Berinfaq emas sebesar gunung Uhud tidak akan diterima hingga engkau beriman kepada takdir

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Maňa [Abu Haýtsaman Zuhaýr bin Harb] bize [Waki] gürrüň berdi, [Kahmas] [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär - We bize [Ubaýdullah bin Mu'az al-Anbari] gürrüň berdi we bu hadys, bize [kakam] bize [Kahmas] [Ibn Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Basrada ilkinji gezek ykbal barada gürrüň eden adam Ma'bad al-Juhani boldy, şonuň üçin men we Humeýd bin Abdurrahman al-Himýari haja ýa-da umra gitdik, soňra: "Eger biz Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň ýoldaşlarynyň biri bilen duşuşsak, ondan ykbal bilen baglanyşykly aýdan zatlary barada sorardyk" diýdik. Şeýdip, [Abdullah bin Omar] metjide girýärkä, oňa Allah tarapyndan biziň üçin tawfik berildi. Soňra dostum bilen men onuň bilen ýüzbe-ýüz bolduk, biri sag tarapynda, beýlekisi bolsa çep tarapynda. Soňra dostum meniň üçin gürleşer diýip pikir etdim, şonuň üçin: "Eý, Abu Abdurrahman, hakykatdanam, biz bir kowumyň Gurhan okap, bilim gözleýändigini, soňra bolsa takdyryň ýokdugyny we olaryň işiniň täzedigini - takdyryň ýa-da Allanyň biliminiň öňünden gelmeýändigini öňe sürýändigini gördük" diýdim. Şonda [Abdullah ibn Omar] şeýle jogap berdi: "Bu adamlara duşanyňyzda, olara meniň olardan azatdygymy we olaryň menden azatdygyny aýt. Allanyň gullarynyň kasam edýän Zatyna kasam edýärin, eger siziň biriňiz Uhud dagy ýaly altyn sarp etse, onuň sadakalary takdyra ynanýança kabul edilmez, ýagşy we ýaman". Ol: "Soňra ol hadysy gürrüň bermäge başlady we şeýle diýdi: [Omar bin al-Hattab]: "Biz bir gezek Allanyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyndadyk we bize eşikleri örän ak, saçlary örän gara we syýahat yzlary görünmeýän bir adam geldi." Hiç birimiz ony tanamadyk, ol Pygamberiň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelip, dyzyny onuň dyzyna goýup: "Eý, Muhammet, maňa yslam barada habar ber?" diýip sorady. Pygamber (sallallahu aleýhi we sellem): "Alladan başga hudaý ýokdugyna we Muhammediň Onuň bendesi we ilçisidigine şaýatlyk etmek, namaz okamak, zekat bermek, Ramazan aýynda oraza tutmak we eger mümkin bolsaň, öýe zyýarat etmek" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Omar: "Şonuň üçin biz oňa geň galdyk, sebäbi ol bu barada sorap, ony tassyklady" diýdi. Ol ýene-de: "Maňa bu iman barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Sen Alla, onuň perişdelerine, kitaplaryna, pygamberlerine, ahyret gününe we ýagşy we ýaman ykbala ynanýarsyň" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Ol: "Maňa yhsan barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Sen Allany görýän ýaly ybadat edýärsiň, eger Ony görmeseň, Ol seni görýär" diýip jogap berdi. Ol ýene-de: "Ahyrzaman haçan bolar?" diýip sorady. Ol: "Soralan adam soraýandan has gowy bilmeýär" diýip jogap berdi. Ol: "Onda maňa alamatlar barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Eger gul öz hojaýynyň çagasyny dünýä inderse we siz ýalaňaç, ýalaňaç, garyp, geçi çopany, ýöne bina gurmakda öwünýän adamy görseňiz" diýip jogap berdi. Soňra ol gitdi. Şonuň üçin men henizem geň galdym, şonda ol: "Eý, Omar, sorag berýäniň kimdigini bilýärsiňmi?" diýdi. Men: "Alla we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Ol: "Bu Jebraýyl, ol saňa dini bilimiňi öwretmek üçin geldi" diýdi. Bize [Muhammed bin Ubaýd al-Gubari] we [Abu Kamil al-Jahdari] aýdyldy we [Ahmad bin Abda] olar aýtdylar, bize [Hammad bin Ýezid] [Mathar al Warrak] [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] ol: "Ma'bad takdyr meselesi barada aýdan bir zady aýdanda, biz ony inkär etdik" diýdi. Ol ýene: "Soňra men Humeýd bin Abdurrahman al-Himýari bilen haj etdim" diýdi. Soňra olar hadysy Kahmas hadysynyň manysy bilen agzadylar. Onda käbir goşmaça we ýitirilen harplar bar. Şeýle hem bize [Muhammed bin Hatim] bize [Ýahýa bin Said al-Katsan] bize [Osman bin Giýats] bize [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mardan] we [Humaýd bin Abdurrahman] gürrüň berdi, ikisi hem: "Biz [Abdullah bin Omar] bilen duşuşdyk, soňra ykbal we olaryň bu baradaky pikirleri barada gürrüň etdik, soňra ol hadysy olaryňky ýaly [Omardan] radiallahu anhumadan, Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden, we onda goşmak we aýyrmak bar" diýdi. Şeýle hem bize [Hajjaj bin aş-Şa'ir] bize [Ýunus bin Mu'tamirden] [kakasyndan] [Ýahýa bin Ýa'mardan] [Ibn Omardan] [Omardan] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden olaryň hadyslaryndan mysallar bilen gürrüň berdi" diýdi.