Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadys
Hadys
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Ol Pygamberiň meşhur atsarydy: "Kim meniň adymdan ýalan diýilýän hadys gürrüň berse, ol - gürrüň beriji - şol ýalançylaryň biridir". Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Waki'] [Sýu'ba]-dan [al Hakam]-dan [Abdurrahman bin Abu Leýla]-dan [Samura bin Jundab]-dan gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda agzalýar - we bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Waki'] [Sýu'ba]-dan we [Sufýan] [Habib]-den [Maýmun bin Abu Sýabib]-den [al-Mugira bin Sýu'ba]-dan gürrüň berdi, ikisi hem: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellem bu barada şeýle diýdi" diýdiler.
Hadys
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Şeýle hem bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Ghundar] [Sýubadan] gürrüň berdi - başga bir rowaýatda bu barada aýdylýar - Şeýle hem bize [Muhammed bin al Mutsanna] we [Ibn Basýar] ikisi hem şeýle diýdiler: "Muhammed bin Ja'far bize [Sýubadan] [Mansurdan] [Rib'i bin Hirasy]-den [Alynyň] wagyz edýändigini eşidendigini aýtdy, ol şeýle diýdi: "Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Meniň adym bilen ýalan sözlemeň, sebäbi meniň adym bilen ýalan sözlän adam hökman dowzaha girer".
Hadys
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[Zuhaýr bin Harb] bize [Ysmaýyl] - ýagny Ibn Uleýýa - [Abdul Aziz bin Şuhaýb] - [Enes bin Malik] -den rowaýat etdi, ol şeýle diýdi: "Hakykatdan-da, maňa size köp hadys gürrüň bermegiň päsgel berýän zady, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem): "Kim meniň adymdan bilgeşleýin ýalan sözlese, dowzahdaky ornuny tutsun" diýendigidir.
Hadys
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Bize [Muhammed bin Ubaýd al-Gubari] bize [Abu Awanah] [Abu Haşinden] [Abu Salyhdan] [Abu Hureýradan] şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim meniň adym bilen ýalan sözlese, dowzahdan öz ornuny tutsun".
Hadys
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Bize [Muhammed bin Abdullah bin Numaýr] bize [kakam] bize [Said bin Ubaýd] bize [Ali bin Rabi'a] gürrüň berdi: "Men Kufanyň häkimi al-Mugira bilen metjide gitdim. Ol şeýle diýdi: "Soňra [al-Mugira] şeýle diýdi: "Men Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň şeýle diýenini eşitdim: 'Hakykatdanam, meniň adym bilen ýalan sözlemek başga biriniň ady bilen ýalan sözlemek bilen deň däl, kim meniň adym bilen bilgeşleýin ýalan sözlese, dowzahdan öz ornuny tutsun'. Maňa [Ali bin Hujr as Sa'di] bize [Ali bin Muşir] bize [Muhammed bin Kaýs al Asdi] [Ali bin Rabi'a al Asdi] [al-Mugira bin Şu'ba] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden şeýle hadys bilen gürrüň berdi, ýöne ol: 'Hakykatdanam, meniň adym bilen ýalan sözlemek biriniň ady bilen ýalan sözlemek bilen deň däl' diýmedi."
Hadys
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Şeýle hem bize [Ubaýdullah bin Muaz al-Anbari] bize [kakam] - başga bir rowaýatda agzalýar - we bize [Muhammed bin al-Mutsanna] bize [Abdurrahman bin Mahdi] gürrüň berdi, ikisi hem şeýle diýdiler, bize [Sýuba] gürrüň berdi, [Hubaýb bin Abdurrahman] -dan [Hafş bin Aşim] -dan ol şeýle diýdi: "Resulallah aleýhi wesellem şeýle diýdi: 'Adamyň eşidenleriniň hemmesini aýtmagy ýalançy hasaplanmagy üçin ýeterlikdir'. Bize [Abu Bekr bin Abu Şýaýba] bize [Ali bin Hafş] bize [Sýuba] -dan [Hubaýb bin Abdurrahman] -dan [Hafş bin Aşim] -dan [Abu Hüreýra] -dan Pygamber sallallahu aleýhi wesellem şol bir hadys bilen gürrüň berdi".
