Menghormati tamu dalam keadaan kekurangan

Imam Muslim : 3831

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِقْدَادِ قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبَانِ لِي وَقَدْ ذَهَبَتْ أَسْمَاعُنَا وَأَبْصَارُنَا مِنْ الْجَهْدِ فَجَعَلْنَا نَعْرِضُ أَنْفُسَنَا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَقْبَلُنَا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقَ بِنَا إِلَى أَهْلِهِ فَإِذَا ثَلَاثَةُ أَعْنُزٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَلِبُوا هَذَا اللَّبَنَ بَيْنَنَا قَالَ فَكُنَّا نَحْتَلِبُ فَيَشْرَبُ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنَّا نَصِيبَهُ وَنَرْفَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصِيبَهُ قَالَ فَيَجِيءُ مِنْ اللَّيْلِ فَيُسَلِّمُ تَسْلِيمًا لَا يُوقِظُ نَائِمًا وَيُسْمِعُ الْيَقْظَانَ قَالَ ثُمَّ يَأْتِي الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَأْتِي شَرَابَهُ فَيَشْرَبُ فَأَتَانِي الشَّيْطَانُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَقَدْ شَرِبْتُ نَصِيبِي فَقَالَ مُحَمَّدٌ يَأْتِي الْأَنْصَارَ فَيُتْحِفُونَهُ وَيُصِيبُ عِنْدَهُمْ مَا بِهِ حَاجَةٌ إِلَى هَذِهِ الْجُرْعَةِ فَأَتَيْتُهَا فَشَرِبْتُهَا فَلَمَّا أَنْ وَغَلَتْ فِي بَطْنِي وَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَيْسَ إِلَيْهَا سَبِيلٌ قَالَ نَدَّمَنِي الشَّيْطَانُ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا صَنَعْتَ أَشَرِبْتَ شَرَابَ مُحَمَّدٍ فَيَجِيءُ فَلَا يَجِدُهُ فَيَدْعُو عَلَيْكَ فَتَهْلِكُ فَتَذْهَبُ دُنْيَاكَ وَآخِرَتُكَ وَعَلَيَّ شَمْلَةٌ إِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى قَدَمَيَّ خَرَجَ رَأْسِي وَإِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى رَأْسِي خَرَجَ قَدَمَايَ وَجَعَلَ لَا يَجِيئُنِي النَّوْمُ وَأَمَّا صَاحِبَايَ فَنَامَا وَلَمْ يَصْنَعَا مَا صَنَعْتُ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يُسَلِّمُ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى ثُمَّ أَتَى شَرَابَهُ فَكَشَفَ عَنْهُ فَلَمْ يَجِدْ فِيهِ شَيْئًا فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ الْآنَ يَدْعُو عَلَيَّ فَأَهْلِكُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَأَسْقِ مَنْ أَسْقَانِي قَالَ فَعَمَدْتُ إِلَى الشَّمْلَةِ فَشَدَدْتُهَا عَلَيَّ وَأَخَذْتُ الشَّفْرَةَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْأَعْنُزِ أَيُّهَا أَسْمَنُ فَأَذْبَحُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ حَافِلَةٌ وَإِذَا هُنَّ حُفَّلٌ كُلُّهُنَّ فَعَمَدْتُ إِلَى إِنَاءٍ لِآلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانُوا يَطْمَعُونَ أَنْ يَحْتَلِبُوا فِيهِ قَالَ فَحَلَبْتُ فِيهِ حَتَّى عَلَتْهُ رَغْوَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشَرِبْتُمْ شَرَابَكُمْ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَلَمَّا عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَوِيَ وَأَصَبْتُ دَعْوَتَهُ ضَحِكْتُ حَتَّى أُلْقِيتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى سَوْآتِكَ يَا مِقْدَادُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِي كَذَا وَكَذَا وَفَعَلْتُ كَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذِهِ إِلَّا رَحْمَةٌ مِنْ اللَّهِ أَفَلَا كُنْتَ آذَنْتَنِي فَنُوقِظَ صَاحِبَيْنَا فَيُصِيبَانِ مِنْهَا قَالَ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُبَالِي إِذَا أَصَبْتَهَا وَأَصَبْتُهَا مَعَكَ مَنْ أَصَابَهَا مِنْ النَّاسِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

[ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ፤ [ስያባባ ቢን ሳውዋር] ነጊሩና ኣሎ፤ ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ኣል ሙጊራ] ካብ [ጻቢት] ካብ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡ ላይላ] ካብ [ኣል ሚቅዳድ] ኢሉ፤ 'ኣነን ክልተ ኣዕሩኽተይን መጺእና - ዋላ'ኳ ኣብቲ እዋን እቲ ብሰንኪ እቲ ዘጋጠመኒ ሕማም ስሚዒተይን ራእየይን ድሕሪ ደጊም እንተዘይሰርሐ'። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ 'ንሰሓባ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም -ሓገዝ እናሓተትና- ንነብስና ኣሕሊፍና ክንህብ ጀሚርና፡ ዋላ ሓደ ካብኣቶም ግን ክቕበለና ፍቓደኛ ኣይነበረን። ኣብ መወዳእታ ናብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከይድና ናብ ስድርኡ ክንከይድ ሓተተና። ኣብ ቤቱ ሰለስተ ኣጣል ከም ዝነበራ ተረጋገጸ። ድሕሪኡ፡ ‘ጸባ ምራኽ ሓቢርና ምእንቲ ክንሰትዮ ጸባ!’ በሎ። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ ‘ድሕሪኡ ነታ ምራኽ ሓሊብና ነፍሲ ወከፍና ብጽሒቱ ሰተና። ብድሕሪ እዚ ናይ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ጸባ ሬሽዮ ዓቂብናዮ። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ 'ገለ ክፋል ናይታ ለይቲ ሓሊፉ ነበረ፡ ሽዑ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንዝደቀሱ ሰባት ዘየበራብር ሰላምታ ተዛረቡ፡ ግን ከኣ እቶም ዝነቕሑ ዝነበሩ ክሰምዕዎ ዝኽእሉ'። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ናብ መስጊድ መጺኡ ድሕሪኡ ሰገደ። ብድሕሪኡ፡ ነቲ መስተኡ ክሰትዮ ቀረበ።’ ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ምሸት ብጽሒተይ መስተ ምስ ሰተኹ ሃንደበት በቲ ኩሉ ግዜ ኣብ እዝነይ ዝድወል ዝነበረ ሕሹኽታ ሰይጣን ተፈቲነ፤ 'መሓመድ ናብ ኣንሳር ከይዱ ኣዘናጊዖሞ። ብድሕሪኡ ንሱ - መሓመድ - ኣብ መንጎኦም መግቢ በሊዑ፣ ክሳብ ንሱ - መሓመድ - ዝተረፈ መስተኡ ዘየድልዮ'። ሽዑ ናብቲ ዝተረፈ መስተኡ ቀሪበ ብኡንብኡ ሰተኹዎ። መስተ ረሱል ኣላህ ኣብ ከብደይ ምስ ኣተወ፡ ብርግጽ ድማ ዳግማይ ከውጽኦ ምስ ዘይከኣል፡ ሸይጣን ኣብ ልበይ ጣዕሳ ሕሹኽ በለኒ፤ ‘እሂ ከመይ ዝበለ መዓት ኢኻ’ ኢሉ ሰይጣን ጨደረ። እንታይ ጌርካ? ስለምንታይ ኩሉ መስተ መሓመድ ሰትኻዮ? እንታይ ክኸውን እዩ፣ መሓመድ መጺኡ ድሕሪ ሕጂ መስተ እንተዘይረኺቡ፣ ክሳብ ኣብ መወዳእታ ሓደጋ ኣጋጢሙካ ኣብዛ ዓለምን ድሕሪ ሞት ክትጉዳእን ዝጽልየልካ?' ኣጋጣሚ ኣብቲ እዋን እቲ ልብሲ ተኸዲነ ነይረ፣ እዚ ድማ ንመትሎ እግረይ እንተሸፊነ ብርግጽ ርእሰይ ከርኢ እዩ። ብኻልእ ወገን ድማ ርእሰይ እንተሸፊነ ጫፍ እግረይ ብርግጽ ክረአ እዩ። ስለዚ ብሰላም ክድቅስ ኣይከኣልኩን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ክልተ ኣዕሩኽተይ ከምቲ ኣነ ዝገበርክዎ ስለ ዘይገበሩ ክልቲኦም ጽቡቕ ድቃስ ክድቅሱ ዝኽእሉ ይመስሉ። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ ነዊሕ ከይጸንሐ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መጺኦም ከምቲ ልሙድ ሰላም በሉ። ብድሕሪኡ ናብ መስጊድ ከይዱ ንሰግድ። ጸሎት ምስ ገበረ ብኡ ንብኡ ናብ መስተኡ ከደ ክሰትዮ። ይኹን እምበር፡ እቲ ኣብ ብርጭቆ ዝነበረ መስተ ተወዲኡ ረኸበ። ኣብ መወዳእታ ገጹ ናብ ሰማይ ኣልዓለ። ኣእምሮይ ከምዚ ይብል፤ 'ምናልባት ሕጂ ረሱል ኣላህ ከም እቲ መስተኡ ዝወድአ ሰብ መጠን ሓደጋ ክጽልየለይ ይኽእል'ዩ። እንተኾነ ግን ብሓቂ ‘ኦ ኣላህ ነቲ ዝመገበኒ ሰብ መግቦ ነቲ ዝሰተየኒ ሰብ ድማ ስተዮ’ ኢሉ ከም ዝጸለየ ተረጋጊጹ። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ ‘ኣብ መወዳእታ ልብሰይ ስሒበ፡ ድሕሪኡ ካራ ወሲደ፡ ናብ ብርዒ ኣጣለይ ከድኩ። ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም መግቢ ክሓርዶ ዝኸበደ ምራኽ መሪጸ። ክሓርዶም ከለኹ፡ እተን ኣጣል ብዙሕ ጸባ ከም ዘለወን ስለ ዝተረጋገጸ፡ ብኡ ንብኡ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ነዚ መትሓዚ ንኣጣል ንምሕላብ ሳሕቲ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ስድራቤት ረሱሉላህ ሓደ መትሓዚ ተለቂሐ። ኣብ መወዳእታ ጸባ ምራኽ ክሳብ ነቲ መትሓዚታት ዝመልእ ሓሊበዮ ተ. ብድሕሪ እዚ ናብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀረብኩ። ድሕሪኡ፡ ‘ትማሊ ምሸት መስተኻ ሰቲኻ ዲኻ፧’ በሎ። ኣነ ድማ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል በጃኻ ነዚ ጸባ ምራኽ ጥዓሞ!' ድሕሪኡ ብሓጎስ ሰተያ። ብድሕሪኡ ካልእ መስተ ሓተተ። ሽዑ ነቲ ጸባ ክሰቲ ዓደምክዎ። ስለዚ ሰትያ ብድሕሪኡ ገና ተወሳኺ ሓተተ። ረሱል ረሱል እፎይታ ከም ዝተሰምዖምን ሕቶኡ ክፍጽም ከም ዝኸኣልኩን ምስ ፈለጥኩ፡ ክሳብ ኣብ መሬት ዝወድቕ ሓጎስ ተሰሚዑኒ። ረሱሉላህ ሓቲቶም፤ 'እሂ ሚቅዳድ ሓደ ካብቲ ሕማቕ ተግባርካ ኣሎ ድዩ?' ኢለ መለስኩሉ፤ 'እወ፡ ብሓቂ ትማሊ ምሸት ከምዚን ከምኡን ገይረ፡ ክሳብ ኣብ መወዳእታ እዚን ከምኡን ዝገብር'። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ብሓቂ እዚ ካብ ኣላህ ዝመጸ በረኸት ኢዩ። እቲ ዘሕዝን ግን ንኽልተ ኣዕሩኽትና ኣበራቢርና መጺእና ምሳና ክንሰቲ ክሳብ ዘይንኽእል ስለምንታይ ዘይነገርካኒ?’ ኢሉ መለሰሉ። ኣል ሚቅዳድ ከምዚ ኢሉ፤ 'በቲ ዝለኣኸካ፡ ነዚ ጸባ ምሳይ እንተጠዓምካዮ ኣይግድሰንን'ዩ፡ ድሕሪኡ ዳግማይ ምስ ካልኦት ኣዕሩኽ ክትከውን ትደሊ'። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም]፣ ነጊሩና ኣሎ [ኣን ናድህር ቢን ስዩማይል] ምስ ተመሳሳሊ ሳናድ ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ኣል ሙጊራ]።