Ancaman azab kubur bagi mayit akibat niyahah (ratapan) atas kematian

Imam Muslim : 1544

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ قَالَ فَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا قَالَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الْآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ فَقَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلَاءِ الرَّكْبُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ قَالَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا أَنْ أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَا أَخَاهْ وَا صَاحِبَاهْ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَيَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ لَا وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ حَسْبُكُمْ الْقُرْآنُ { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ { أَضْحَكَ وَأَبْكَى } قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَوَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ مِنْ شَيْءٍ و حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ كُنَّا فِي جَنَازَةِ أُمِّ أَبَانَ بِنْتِ عُثْمَانَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَنُصَّ رَفْعَ الْحَدِيثِ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا نَصَّهُ أَيُّوبُ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَحَدِيثُهُمَا أَتَمُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرٍو

اسان کي [محمد بن رافع] ۽ [عبد بن حميد] - [ابن رافع] چيو - اسان کي [عبد الرزاق] ٻڌايو آهي [ابن جريج] مون کي [عبد الله بن ابي الملائڪه] ٻڌايو ته هن چيو ته؛ جڏهن عثمان بن عفان جي ڌيءَ مڪي ۾ فوت ٿي وئي، ته اسان ان جي عيادت لاءِ آياسين. ان وقت ٻين سان گڏ، ابن عمر ۽ ابن عباس به موجود هئا. ۽ مان ٻنهي جي وچ ۾ ويٺو هوس. پوءِ هڪ ٻيو شخص آيو ۽ منهنجي ڀرسان ويٺو. پوءِ [عبد الله بن عمر] عمرو بن عثمان کان پڇيو جيڪو عبدالله جي سامهون ويٺو هو، 'تون روئڻ وارن ماڻهن کي ڇو نه ٿو روڪين؟ بيشڪ، رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو فرمايو هو؛ "بيشڪ، فوت ٿيل کي واقعي عذاب ڏنو ويندو ڇو ته سندس گهر وارا ان تي روئي رهيا آهن." تنهن ڪري [ابن عباس] جواب ڏنو، 'بيشڪ [عمر] هڪ ڀيرو اهو چيو هو'. پوءِ ابن عباس جاري رکيو؛ مان هڪ ڀيري عمر سان گڏ مڪي کان آيو هوس، ۽ جڏهن اسين بيدع پهتاسين، ته اوچتو اسان کي هڪ وڻ جي ڇانوَ هيٺان گاڏين جو هڪ ٽولو مليو. عمر چيو؛ 'ڪوشش ڪريو ته ڏسو ته ٽولي جو اڳواڻ ڪير آهي'. جڏهن مون ڏٺو ته معلوم ٿيو ته ٽولي جو اڳواڻ شعيب هو. پوءِ مون عمر کي ٻڌايو. عمر حڪم ڏنو، 'هن کي هتي سڏ'. مان شعيب وٽ واپس ويس ۽ مون کيس حڪم ڏنو، 'هيٺ وڃو ۽ اميرالمؤمنين سان هاڻي ملو'. جڏهن عمر کي ڪنهن جي چاقو هڻڻ جو افسوس ٿيو، ته شعيب روئيندي آيو ۽ چيو: 'اي منهنجا ڀاءُ، اي منهنجا ڀاءُ...' پوءِ عمر چيو؛ 'شعيب، ڇا تون مون لاءِ روئي رهيو آهين؟ حقيقت ۾، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو هو ته مقتول کي عذاب ڏنو ويندو ڇاڪاڻ ته سندس گهر وارا روئي رهيا هئا. [ابن عباس] چيو؛ 'جڏهن عمر فوت ٿي ويو، مون اها حديث جيڪا عمر ٻڌائي هئي، عائشه کي ٻڌائي. تنهن ڪري [عائشه] چيو؛ 'الله عمر تي رحم ڪري.' نه، الله جو قسم، رسول الله ﷺ ڪڏهن به نه چيو ته الله ڪنهن جي روئڻ جي ڪري مومنن کي عذاب ڏئي ٿو. حقيقت ۾، پاڻ ڪجهه هن طرح چيو؛ 'بيشڪ، الله ڪافرن جي عذاب کي وڌائي ٿو، انهن جي گهر وارن جي روئڻ جي ڪري.' عبدالله چيو؛ پوءِ عائشه چيو؛ الله جو هي ڪلام توهان لاءِ ثبوت طور ڪافي آهي، '۽ گنهگار ٻين جا گناهه نه کڻندو'. ابن عباس چيو؛ 'پوءِ الله توهان کي کلائيندو ۽ روئاريندو آهي'. ابن عوالڪه چيو؛ 'الله جو قسم، ابن عمر ڪجهه به نه چيو - عائشه جي وضاحت ٻڌي -'. ۽ [عبدالرحمان بن بصير] اسان کي [سفيان] بيان ڪيو آهي [عمرو] [ابن ابو اولڪه] کان هن چيو ته؛ اسان ام ابان بنت عثمان جي لاش تي گڏ ٿيا. هن حديث به بيان ڪئي، پر هن ابن عمر کان رسول الله ﷺ کان حديث جو مطلب بيان نه ڪيو جيئن ايوب ۽ ابن جريج بيان ڪيو آهي. ۽ انهن جون ٻئي حديثون عمرو جي حديث کان وڌيڪ مڪمل آهن.