Hadys
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Şeýle hem bize [Muhammed bin Abdullah bin Numaýr] we [Zuhaýr bin Harb] ikisi hem şeýle diýdiler, bize [Abdullah bin Ýezide] şeýle diýdiler, maňa [Said bin Abu Eýýuba] şeýle diýdiler, maňa [Abu Hani] şeýle diýdiler, [Abu Osman Muslim bin Ýasar] şeýle diýdiler, [Abu Hureýra] şeýle diýdiler, Resulallah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdiler: "Meniň ummatymyň ahyrynda size hiç haçan eşitmedik we atalaryňyzyň eşitmedik hadysyny aýdýan adamlar bolar. Şonuň üçin siz daşda duruň, olar hem daşda durlar".
Hadys
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Maňa [Harmala bin Ýahýa bin Abdullah bin Harmala bin Imran at-Tujibi] aýtdy, ol aýtdy, bize [Ibn Wahb] aýtdy, bize [Abu Süreýä] aýtdy, ol [Şarahil bin Ýezidiň] şeýle diýenini eşidendigini, maňa [Muslim bin Ýasar] onuň [Abu Hüreýranyň] şeýle diýenini eşidendigini aýtdy: "Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Ahyrzaman gelende, Dejjal ýalançylary size hiç haçan eşitmedik hadyslary getirerler, olary siz we ata-babalaryňyz hem eşitmedik. Şonuň üçin olardan daşda duruň we olardan daşda duruň. Olar sizi ýalňyşdyryp bilmezler we size töhmet atyp bilmezler".
Hadys
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Maňa [Abu Haýtsaman Zuhaýr bin Harb] bize [Waki] gürrüň berdi, [Kahmas] [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär - We bize [Ubaýdullah bin Mu'az al-Anbari] gürrüň berdi we bu hadys, bize [kakam] bize [Kahmas] [Ibn Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Basrada ilkinji gezek ykbal barada gürrüň eden adam Ma'bad al-Juhani boldy, şonuň üçin men we Humeýd bin Abdurrahman al-Himýari haja ýa-da umra gitdik, soňra: "Eger biz Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň ýoldaşlarynyň biri bilen duşuşsak, ondan ykbal bilen baglanyşykly aýdan zatlary barada sorardyk" diýdik. Şeýdip, [Abdullah bin Omar] metjide girýärkä, oňa Allah tarapyndan biziň üçin tawfik berildi. Soňra dostum bilen men onuň bilen ýüzbe-ýüz bolduk, biri sag tarapynda, beýlekisi bolsa çep tarapynda. Soňra dostum meniň üçin gürleşer diýip pikir etdim, şonuň üçin: "Eý, Abu Abdurrahman, hakykatdanam, biz bir kowumyň Gurhan okap, bilim gözleýändigini, soňra bolsa takdyryň ýokdugyny we olaryň işiniň täzedigini - takdyryň ýa-da Allanyň biliminiň öňünden gelmeýändigini öňe sürýändigini gördük" diýdim. Şonda [Abdullah ibn Omar] şeýle jogap berdi: "Bu adamlara duşanyňyzda, olara meniň olardan azatdygymy we olaryň menden azatdygyny aýt. Allanyň gullarynyň kasam edýän Zatyna kasam edýärin, eger siziň biriňiz Uhud dagy ýaly altyn sarp etse, onuň sadakalary takdyra ynanýança kabul edilmez, ýagşy we ýaman". Ol: "Soňra ol hadysy gürrüň bermäge başlady we şeýle diýdi: [Omar bin al-Hattab]: "Biz bir gezek Allanyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyndadyk we bize eşikleri örän ak, saçlary örän gara we syýahat yzlary görünmeýän bir adam geldi." Hiç birimiz ony tanamadyk, ol Pygamberiň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelip, dyzyny onuň dyzyna goýup: "Eý, Muhammet, maňa yslam barada habar ber?" diýip sorady. Pygamber (sallallahu aleýhi we sellem): "Alladan başga hudaý ýokdugyna we Muhammediň Onuň bendesi we ilçisidigine şaýatlyk etmek, namaz okamak, zekat bermek, Ramazan aýynda oraza tutmak we eger mümkin bolsaň, öýe zyýarat etmek" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Omar: "Şonuň üçin biz oňa geň galdyk, sebäbi ol bu barada sorap, ony tassyklady" diýdi. Ol ýene-de: "Maňa bu iman barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Sen Alla, onuň perişdelerine, kitaplaryna, pygamberlerine, ahyret gününe we ýagşy we ýaman ykbala ynanýarsyň" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Ol: "Maňa yhsan barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Sen Allany görýän ýaly ybadat edýärsiň, eger Ony görmeseň, Ol seni görýär" diýip jogap berdi. Ol ýene-de: "Ahyrzaman haçan bolar?" diýip sorady. Ol: "Soralan adam soraýandan has gowy bilmeýär" diýip jogap berdi. Ol: "Onda maňa alamatlar barada gürrüň beriň?" diýip sorady. Ol: "Eger gul öz hojaýynyň çagasyny dünýä inderse we siz ýalaňaç, ýalaňaç, garyp, geçi çopany, ýöne bina gurmakda öwünýän adamy görseňiz" diýip jogap berdi. Soňra ol gitdi. Şonuň üçin men henizem geň galdym, şonda ol: "Eý, Omar, sorag berýäniň kimdigini bilýärsiňmi?" diýdi. Men: "Alla we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Ol: "Bu Jebraýyl, ol saňa dini bilimiňi öwretmek üçin geldi" diýdi. Bize [Muhammed bin Ubaýd al-Gubari] we [Abu Kamil al-Jahdari] aýdyldy we [Ahmad bin Abda] olar aýtdylar, bize [Hammad bin Ýezid] [Mathar al Warrak] [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mar] ol: "Ma'bad takdyr meselesi barada aýdan bir zady aýdanda, biz ony inkär etdik" diýdi. Ol ýene: "Soňra men Humeýd bin Abdurrahman al-Himýari bilen haj etdim" diýdi. Soňra olar hadysy Kahmas hadysynyň manysy bilen agzadylar. Onda käbir goşmaça we ýitirilen harplar bar. Şeýle hem bize [Muhammed bin Hatim] bize [Ýahýa bin Said al-Katsan] bize [Osman bin Giýats] bize [Abdullah bin Bureýda] [Ýahýa bin Ýa'mardan] we [Humaýd bin Abdurrahman] gürrüň berdi, ikisi hem: "Biz [Abdullah bin Omar] bilen duşuşdyk, soňra ykbal we olaryň bu baradaky pikirleri barada gürrüň etdik, soňra ol hadysy olaryňky ýaly [Omardan] radiallahu anhumadan, Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden, we onda goşmak we aýyrmak bar" diýdi. Şeýle hem bize [Hajjaj bin aş-Şa'ir] bize [Ýunus bin Mu'tamirden] [kakasyndan] [Ýahýa bin Ýa'mardan] [Ibn Omardan] [Omardan] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden olaryň hadyslaryndan mysallar bilen gürrüň berdi" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] we [Zuhaýr bin Harb] [Ibn Uleýýa]-dan [Zuhaýr] aýtdy, bize [Ysmaýyl bin Ibrahim]-dan [Abu Haýýan]-dan [Abu Zur'a bin Amru bin Jarir]-dan [Abu Hureýra] aýtdy: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem bir gün adamlaryň ýanyndady, soňra bir adam onuň ýanyna gelip: "Eý, Allahyň Resuly, iman näme?" diýip sorady. Ol: "Sen Allaha, Onuň perişdelerine, kitabyna, Oňa