Musololi wabo ngu Aima bin Rahadhah Al Ghifari. Aawo, chisela chamusyobo waba Ghifar bakati; 'Chiindi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nayoosika ku Medina, mpawo tulasanduka kuba Mozilemu'. Mufutuli naakasika ku Medina, chisela chabo bakasanduka kuba ba Mozilemu. Kakutanainda chiindi chilamfu kuzwa waawo, musyobo waba Aslam wakasanduka kuba Mozilemu, kabati; 'O Mutumwa wa Allah, banabokwabo bazwa kumusyobo wa Ghifar basanduka kuba Mozilemu. Aboobo, aswebo tuyanda kusanduka kuba Mozilemu'. Naakamvwa majwi aaya, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Allah alekelele musyobo wa Ghifar mpawo ape lukwabililo aluumuno kumusyobo wa Aslam'. Wakatwaambila [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali]; Wakatuzyibya [An Nadhr bin Syumail]; Wakatwaambila [Sulaiman bin Al Mughirah]; Wakatwaambila [Humaid bin Hilal] kwiinda munzila eeyi pesi kuli chimwi chintu nchaakayungizya; 'Leka ndiunke kuyoobona muntu ngowaamba! ' Unais wakasandula; 'Koya kunembo, pesi kocenjela kubantu baku Mecca, nkaambo balamuzonda muntu oyo mpawo balamusulaika'. Wakatwaambila [Muhammad bin Al Mutsanna Al 'Anbari]; Wandaambila [Ibn Abu 'Adi] wakati; Wakatubuzya [Ibn 'Aun] kuzwa kuli [Humaid bin Hilal] kuzwa kuli ['Abdullah bin Ash Shamit] wakati; [Abu Dharr] wakati; O mwana wamunyina wangu, ndakali kupaila kwamyaka yobile Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam katanatumwa. Unais wakati; 'Aboobo ino ulalanga kuli aawo nopaila? Abu Dzar wakasandula; munzila eeyo Allah njayanda'. -mpawo sikupandulula ulapandulula Hadith yakwe kweendelanya a Hadith ya Sulaiman bin Al Mughirah. Mu Hadith alimwi kwaambwa kuti; 'Mpoonya bobile bakaswaangana a shaman, kuti bakabuzye aatala amuntu wakali ku Mecca. Nokuba boobo, Unais lyoonse wakali kulumbaizya nguzu zyamuntu ooyo kusikila musazinyina wakasweekelwa muzeezo wakwe. Unais wakati; kusikila twakabweza nkamela zyakwe akuziswaanganya ankamela zyesu. Mu Hadith kwaambwa kuti; mpawo Musinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam sallallaahu 'alaihi wasallam sallallaahu 'alaihi wasallam sallallalaahu 'alaihi wasallam sallallalaahu 'alaihi wasallam sallallalaahu 'alaihi wasallam sallallalaahu 'alaihi wasallam wakaboola mpawo wakachita Tawaf ku Kaaba mpawo wakapaila musule lya maqam lya Ibrahim. Abu Dharr wakati; Mpawo ndakaswaangana anguwe sallallaahu 'alaihi wasallam mpawo ndakati wapona. Ndakali muntu wakasaanguna kumujuzya amajwi aakuti; Assalaamu 'Alaika O Rasulullah'. Wakasandula kuti: 'Wa Alaikas Salam, nduwe ni? Alimwi kwakaambwa majwi aakwe; 'Kuzwa lili nowakakkala aano? ' Abu Dharr wakasandula; 'Kwainda mazuba ali kkumi amusanu'. Mpawo Abu Bakr wakati; 'Amuleke ndimusangalizye sunu masiku.