Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan

Imam Muslim : 3099

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ

আৰু আমাক [জুহাইৰ বিন হাৰ্ব] আৰু [আলি বিন উজৰ আছ ছা’দি] কৈছে আনহাতে জুহাইৰৰ পৰা লাধাজে দুয়োজনে কৈছে, আমাক [ইছমাইল বিন ইব্ৰাহিম] [আবু কিলাবাহৰ] পৰা [আবু আল মুহাল্লিব]ৰ পৰা [‘ইমৰাণ বিন হুছেইন]ৰ পৰা [আয়ুব] কৈছে তেওঁ কৈছিল, যে ছাকিফ বানী উকাইলৰ দাস আছিল, তেতিয়াৰ... বানি ছাকিফে দুজন বন্ধুক বন্দী কৰিছিল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলে তেওঁৰ উটৰ সৈতে বানি উকাইলৰ পৰা কাৰোবাক বন্দী কৰিছিল। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিল যেতিয়া তেওঁক বান্ধি থোৱা আছিল, বন্দী মানুহজনে ক’লে, ‘হে মহম্মদ!’ তেওঁ উত্তৰ দিলে: 'তোমাৰ কি হৈছে?' মানুহজনে ক’লে, ‘তোমাৰ মোক বন্দী কৰাৰ কাৰণ কি, আৰু মোৰ দ্ৰুত দৌৰা দৌৰা উটটো ধৰাৰ কাৰণ কি?’? তেওঁ উত্তৰ দিলে: 'মই তোমাৰ মিত্ৰ ছাকিফৰ পাপৰ প্ৰতিশোধ হিচাপে সেইটো কৰিলোঁ!' তাৰ পিছত তেওঁ গুচি গ’ল। মানুহজনে পুনৰ তেওঁক মাতিলে, হে মহম্মদ, হে মহম্মদ! -ৰছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম এজন মৰমিয়াল আৰু ভদ্ৰ ব্যক্তি আছিল- তাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ ওচৰলৈ উভতি আহি ক’লে: ‘আপোনাক কি লাগে?’ মানুহজনে উত্তৰ দিলে, ‘এতিয়া মই মুছলমান’। তেওঁ ক’লে: ‘যদি আপুনি কোৱা কথাবোৰ সঁচা হয়, আৰু আপুনি আপোনাৰ কাম-কাজ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে, তেন্তে আপুনি সঁচাকৈয়ে সকলো ভাগ্য পাব’। তাৰ পাছত তেওঁ যাবলৈ ধৰিলে, কিন্তু মানুহজনে তেওঁক মাতিলে, ‘হে মহম্মদ, হে মহম্মদ’। তাৰ পিছত তেওঁ তেওঁক লগ পাই ক’লে: ‘তোমাক কি লাগে?’। মানুহজনে ক'লে, 'মোৰ ভোক লাগিছে গতিকে মোক খুৱাওক, আৰু মোৰো পিয়াহ আছে গতিকে মোক কিবা এটা খাবলৈ দিয়ক!' তেওঁ ক’লে: ‘এইটোৱেই তোমাৰ প্ৰয়োজন’। পিছত মানুহজনক দুজন মানুহে -নবীৰ বন্ধু-' দ্বাৰা মুক্ত কৰিলে। ইমৰানে ক’লে, ‘তাৰ পিছত তেওঁৰ উটৰ সৈতে এগৰাকী আনছাৰ মহিলাক শত্ৰুৱে বন্দী কৰিলে, যাক সাধাৰণতে আদলবা বুলি কোৱা হয়`। আনছাৰ মহিলাগৰাকীক বান্ধি থোৱা আছিল, ডকাইতে জিৰণি লৈ থকাৰ সময়তে, চুৰি উটবোৰ জিৰণি লোৱা ঠাইৰ সন্মুখত গোহালিত ৰখা হৈছিল। তেতিয়া আনছাৰ মহিলাগৰাকীয়ে বান্ধোনৰ পৰা মুক্ত হ’বলৈ সক্ষম হ’ল