Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Вӑл пире [Зухайр бин Харб] тата [Али бин ужр Ас Сади] каласа пачӗ, ҫав вӑхӑтрах Зухайртан килнӗ лафадзсем иккӗшӗ те каланӑ, пире [Исмаил бин Ибрагим] пире [Айюб] [Абу Килаба] [Абу Аль Мухалиб] [Имран бин Хушайн] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ун чухне Бани Укаилӑн тарҫи пулнӑ, тенӗ. Бани Цакиф икӗ тусне тыткӑна илнӗ. Расулуллах салляллаху алейхи васаллам вара ун патне ҫыхса лартнӑ чухне пынӑ, тыткӑнри ҫын каланӑ: «Эй, Мухаммед!» Вӑл ҫапла хуравларӗ: — Мӗн пулчӗ сана? Лешӗ: «Эсӗ мана мӗн сӑлтавпа тытатӑн, манӑн хӑвӑрт чупакан ӑмӑрту тӗвене мӗншӗн тытатӑн?» — тенӗ. вӑл ҫапла хуравларӗ: — Эпӗ ҫакна санӑн союзникӑн, Цакифӑн, ҫылӑхӗсемшӗн тавӑрас тесе турӑм! Унтан тухса кайрӗ. Çын каллех ӑна чӗнсе: «Эй Мухаммед, эй Мухаммед!» -Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам юратакан та сӑпайлӑ ҫын пулнӑ- унтан вӑл ун патне таврӑннӑ та: «Сана мӗн кирлӗ?» — тенӗ. — терӗ ҫын: «Халӗ эпӗ мӑсӑльман». Вӑл ҫапла каларӗ: «Эсир мӗн калани тӗрӗс пулсан, хӑвӑрӑн ӗҫӗрсене тытса пыма пултаратӑр пулсан, эсир чӑнах та телейлӗ пулӑр». Унтан вӑл тухса кайма пуҫларӗ, анчах ҫав ҫын ӑна: «Эй, Мухаммед, эй Мухаммед», — тесе чӗнчӗ. Унтан вӑл ӑна тӗл пулчӗ те: «Мӗн кирлӗ сана?» — тесе ыйтрӗ. ҫын каланӑ: «Манӑн выҫӑ, ҫавӑнпа мана тӑрантар, эпӗ те ӗҫес килет, ҫавӑнпа мана ӗҫтер!» Вӑл: «Ку санӑн нуши», — терӗ. Каярахпа ҫав ҫынна икӗ ҫын — Пророк тусӗсем — ҫӑлса хӑварнӑ. Имран каланӑ: «Унтан тӑшман пӗр ансар хӗрарӑмне тыткӑна илнӗ, унӑн тӗвепе пӗрле, ӑна яланах Адлба теҫҫӗ, аншар хӗрарӑмне ҫыхса лартнӑ, ҫав вӑхӑтра ҫынсем — вӑрӑ-хурахсем — каннӑ, тӗвесем — вӑрланӑ япаласем — вӗсен чарӑнӑвӗ умӗнче пытанса тӑнӑ. Вара Ансар хӗрарӑмӗ ҫыхнинчен хӑтӑлма пултарнӑ та тÿрех тӗве вити патне кайнӑ, анчах тӗве патне юланутпа пырсан кашнинчех тӗве ҫӑтса янӑ, ҫавӑнпа вӑл ӑна «адлба» тӗл пуличчен пӑрахса хӑварнӑ. Ҫавӑнпа та вӑл лайӑх вӗрентнӗ итлекен тӗве ҫине унӑн ҫурӑмӗ ҫине утланса ларнӑ. Унтан ӑна хытӑ чупса кайиччен ятларӗ. Ансар хӗрарӑмӗ тарнипе ҫывӑракан ҫынсем хӑраса ӳкрӗҫ, ӑна хӑваласа ҫитрӗҫ, тытаймарӗҫ. Хӗрарӑм тупа турӗ: енчен те ӑна Аллах ҫӑлса хӑварсан, эпӗ «адлба» тӗвене пусса пӑрахӑп. Мединӑна ҫитсен, ҫынсем тӗвене курнӑ, унтан: «Ку Аль-Адлба», — тенӗ. Хӗрарӑм ҫапла каларӗ: «Аллах ӑна ҫӑлса хӑварсан, вӑл чӑнах та тӗвене пусса пӑрахӗ». Вара халӑх Расулуллах саллаллаху алейхи васаллама тӗл пулнӑ та ӑна хӑйӗн надзарӗ ҫинчен каласа панӑ. Ҫапла вара, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Субханаллах, унӑн тавӑрӑвӗ мӗн тери усал пулӗ, вӑл Аллаха тупа тунӑ: енчен те ӑна Аллах ҫӑлсан, вӑл ӑна вӗлерет, Аллаха пӑхӑнмасӑр тупа тума тивӗҫлӗ мар, тарҫӑн мар япалашӑн та мар». Ибн Худжр историйӗнче ҫапла ҫырнӑ: «Аллаха пӑхӑнманнинче надзар ҫук». Пире [Абу Ар Раби' Аль-Атаки] каласа пачӗ [Хаммад] - урӑхла каласан, Ибн Заид-. -Урӑхла та асӑннӑ- Пире [Исхак бин Ибрагим] тата [Ибн Абу Умара] [Абдул Ваххаб Ац Цахафирен] иккӗшне те [Айюбран] ҫакӑн пек санадпа каласа панӑ. Хаммад хадисӗнче вӑл ҫапла ҫырать: «Адлба» — Бану-Укаилсенчен пӗрин тӗвейӗ, вӑл питӗ хӑвӑрт чупакан тӗвесенчен пӗри пулнӑ. Хадисра ҫапла та каланӑ: «Унтан хӗрарӑм — Ансар — питӗ лайӑх вӗрентнӗ тӗве патне ҫитнӗ». Ат-Цакафи хадисӗнче вара редакци ҫырӑвӗпе пӗрле ҫапла ҫырнӑ: «Накатун Мударрабатун — вӗрентнӗ тӗве».