Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Imam Muslim : 1099

و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِيَّتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا فَانْطَلَقَ النَّاسُ لَا يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ وَأَنَا إِلَى جَنْبِهِ قَالَ فَنَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى تَهَوَّرَ اللَّيْلُ مَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ قَالَ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ السَّحَرِ مَالَ مَيْلَةً هِيَ أَشَدُّ مِنْ الْمَيْلَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ حَتَّى كَادَ يَنْجَفِلُ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ مَتَى كَانَ هَذَا مَسِيرَكَ مِنِّي قُلْتُ مَا زَالَ هَذَا مَسِيرِي مُنْذُ اللَّيْلَةِ قَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَانَا نَخْفَى عَلَى النَّاسِ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ ثُمَّ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ آخَرُ حَتَّى اجْتَمَعْنَا فَكُنَّا سَبْعَةَ رَكْبٍ قَالَ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ قَالَ فَقُمْنَا فَزِعِينَ ثُمَّ قَالَ ارْكَبُوا فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ مَعِي فِيهَا شَيْءٌ مَنْ مَاءٍ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ قَالَ وَبَقِيَ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ لِأَبِي قَتَادَةَ احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ فَصَنَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبْنَا مَعَهُ قَالَ فَجَعَلَ بَعْضُنَا يَهْمِسُ إِلَى بَعْضٍ مَا كَفَّارَةُ مَا صَنَعْنَا بِتَفْرِيطِنَا فِي صَلَاتِنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ عَلَى مَنْ لَمْ يُصَلِّ الصَّلَاةَ حَتَّى يَجِيءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ الْأُخْرَى فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَنْتَبِهُ لَهَا فَإِذَا كَانَ الْغَدُ فَلْيُصَلِّهَا عِنْدَ وَقْتِهَا ثُمَّ قَالَ مَا تَرَوْنَ النَّاسَ صَنَعُوا قَالَ ثُمَّ قَالَ أَصْبَحَ النَّاسُ فَقَدُوا نَبِيَّهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَكُمْ لَمْ يَكُنْ لِيُخَلِّفَكُمْ وَقَالَ النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فَإِنْ يُطِيعُوا أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَرْشُدُوا قَالَ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَيْءٍ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا عَطِشْنَا فَقَالَ لَا هُلْكَ عَلَيْكُمْ ثُمَّ قَالَ أَطْلِقُوا لِي غُمَرِي قَالَ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِنُوا الْمَلَأَ كُلُّكُمْ سَيَرْوَى قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي اشْرَبْ فَقُلْتُ لَا أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ سَاقِيَ الْقَوْمِ آخِرُهُمْ شُرْبًا قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ إِنِّي لَأُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ إِذْ قَالَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ انْظُرْ أَيُّهَا الْفَتَى كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي أَحَدُ الرَّكْبِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ فَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ حَدِّثْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِحَدِيثِكُمْ قَالَ فَحَدَّثْتُ الْقَوْمَ فَقَالَ عِمْرَانُ لَقَدْ شَهِدْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ وَمَا شَعَرْتُ أَنَّ أَحَدًا حَفِظَهُ كَمَا حَفِظْتُهُ

Kadi haali en [Syaiban bin Farukh] haali en [Suleymaan woni Ibnu Al Mughirah], haali en [Thabit] gila e [Abdullaah bin Rabah] gila e [Abuu Qatadah] o wiyi; Rasulullah (S.A.) meeɗii waɗde konngol e men, o wiyi ; 'Ciftor, e goonga jooni aɗa ummoo e laana ndiwoowa e nder kikiiɗe maa, aɗa yettoo ndunngu janngo, so Alla jaɓii.' Ndeen sehilaaɓe ɓee njaltii hay gooto e sehilaaɓe ɓee ina rewa e sehilaaɓe mum en. Abuu Kataada wiyi; 'Nde Rasulullah (Sallah) yalti e hakkunde jamma, - e oon sahaa miɗo wonnoo e sara makko - ɗum wonti Rasulullah fuɗɗiima ɓuuɓde e ɗanngal haa ɓanndu makko wayi no ɓuuɓde e oto makko. Nii woni njah mi e makko, mi feewni ɓanndu makko, mi walli mo gila les makko e yaakaare wonde hoto o ummo haa o jooɗoo e oto makko no woorunoo.' Abuu Kataada jokki heen; Caggal cfuum o yalti, nde ko 6uri heewde e jamma oo 6uuccii, 6anndu makko 6uuccii kadi e nder oto makko, mi 6uuccii 6anndu