Memperlakukan orang yang berada di bawah tanggung jawab dengan adil dan baik

Imam Muslim : 3139

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ مَرَرْنَا بِأَبِي ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ وَعَلَى غُلَامِهِ مِثْلُهُ فَقُلْنَا يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ جَمَعْتَ بَيْنَهُمَا كَانَتْ حُلَّةً فَقَالَ إِنَّهُ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ إِخْوَانِي كَلَامٌ وَكَانَتْ أُمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَقِيتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ سَبَّ الرِّجَالَ سَبُّوا أَبَاهُ وَأُمَّهُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ هُمْ إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَأَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ و حَدَّثَنَاه أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ وَأَبِي مُعَاوِيَةَ بَعْدَ قَوْلِهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ قَالَ قُلْتُ عَلَى حَالِ سَاعَتِي مِنْ الْكِبَرِ قَالَ نَعَمْ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي مُعَاوِيَةَ نَعَمْ عَلَى حَالِ سَاعَتِكَ مِنْ الْكِبَرِ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيَبِعْهُ وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ فَلْيُعِنْهُ عَلَيْهِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ فَلْيَبِعْهُ وَلَا فَلْيُعِنْهُ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ وَلَا يُكَلِّفْهُ مَا يَغْلِبُهُ

اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي اسان کي [واقعي] ٻڌايو آهي [العماسي] ٻڌايو آهي [المعرور بن سويد] کان، هن چيو ته: 'اسان هڪ ڀيرو ربدزہ ۾ ابو ذر کان گذرياسين، ان وقت هن هڪ برده ڪپڙو پائي رهيو هو، ان وانگر، سندس غلام به ساڳيا ڪپڙا پائي رهيا هئا. اسان پڇيو، 'اي [ابو ذر]، جيڪڏهن توهان ٻنهي برده ڪپڙن کي گڏ ڪيو، ته اهو يقيني طور تي هڪ مڪمل لباس بڻجي ويندو'. پوءِ هن چيو؛ 'مون هڪ ڀيرو پنهنجي ڀاءُ سان بحث ڪيو - ايمان ۾ -، سندس ماءُ هڪ 'عجم - غير عرب - شخص هئي، پوءِ مون سندس ماءُ تي ٺٺوليون ڪيون جيستائين هن رسول الله ﷺ سان شڪايت نه ڪئي. جڏهن مان رسول الله ﷺ سان مليو، ته هن چيو؛ 'اي ابو ذر، بيشڪ توهان ۾ اڃا تائين جهالت جي خاصيت آهي'. تنهن ڪري مون بحث ڪيو، 'يا رسول الله ﷺ، جيڪو به ماڻهن تي تنقيد ڪندو، اهي - اهي ماڻهو - پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ تي تنقيد ڪندا'. وري چيائين؛ 'اي ابوذر، بيشڪ توهان ۾ اڃا تائين هڪ جاهليت جي خاصيت آهي، اهي سڀ توهان جا ڀائر آهن جن کي الله توهان جي اختيار هيٺ رکڻ لاءِ بڻايو آهي. تنهن ڪري، انهن کي ائين کارايو جيئن توهان کائو ٿا، انهن کي اهڙو لباس پهرايو جيئن توهان پائيندا آهيو، ۽ انهن جي وس کان وڌيڪ بار نه وجهو. جيڪڏهن توهان انهن کي بار ڏيو ٿا ته پوءِ انهن جي مدد ڪريو'. ۽ اسان کي ٻڌايو آهي [احمد بن يونس] اسان کي ٻڌايو آهي [زهير]. - ٻئي طريقي سان چيو ويو آهي - اسان کي ٻڌايو آهي [ابو ڪريب] اسان کي ٻڌايو آهي [ابو معاويه]. - ٻئي طريقي سان چيو ويو آهي - اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [اسحاق بن ابراهيم] اسان کي [عيسيٰ بن يونس] [العماسي] کان سڀ ڪجهه هن سند سان ٻڌايو آهي، پر زهير ۽ ابو معاويه جي حديث ۾ لفظن کان پوءِ هڪ اضافو آهي 'بيشڪ، اڃا تائين توهان ۾ جهالت جي خاصيت آهي'. ابوذر چيو؛ پوءِ مون جواب ڏنو، 'ڇا اهو ان ڪري آهي جو مان وڌيڪ ممتاز آهيان؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. ۽ ابو معاويه جي روايت ۾ چيو ويو آهي ته، 'ها، ڇاڪاڻ ته توهان جي حالت وڌيڪ نمايان آهي'. ۽ عيسيٰ جي حديث ۾ چيو ويو آهي ته، 'جيڪڏهن توهان هن تي ڪنهن اهڙي شيءِ جو بار وڌو جيڪا باردار آهي، ته توهان کي هن جي مدد ڪرڻ گهرجي - جملي يوعنه - هن جي مدد ڪريو - استعمال نه ڪريو.' ۽ هو پنهنجي لفظن سان ختم ٿئي ٿو، '۽ هن تي ڪنهن اهڙي شيءِ جو بار نه وجهو جيڪا باردار آهي'.