Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Kabili atwebele [Zuhair bin Harb] na [Ali bin Ujr Nga fintu Sa’di] ilyo lafadz ukufuma kuli Zuhair bonse babili batile, atwebele [Ayyub] ukufuma kuli [Abu Qilabah] ukufuma kuli [Abu Al Muhallib] ukufuma kuli [‘Imran] nga ca kuti ali ni Tsha bin Huhuni, 'Uqail, lyena Bani Tsaqif abuulile ifibusa fibili Kasesema Sallau, lintu abanankwe Kasesema Sallahi Sallau bapokele umuntu umo ukufuma kuli Bani 'Uqail pamo ne ngamila yakwe. Lyene aishile kuli wene ilyo ali uwakakatwa, umuntu uwafungwa atile, ‘O Muhamadi!’ Ayaswike ukuti: ‘Cinshi cakucitikila?’ Uyu mwaume atile, ‘Cinshi calengele ukuti unkwate, kabili cinshi calengele ukuti unkate ngamila yandi iya lubilo iyabutuka bwangu?’ ayaswike ukuti: ‘Nacitile ifyo nga ukulipila pa membu sha kwa cibusa obe, Tsaqif!’ Lyene alifuminepo. Uyu muntu na kabili amwitile, atile, ‘O Muhamadi, We Muhamadi!’ -Umusalu ali muntu uwa kutemwa kabili uwa mucinshi- lyena abweleele kuli wene no kutila: 'Cinshi ulefwaya?' umuntu ayaswike ukuti, ‘Nomba ndi Musulumi’. Atile: ‘Nga ca kuti ifyo ulelanda fya cine, kabili kuti watungulula ifintu fyobe, mu cine cine ukakwata amapaalo yonse’. Lyena atendeke ukufuma, lelo umuntu amwitile, ati, ‘O Muhamadi, We Muhamadi’. Lyene asangene nankwe no kumweba ukuti: ‘Cinshi ulefwaya?’ umuntu atile, ‘Ndi ne nsala eico nlisheni, kabili na kabili ndi ne nsala eico mpeleni ifya kunwa!’ Atile: ‘Ici e co mukabila’. Pa numa, umwaume alilubulwa ku bantu babili -ababifi ba kwa Kasesema-'. Imran atile, ‘Lyene umwanakashi wa Ansar alipokelelwe - ku mulwani - pamo ne ngamila yakwe iyo ilingi line beta ati Adlba`, umwanakashi wa Anshar alibikwe mu cifungo, lintu pali ilya nshita abantu - abapokapoka - balepuupa, lintu ingamila - ifipe fyaibilwe - fyalembwa pa ntanshi ya fifulo fyabo ifya kwimininamo. Lyena umwanakashi wa Ansar ali na maka ya kuipokolola ukufuma ku fipimo fyakwe kabili apo pene aile ku cifulo ca ngamila, lelo lyonse ilyo aleisa ku ngamila ku kukwela, ingamila yalefuuta, eico aleileka ukufika na lintu akumanya ‘adlba’. E co alenina ngamila iyasambilishiwa bwino iya cumfwila pa musana wa iko. Lyene amukalipile ukufika na lintu abutukile bwangu. Abantu abalele balipapile pa kupusuka kwa mwanakashi wa Ansar, e co balimukonkele, lelo tabamukwate. Umwanakashi alapile ukuti nga ca kuti Allah amupususha, ali no kwipaya ingamila ya ‘adlba’. Ukufika ku Medina, abantu bamwene ingamila, lyene batile, 'Uyu ni Al Adlba', ingamila ya kwa Kasesema Sallau. Umwanakashi atile - mu kulemba -, 'Nga ca kuti Allah amupususha, mu cine cine akaipaya ingamila'. Lyene abantu bakumanya Rasulullah no kumweba pa lwa nadzar wakwe. E ico, Lesa atile: ‘Lesa, fintu ukubwesha kwakwe kukabe ukwabipa pali wene, alapile kuli Lesa ukuti nga ca kuti Lesa amupususha, ninshi akamwipaya, tapali umulimo wa kufikilisha umulapo mu kukanaumfwila Lesa kabili te pa cintu icishili ica mubomfi.’ Mu lyashi lya kale ilya kwa Ibn Hujr, calembwa ukuti; 'Takuli nadzar mu kukanaumfwila kuli Lesa'. Atwebele [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] atwebele [Hamad] -ekutiila Ibn Zaid-. -Mu nshila imbi calumbulwa- Cashimikilwe kuli ifwe [Ishaq bin Ibrahim] na [Ibn Abu Umar] ukufuma kuli [Abdul Wahab At Tsaqafi] bonse babili ukufuma kuli [Ayyub] ne sanad nga iyi. Kabili muli hadith ya kwa Hammad, atile, ‘Adlba’ ali ngamila iya kwa umo uwa Banu ‘Uqail, kabili ali umo uwa ngamila ishalebutuka bwangu nga nshi.’ Kabili muli hadith na kabili calembwa ukuti, ‘E lyo umwanakashi - Ansar - aishile ku ngamila iyasambilishiwa bwino nga nshi'. Kabili mu hadith ya At Tsaqafi yasoselwe pamo no kulemba, ''Ingamila iyasambilishiwa -''.