আৰু লগে লগে উটৰ গোহালিৰ ওচৰলৈ গ’ল, কিন্তু প্ৰতিবাৰেই উটত উঠিবলৈ গ’লেই উটটোৱে হুমুনিয়াহ কাঢ়িলে, গতিকে ‘আদলবা’ বিচাৰি পোৱালৈকে এৰি থৈ গ’ল। গতিকে তাই তাৰ পিছফালে প্ৰশিক্ষণ লোৱা আজ্ঞাকাৰী উটটোত উঠিল। তাৰ পিছত তাই তাক তিৰস্কাৰ কৰিলে যেতিয়ালৈকে ই দ্ৰুতগতিত দৌৰি নাযায়। আনছাৰ মহিলাগৰাকীৰ পলায়নত শুই থকা মানুহবোৰ স্তম্ভিত হৈ পৰিল, তাৰ পিছত তেওঁলোকে তাইক খেদি পঠিয়ালে, কিন্তু ধৰিব নোৱাৰিলে। মহিলাগৰাকীয়ে প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল, যে যদি আল্লাহে তাইক ৰক্ষা কৰে, তেন্তে তাই ‘আদলবা’ উটটোক বধ কৰিব। মদীনাত উপস্থিত হৈ মানুহে উটটো দেখিলে, তাৰ পিছত ক’লে, ‘এয়া আল আদলবা’, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ উট!’। মহিলাগৰাকীয়ে ক’লে - সম্পাদকীয়ভাৱে -, ‘যদি আল্লাহে তেওঁক ৰক্ষা কৰে, তেন্তে তেওঁ সঁচাকৈয়ে উটটোক বধ কৰিব’। তাৰ পিছত জনসাধাৰণে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক লগ কৰি তেওঁৰ নাজাৰৰ কথা ক’লে। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে মন্তব্য কৰিলে: ‘ছুবহানাল্লাহ, তেওঁৰ প্ৰতিশোধ তেওঁৰ ওপৰত কিমান বেয়া হ’ব, তেওঁ আল্লাহৰ ওচৰত প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল যে যদি আল্লাহে তেওঁক ৰক্ষা কৰে, তেন্তে তেওঁ তেওঁক বধ কৰিব, আল্লাহৰ অবাধ্যতাৰে প্ৰতিজ্ঞা পালন কৰাৰ কোনো বাধ্যবাধকতা নাই আৰু আনকি বান্দাৰ মালিকানাধীন নহোৱা বস্তুৰ বাবেও নহয়’। ইবনে হুজৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে; 'আল্লাহৰ অবাধ্যতাত কোনো নাদজাৰ নাই'। আমাক কৈছে [আবু আৰ ৰবি’ আল আতাকি] আমাক [হাম্মাদ] - অৰ্থাৎ ইবনে জাইদ - কৈছে। -আন এটা ধৰণেৰে ইয়াৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে- আমাক [ইছহাক বিন ইব্ৰাহিম] আৰু [ইবনে আবু উমৰ]ক [আব্দুল ৱাহাহাব আতছ ছাকাফি]ৰ পৰা কোৱা হৈছে দুয়োজনেই [আয়ুব]ৰ পৰা এনেদৰে ছানাদৰ সৈতে। আৰু হাম্মাদৰ হাদীছত তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে ‘আদলবা’ আছিল বানু উকাইলৰ এজনৰ উট, আৰু তেওঁ আছিল অতি বেগেৰে দৌৰা উটবোৰৰ ভিতৰত এজন। আৰু হাদীছত এইটোও কোৱা হৈছে, ‘তাৰ পিছত মহিলাগৰাকী - আনছাৰ - অতি সু-প্ৰশিক্ষিত উটৰ ওচৰলৈ আহিল’। আৰু আত ছাকাফি হাদীছত সম্পাদকীয়ৰ সৈতে কোৱা হৈছে, 'নাকাতুন মুদাৰবাতুন - প্ৰশিক্ষিত উট -'।