इमाम मुस्लिम : 3261

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَمْلَاهُ عَلَيْنَا إِمْلَاءً ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَّرَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْ سَرِيَّةٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّتِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا ثُمَّ قَالَ اغْزُوا بِاسْمِ اللَّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ اغْزُوا وَلَا تَغُلُّوا وَلَا تَغْدِرُوا وَلَا تَمْثُلُوا وَلَا تَقْتُلُوا وَلِيدًا وَإِذَا لَقِيتَ عَدُوَّكَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَادْعُهُمْ إِلَى ثَلَاثِ خِصَالٍ أَوْ خِلَالٍ فَأَيَّتُهُنَّ مَا أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى التَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الْمُهَاجِرِينَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ إِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَلَهُمْ مَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُهَاجِرِينَ فَإِنْ أَبَوْا أَنْ يَتَحَوَّلُوا مِنْهَا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ يَكُونُونَ كَأَعْرَابِ الْمُسْلِمِينَ يَجْرِي عَلَيْهِمْ حُكْمُ اللَّهِ الَّذِي يَجْرِي عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَكُونُ لَهُمْ فِي الْغَنِيمَةِ وَالْفَيْءِ شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدُوا مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَإِنْ هُمْ أَبَوْا فَسَلْهُمْ الْجِزْيَةَ فَإِنْ هُمْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ فَإِنْ هُمْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَقَاتِلْهُمْ وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تَجْعَلَ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ نَبِيِّهِ فَلَا تَجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَلَا ذِمَّةَ نَبِيِّهِ وَلَكِنْ اجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّتَكَ وَذِمَّةَ أَصْحَابِكَ فَإِنَّكُمْ أَنْ تُخْفِرُوا ذِمَمَكُمْ وَذِمَمَ أَصْحَابِكُمْ أَهْوَنُ مِنْ أَنْ تُخْفِرُوا ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ رَسُولِهِ وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تُنْزِلَهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ فَلَا تُنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ وَلَكِنْ أَنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِكَ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَتُصِيبُ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ أَمْ لَا قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ وَزَادَ إِسْحَقُ فِي آخِرِ حَدِيثِهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ آدَمَ قَالَ فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لِمُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ قَالَ يَحْيَى يَعْنِي أَنَّ عَلْقَمَةَ يَقُولُهُ لِابْنِ حَيَّانَ فَقَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ هَيْصَمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ مُقَرِّنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ بُرَيْدَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا أَوْ سَرِيَّةً دَعَاهُ فَأَوْصَاهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ الْفَرَّاءُ عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا

