Wala' (perwalian) adalah hak orang yang memerdekakan, dan syarat yang menyalahinya batal
Imam Muslim : 2763
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَيَّ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنَّ أَهْلِي كَاتَبُونِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي تِسْعِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ الْوَلَاءُ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِأَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَأَتَتْنِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَهَرْتُهَا فَقَالَتْ لَا هَا اللَّهِ إِذَا قَالَتْ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّ الْوَلَاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلْتُ قَالَتْ ثُمَّ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ فُلَانًا وَالْوَلَاءُ لِي إِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ وَكَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَلَوْ كَانَ حُرًّا لَمْ يُخَيِّرْهَا وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ أَمَّا بَعْدُ
Atugambye [Abu Kuraib Muhammad bin Al ‘Ala` Al Hamdani] atugambye [Abu Usamah] atugambye [Hisyam bin Urwah] agambye [kitange] okuva ku [’Aisyah] yagamba nti; Lumu Barirah yansanga n’agamba nti; 'Mazima ddala, ab'omu maka gange - mukama wange - basuubiza okunsumulula singa nsobola okwenunula ne uqiyah mwenda okumala emyaka mwenda, era buli mwaka nnina okusasula uqiyah emu, n'olwekyo munnyambe'. Bwentyo ne mmugamba nti; 'Singa ab'omu maka go - mukama wo - aba mwetegefu olwo nja kukununula mu ssente enkalu - kwe kugamba uqiyah mwenda omulundi gumu -, nja kukusumulula, era eddembe lyo ery'okukuuma lyange'. Oluvannyuma lw’ekyo kino yakituusa mu maka ge -mukama we-, naye ne bagaana okuggyako ng’eddembe lye ery’okulabirira lisigadde gye bali. Awo n’ajja gye ndi n’antegeeza bino, olwo ne mmunenya ne mmugamba nti; 'By Allah, eryo si lye tteeka'. Aisyah yayongeddeko nti; Kyazuuka nti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kino yakiwulira, bwatyo yambuuza, olwo ne mmubuulira ekyaliwo. Olwo n’agamba nti: ‘Mumugule musumulule era musabe akakwakkulizo nti obukuumi bubeere naawe, kubanga obukuumi bwa abo abasumulula’. Oluvannyuma nnakikola. Nga wayiseewo ekiseera kitono, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yawa okubuulira e Isha’, bweyamala okutendereza Allah n’amatendera agamugwanira, olwo n’agamba nti: ‘Amma Ba’du, bizinensi y’abantu okuwa obukwakkulizo eri etya? Ekyetaagisa kyonna ekitabeerangako mu kitabo kya Azza Wa Jalla, olwo ekyetaagisa kiba kya bulimba ne bw’aba akyetaaga emirundi kikumi, kubanga ekitabo kya Allah kirina eddembe erisingako okutuukirira era n’ebyetaago bya Allah bisingako amaanyi. Kale omu ku mmwe agamba nti; 'Free So and So ku kakwakkulizo nti obukuumi bwe bukyali nange, 'mazima obukuumi bwa abo abasumulula'. Era kitugambye nti [Abu Bakr bin Abi Syaibah] ne [Abu Kuraib] bombi bagamba nti; Atubuulidde [Abu Numair]. Era kyogerwa okuva mu kkubo eddala, kitugambye nti [Abu Kuraib] atugambye [Waki’]. Era yayogerwa okuva mu kkubo eddala, atubuulidde [Zuhair bin Harb] ne [Ishaq bin Ibrahim] bonna okuva ku [Jarir] bonna okuva ku [Hisyam bin Urwah] ne isnad eno, okufaananako hadiisi eyayogerwa Abu Usamah, mu hadiisi yokka Jabir y’ayogerwako; Nti bba - Barirah - yali akyali muddu, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’amuwa eky’okulonda, kale ne yeeronda, singa bba yali wa ddembe mazima teyandimuwadde kulonda. Era mu hadith tezoogerwako; 'Amma ba'du'.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 2411, 3231, 4586, 4623, 5501, 5659, 6031, 6127, 6163, 22924, 23021, 23057, 23381, 23580, 23695, 23749, 23882, 24123, 24198, 24224, 24255, 24280, 24294, 24357, 24388, 25130
Imam Bukhari : 1398, 2010, 2011, 2023, 2024, 2351, 2373, 2374, 2375, 2376, 2390, 2516, 2524, 2527, 4707, 4871, 4876, 5010, 6223, 6254, 6255, 6257, 6260, 6261, 6262
Imam Muslim : 2761, 2762, 2763, 2764, 2765, 2766, 2768, 2769
Imam Abu Dawud : 2526, 2527, 3428
Imam Tirmidzi : 2050
Imam Nasa'i : 2567, 3393, 3394, 3396, 3397, 3400, 4564, 4565, 4576, 4577
Imam Ibnu Majah : 2512
Imam Malik : 1028, 1275, 1276, 1277
Imam Darimi : 2187, 3029