makko kadi e wallitde mo gila les, mbele mi waasa umminde mo. O jokki e yahdu nduu, nde waktu sahur - waktu hade fajiri - yottii, 6anndu makko ina 6eydoo 6uu6de no feewi, ina 6eydoo 6uu6de e 6uu6ol gadanol ngol e 6uu6ol ɗiɗaɓol ngol, haa o fotnoo fadde. Ndeen mi yahii to makko, mi 6uuccii mo, mi walli mo gila e les makko. Caggal mum seeɗa o ƴefti hoore makko, o naamndii: “Hol oo?” Mi jaabiima; 'Ko miin woni Abu Qatadah' o naamndii: 'Gila hol nde njicfcfaa mi e yahdu am?' Mi jaabiima; -Gila hanki jamma, o wi’i: yoo Alla reen maa haa abada, sabu aɗa reena annabi mum. Ndeen o naamndii: “Aɗa sikki ko min yi’ataake e yimɓe woɗɓe?” ndeen o naamndii kadi: “A yi’i goɗɗum?” Mi jaabiima; -Ko ɗoo woni puccu, mbi’mi kadi; 'Ko ɗoo puccu goɗɗo ari,' haa min kawri, min ngoni puccu jeeɗiɗo'. Abuu Kataada wiyi; Ina wayi no Rasulullah shallallahu alaihi wasallam etinooma ruttaade e laawol ngol ina fawi hoore mum, ndeen o wiyi: “Eɗen ñaagii nde reentotoo juulde amen!” Kadi adii ummaade ko Rasulullah, nde lewru feeñi e ɓalewol makko. Abuu Kataada wiyi; min ngummii ndeen min mbeltiima. O wi’i: “Njahee on fof”. Min njokki laawol amen e nder oto amen, nde naange toowi seeɗa, o jippii o naamndii feggere ina waɗi ndiyam seeɗa mo ngaddu-mi ngam wuddude, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kadi waɗii wuddude e wudlu’ wonaa no woorunoo, kono ina woodi left seeɗa haa jooni. Caggal cfuum o wasiyii Abuu Qatadah : « Toppito 6uu6ol maa, sabu ñalnde heen 6uu6ol maa wonta lefol ! Bilal ndeen hokki noddaango ngam juulde. Caggal ɗuum, Rasulullah juulde rakkaa ɗiɗi, o jokki e juulde subaka, o waɗi noon no o waɗirta ñalnde kala nii. Abuu Kataada jokki heen; Rasulullah (Sallahullah) ndeen waɗɗii min njippii e makko, nde min njuumti hakkunde amen; 'Hol ko woni kaffarat men ngam timminde juulde e sahaa mum?' Oon ne wi’i: “Mbele mi wonaa yeru e mon?” Ndeen o wi'i: ''Wiaaka joofnude - ustude - juulde sabu ɗaanaade, tan ko ustude - juulde - wonande ɓeen ɓe mbaɗataa juulde haa waktu juulde woɗnde yonti. Ko ɗum waɗi kala baɗɗo ɗum, yoo juul ko e hakkille mum. Kadi janngo o foti ko waɗde ko waawi e waktu'. Ndeen Abdullaah naamndii: “Hoi ko cikku cfaa sehilaa6e 6ee mbacfi?” Abuu Kataada jaabii; 'Be 6eydi cfum sehilaa6e 6ee njippii annabi maɓɓe'. Abuu Bakri e Umar noon ngulli; ''Nelaaɗo Alla sallallaahu 'leyhi wasallam ina woni caggal maa, o woppaani maa!' Ko goonga, won sehilaaɓe wiyɓe; 'Alaa, Rasulullah ko yeeso maa'. So tawiino 6e ɗooftiima Abuu Bakri e Umar 6e majjataa. Abuu Kataada jokki heen; 'Ndeen min mbaawii 6eydude sehilaa6e 6ee fof nde naange 6uu6i no feewi, huunde fof ina 6uu6i, ndeen 6e ngulliima; 'Yaa Nelaaɗo Alla, ko huunde hersiniinde ko min ŋoŋɗi'. O jaabii: “Alaa, a harfataa!” O wi’i: “Hokku am feggere am tokosere ndee!” ndeen o naamndii feggere ngam wuddude. Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam ndeen rufi ndiyam, Abuu Qatadah rokki sehilaaɓe ɓee ko njari. Nde sehilaaɓe ɓee njiyi ndiyam ina rutta e nder lowre ndee, ɓe mbeltii, Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi : “mbaɗee ko moƴƴi, sabu on fof on njarat haa on mbeltoo”. Ɓe ndarni yamiroore makko, Rasulullah jokki e ruttaade ndiyam tawi Abuu Qatadah ina renndina sehilaaɓe ɓee njaram haa hay gooto heddaaki so wonaa miin e Rasulullah. Ndeen Rasulullah 6uuccii cfum ina wiya mi: “Etoo yarde cfum”. Mi jaabiima; 'Mi yarataa haa a yara, aan Nelaaɗo!'. O wiyi : ''dokkuɗo njaram ko gadiiɗo yarde''. Abuu Kataada wiyi; 'So mi yarii, Rasulullah (JKM) kadi yari'. Abuu Kataada jokki heen; 'Ndeen sehilaa6e ngari e ndiyam, 6e mbeltii sabu 6e keewi njaram.' Abdullaah Bun Raaba wiyi; 'Micfo yettina goonga ndee hadiis e nder juulirde mawnde ndee. Ɗoon e ɗoon [Imran bin Husayn] wiyi; 'Bicfcfo ko adii fof, 6icfcfo gorko, no 6eydirtaa cfum, sabu mi jeyaa ko e yah6e jamma oo.' Abdullaah Bun Raaba wiyi; 'Mi naamndii; 'Ndeen noon aɗa anndi ko ɓuri heewde e ndee hadiis'. Imran naamndii; 'A woni ha lesdi toy?' Mi jaabiima; 'Iwde e Ansar'. Imran wiyi; 'Okay, yettin hadiis, ngam a ɓuri anndude e hadiis maa'. Abdullaah wi’i; 'Caggal cfuum mi yettini hadiis oo e yim6e'. Imran wi’i: ‘Mi seedtiima kewuuji oon jamma, hay gooto waawaa siftorde ɗi ko ɓuri mi siftorde ɗi’.