[अबू बक्र बिन अबू शैबाह] यांनी आम्हाला [वकी' बिन अल जर्राह] यांना [सुफयान] यांच्याकडून सांगितले आहे. (दुसऱ्या एका वर्णनात असे म्हटले आहे) [इशाक बिन इब्राहिम] यांनी आम्हाला सांगितले आहे, [यह्या बिन आदम] यांनी आम्हाला सांगितले आहे, [सुफयान] यांनी आम्हाला सांगितले की, तो म्हणाला; आणि त्याने आम्हाला ते सांगितले आहे. (दुसऱ्या एका वर्णनात असे म्हटले आहे) मला [अब्दुल्लाह बिन हाशिम] यांना सांगण्यात आले आहे, आणि त्याचा संदर्भ त्यांच्याकडून आहे. मला [अब्दुर्रहमान बिन महदी] यांनी आम्हाला [सुफयान] यांना ['अल्कामा बिन मरत्साद] यांच्याकडून, त्यांनी [सुलेमान बिन बुरैदा] यांच्याकडून, त्यांनी [त्यांच्या वडिलांकडून] सांगितले की, "जेव्हा रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैही वसल्लम एखाद्या सेनापतीची किंवा युद्धसैन्याच्या सेनापतीची नियुक्ती करत, तेव्हा ते नेहमी अल्लाहचे भय बाळगण्याची सूचना देत असत, आणि मग ते म्हणाले: "अल्लाहचा मार्ग टिकवून ठेवण्यासाठी अल्लाहच्या नावाने लढा, जे अल्लाहला नाकारतात त्यांच्याशी लढा, लढा आणि (लुटलेल्या संपत्तीत) फसवणूक करू नका, वचनांचा भंग करू नका, कोणालाही क्रूरपणे ठार मारू नका आणि मुलांना ठार मारू नका. जर तुमची भेट बहुदेववाद्यांमधील तुमच्या शत्रूंशी झाली, तर त्यांना तीन गोष्टींसाठी आमंत्रित करा, जर त्यांना या तीनपैकी एक गोष्ट स्वीकारायची असेल, तर ती स्वीकारा आणि त्यांच्याशी लढणे थांबवा, त्यानंतर त्यांना इस्लाम स्वीकारण्याचे आवाहन करा. जर त्यांना तुमचे आमंत्रण स्वीकारायचे असेल तर ते स्वीकारा, त्यानंतर त्यांना त्यांचे मूळ गाव सोडून मुहाजिरांच्या मूळ गावी स्थलांतरित होण्याचे आमंत्रण द्या." जर त्यांना तुमचे आमंत्रण स्वीकारायचे असेल, तर त्यांना सांगा की मुहाजिरांप्रमाणेच त्यांचेही समान हक्क आणि कर्तव्ये आहेत. जर ते आपले मूळ गाव सोडून मुहाजिरांच्या मूळ गावी जाण्यास तयार नसतील, तर त्यांना सांगा की ते इतर मुस्लिम अरबांसारखेच आहेत, ज्यांना इतर मुस्लिमांसोबत लढल्याशिवाय युद्धातील कोणतीही लूट मिळाली नाही. जर त्यांनी नकार दिला, तर त्यांच्याकडून खंडणी मागा. जर त्यांना तुम्हाला खंडणी द्यायची असेल, तर ती स्वीकारा आणि त्यांच्याशी लढू नका. पण जर ते तयार नसतील, तर अल्लाहकडे मदत मागा आणि मग त्यांच्याशी लढा. जर तुम्ही एखाद्या किल्ल्याला वेढा घातला आणि आतील लोकांनी अल्लाह व त्याच्या पैगंबराकडे सुरक्षा आणि हमी मागितली, तर ती विनंती पूर्ण करू नका. उलट, त्यांना तुमचे आणि तुमच्या मित्रांचे संरक्षण म्हणून ठेवा, कारण अल्लाह आणि त्याच्या पैगंबराची सुरक्षा धोक्यात घालण्यापेक्षा तुमची आणि तुमच्या मित्रांची सुरक्षा धोक्यात घालणे कमी जोखमीचे आहे. जर त्यांना अल्लाहच्या कायद्याखाली राहायचे असेल तर तो त्यांच्यावर लागू करू नका, त्यापेक्षा तुम्ही स्वतःच शिक्षा लादावी हे उत्तम आहे, कारण तुम्ही त्यांच्यावर अल्लाहचा कायदा लागू करू शकता की नाही हे तुम्हाला स्वतःलाही माहीत नसेल." अब्दुर्रहमान म्हणाले, "याप्रमाणे किंवा तत्सम काहीतरी." [इशाक] यांनी त्यांच्या हदीसच्या शेवटी पुढे सांगितले, [यह्या बिन आदम] यांच्याकडून ते म्हणाले; मी ही हदीस [मुकातिल बिन हय्यान] यांना सांगितली. यह्या म्हणाले, "म्हणजे, अल कामा यांनी एकदा इब्न हय्यान यांना सांगितले, ते म्हणाले; "[मुस्लिम बिन हैशाम] यांनी मला [अन नुमान बिन मुकर्रिन] यांच्याकडून पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडून असे सांगितले आहे." आणि [हज्जाज बिन सयार] यांनी मला सांगितले आहे, [अब्दुश शम्मद बिन अब्दुल वारित्स] यांनी आम्हाला सांगितले आहे, [स्युबा] यांनी मला ['अल्कामा बिन मरत्साद] यांना सांगितले आहे की [सुलेमान बिन बुरैदा] यांनी [त्यांच्या वडिलांकडून] सांगितले की ते म्हणाले, "जर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी एखाद्या सेनापतीची किंवा युद्धसैन्याच्या सेनापतीची नियुक्ती केली, तर ते नेहमी त्याच्यासाठी प्रार्थना करत आणि त्याच्यासाठी मृत्युपत्र करत असत... मग त्यांनी सुफयान हदीसप्रमाणेच ही हदीस पुढे चालू ठेवली. "इब्राहिम यांनी आम्हाला मुहम्मद बिन अब्दुल वहाब अल फर्रा` यांनी अल हुसेन बिन वलीद यांच्याकडून स्युबा यांच्याकडून या इसनादसह सांगितले आहे."