Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan
Imam Muslim : 2707
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } قَالَ عُمَرُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ نَعَمْ فَقُلْتُ أَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ يُرِيدُ عَائِشَةَ قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ مَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَا أَدْرِي هَا هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ فَأَتَيْتُ غُلَامًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ ثُمَّ أَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَقَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكِ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمُ مِنْكِ وَأَحَبُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلَّا أُهَبًا ثَلَاثَةً فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
[Ishaq bin Ibrahim Al Handlali] ne [Muhammad bin Abi Umar] batubuulidde, so nga ebigambo bya hadith kumpi bye bimu, yagamba nti; Ibn Abi Umar yagambye nti; Atubuulidde. Nga Ishaq agamba nti; [Abdur Razzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [’Ubaidillah bin Abdillah bin Abu Tsaur] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti; Bulijjo nnindirira omukisa okubuuza [Umar bin Al Khaththab] ku bakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ababiri Allah Ta’ala be yayogerako, kwe kugamba: ‘Bwe mwembi mwenenye eri Allah, olwo ddala emitima gyammwe gyombi gibadde gisenze okukkiriza ebirungi’. Umar bwe yakola Hijja, namuwerekerako. Mu kkubo, amangu ago Umar yakyuka - okwewummuza - nange ne nkyuka okumugoberera nga nsitudde ekibya. Nga mmaze, namuyiira amazzi ku ngalo, olwo n’akola wudhu’. Oluvannyuma lw’ekyo nnabuuza nti; Ayi Amirul Mukminin, nga be bakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ababiri Allah gwe yayogerako mu kigambo kye nti: ‘Bwe mwembi mwenenye eri Allah, olwo ddala emitima gyammwe gyombi gijja kwettanira okukkiriza ebirungi’. Umar yazzeemu nti; Oli wa kitalo ggwe Ibn Abbas, abo ababiri be Hafshah ne ‘Aisyah. Olwo Umar n’agenda mu maaso nti; Emabegako, ekika ky’Abaquraysh kyali kika ekyafuganga abakazi. Bwe twamala okutuuka e Madiina, twakizuula nti abakyala be bali mu buyinza, ddala abakyala baffe baabayigirako. Mu kiseera ekyo, ennyumba yange yali mu nsozi mu kyalo Bani 'Umayyah Ibn Zaid. Olunaku lumu, nnaboggolera mukyala wange, naye nga takyayagala kuboggolera, n’aziyiza obusungu bwange. Naye saagala kugaanibwa, bwe yagambye; Lwaki toyagala kugaanibwa? Mu kiseera kino, abakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu bamwegaana, omu ku bo ne yeeyawula okuva emisana okutuuka ekiro. Awo ne ŋŋenda ewa Kafusa ne mmubuuza nti; Kituufu oyagala nnyo okuyomba ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam? N’addamu nti; Yee nfunye. Kituufu omu ku mmwe yandibadde yeewala omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) okumala ekiro kyonna? N’addamu nti; Yee. Nagamba nti; Ddala kya bwereere era kifiirwa eri abantu abakola ekyo. Owulira nga oli mutebenkevu okuva mu busungu bwa Allah olw’obusungu bwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam? Kubanga mazima ddala ajja kuzikirizibwa. N’olwekyo, toyomba na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam era tosaba kintu ky’atalina. Nsabe bye weetaaga, era tokwatibwa buggya kubanga muliraanwa wo -Aisyah- alabika bulungi era ayagalibwa nnyo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam okusinga ggwe kennyini. Umar yayongeddeko nti; Nnina muliraanwa wa Ansar, nga bulijjo tukyusakyusa nga tulindirira amawulire okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe wabaawo okubikkulirwa, olunaku lumu alinda n’antegeeza bwe wabaawo okubikkulirwa, enkeera nja kukyusa oyo alinda n’amutegeeza singa wabaawo okubikkulirwa. Lumu twayogedde nti Ssekabaka Ghassan yali yeetegekera okutulumba. Awo mukwano gwange yasisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga bulijjo, n’akomawo oluvannyuma lwa Isha’ yokka. Amangu ago yakonkona ku luggi ng’ampita, amangu ago ne nvaayo okumusisinkana. Agamba nti; Omukolo omunene ennyo gubaddewo. Nze mbuuza nti; Kabaka Ghassan alumbye? Eky’okuddamu kiri nti; N’okusinga ekyo ekinene. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yanoba bakazi be. Nagamba nti; Ddala kya nnaku era kufiirwa eri Hafshah, nali nsuubira nti omusango guno gujja kubaawo. Oluvannyuma lw'okusaala Fajr, nayambala engoye zange olwo ne ηηenda ewa Hafshah, namusanga ng'akaaba. Awo ne mbuuza nti; Kituufu mwenna mwanoba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam? N’addamu nti; Simanyi naye ekikakafu nti yeeyawula mu kisenge kye eky’enjawulo. Awo ne nsisinkana omuweereza we, omuddugavu. Nagamba nti; Saba olukusa okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, Umar yayagala okumusisinkana. Omuweereza yayingira, olwo n’addamu okufuluma okunsisinkana. Yagambye nti; Nakituusa gy’ali naye n’asirika. N’olwekyo nagenda, bwe nnamala okutuuka okumpi n’empuku, ne ntuula. Eyo nasanga abantu bangi nga batudde, abamu nga batuuse n’okukaaba. Oluvannyuma lw’okutuula akaseera, enneewulira yange - okusisinkana Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam - yankosa nnyo. Awo ne nkomawo eri omuddu nga ŋŋamba nti; Saba Umar olukusa. Omuweereza yayingira, olwo n’afuluma nate okunsisinkana, n’agamba nti; Obubaka bwo mbutuusizza, naye asirika. Bwe nnali nnaatera okugenda, amangu ago omuweereza yankubira essimu; Yagambye nti; Nsaba muyingire! Akkirizza. Amangu ago nayingira ne nlamusa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Mu kiseera ekyo nnamulaba ng’agalamidde ku kitanda ekilukibwa, era ekitanda ekyo kyakola ekifaananyi ku mbavu ze. Nze mbuuza nti; Kituufu mwanoba bakazi bammwe, ggwe omubaka wa Allah? Oluvannyuma yayimusa omutwe n’agamba nti: ‘Nedda’. Nagamba nti; Allah y’asinga, Allah y’asinga. Mazima okitegedde ggwe omubaka wa Allah nti ffe aba Quraysh tuli bantu abalina obuyinza ku bakazi. Kale bwe twasenguka ne tugenda e Madiina, twasangayo abakazi abaali bafuga abasajja. Weewaawo abakyala baffe bayigirako. Olunaku lumu nnaboggolera mukyala wange naye n’ankaayana. Olwo ne mmunenya kubanga yali ankontana. Awo n’addamu nti; Toyinza kunnenya, by Allah, mubutuufu bakyala ba Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam nabo bamwegaana, omu kubo yatuuka n'okumwewala okutuusa ekiro. Bwentyo ne nziramu nti; Ddala kya nnaku era kufiirwa eri omuntu yenna akola ekyo. Awulira nga mutebenkevu okuva mu busungu bwa Allah olw'obusungu bwa Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam! Okuwulira ebigambo byange, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yamwenya. Nagenda mu maaso nti; Ayi Omubaka wa Allah, nali nnaakava ewa Hafshah, olwo ne mmugamba nti; Tofukibwako singa wabaawo muliraanwa - omubisi gw’enjuki gwo - asinga okulabika obulungi era nga Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akusinga. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yamwenya n'awulira ekyo. Nagamba nti; Nsaba olukusa, Ayi Omubaka wa Allah -okubeera wano ekiseera ekiwanvu-. N’addamu nti; 'Yee, oyinza'. Olwo ne ntuula ne ntunuulira embeera eyali enneetoolodde. Eya Allah, tewali kirabika okuggyako ensawo ssatu. Awo ne ŋŋamba nti; Saba Allah ggwe omubaka wa Allah ayanguyire ummah yo obulamu. Kubanga Allah Ta'la yayanguyiza obulamu bw'Abaperusi n'Abaruumi, so nga mawanga agatasinza Allah Azza wa Jalla. Ng’awulira bye njogedde, yatuula wansi, olwo n’agamba nti: ‘Okyali mu kubuusabuusa, ggwe Ibnul Khaththab! Mazima banguwa okufuna ebirungi byonna ebiri mu bulamu mu nsi muno - naye tebajja kufuna bulamu obw’oluvannyuma lw’okufa -okusindikibwa-'. Nagamba nti; 'Nkwegayiridde onsonyiwe ggwe Omubaka wa Allah!' Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yali aweze obutadda waka eri bakyala be okumala omwezi mulamba, kubanga yanyiiga nnyo olw’enneeyisa yaabwe, bwatyo n’afuna okulabulwa okuva eri Allah Azza Wa Jalla’.