duşmak wakasyna, Onuň pygamberlerine we kyýamatyň soňky gününe ynanýarsyň" diýip jogap berdi. Ol: "Eý, Allahyň Resuly, Yslam näme?" diýip sorady. Ol: "Yslam, Allaha ybadat etmek we Oňa hiç zady şärik goşmazlyk, parz namazlaryny okamak, parz zekatlaryny bermek we Ramazanda oraza tutmakdyr" diýip jogap berdi. Ol ýene: "Eý, Allahyň Resuly, yhsan näme?" diýip sorady. Ol: «Sen Allany görýän ýaly ybadat edýärsiň, eger Ony görmeseň, Ol seni görýär» diýip jogap berdi. Ol ýene-de: «Eý, Allanyň Resuly, kyýamat güni haçan bolar?» diýip sorady. Ol: «Bu barada soralan hiç kim jogaby soraýandan gowy bilmeýär, ýöne men size alamatlar barada gürrüň bererin; ýagny, hyzmatkär aýal hojaýyny dogranda. Bu alamatlaryň biridir. —Ikinjiden, eger ýalaňaç, ýalaňaç adam adamzadyň lideri bolsa. Bu alamatlaryň biridir. —Üçünjiden, eger geçi çopanlary bina gurmakda biri-biri bilen bäsleşseler. Bu bäş alamatyň biridir, ony diňe Alladan başga hiç kim bilmeýär» diýip, soňra ol şeýle diýdi: «Hakykatdan-da, Allanyň kyýamat gününiň bilimi diňe Onuň ýanyndadyr; we Ol ýagyş ýagdyrýan we göwrede näme bardygyny bilýändir. Hiç kim ertir näme etjekdigini anyk bilip bilmez. Hiç kim ýer ýüzünde nirede öljekdigini bilip bilmez». Hakykatdan-da, Allah her zady bilýändir, her zady bilýändir-" -Lukman surasy: 34-. Soňra adam ýene gitdi. Şonda Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Ol adamy maňa gaýtaryp çagyryň" diýdi. Şeýdip, olar ýene çagyryp başladylar, ýöne hiç zat görmediler. Şonda Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Bu Jibril, ol adamlara dinlerini öwretmek üçin geldi" diýdi. Bize [Muhammed bin Abdullah bin Numaýr] bize [Muhammed bin Bisir] bize [Abu Haýýan at-Taými] şu sanda bilen şeýle bir hadys aýtdy, diňe rowaýatda: "Gyz hyzmatkärler ärlerini, ýagny gyrnaklaryny dogranda" diýen jümle bar.
Hadys
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Bize [Zuhaýr bin Harb] bize [Jarir] [Umaradan] - ýagny Ibn al-Kakgadan - [Abu Zur'adan] [Abu Hureýradan] ol şeýle diýdi: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellem: "Sen menden soraýarsyň" diýdi. Emma olar ondan soramakdan gorkdular we çekindiler. Şeýdip, bir adam gelip, onuň dyzlarynyň öňünde oturdy, ol adam: "Eý, Allanyň Resuly, yslam näme?" diýip sorady. Ol: "Yslam, Alla hiç zada şärik goşmazlygyň, namaz okamagyň, zekat bermegiň we Ramazanda agyz beklemegiňdir" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Soňra ol ýene: "Eý, Allanyň Resuly, iman näme?" diýip sorady. Ol: "Sen Alla, Onuň perişdelerine, kitabyna ynanýarsyň, Oňa duşmak wakasyna ynanýarsyň, Onuň pygamberlerine ynanýarsyň we kyýamat gününe ynanýarsyň we ähliniň ykbalyna ynanýarsyň" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Soňra ol ýene-de sorady: "Eý, Allanyň Resuly, yhsan näme?" Ol: "Sen Alladan Ony görýän ýaly gorkýarsyň, soň bolsa Ony görmeseň, Ol seni görýär" diýip jogap berdi. Ol: "Dogry aýdýarsyň" diýdi. Soňra ýene-de sorady: "Eý, Allanyň Resuly, kyýamat güni haçan bolar?" Ol: "Bu barada soralan hiç kim jogaby soraýandan gowy bilmeýär, ýöne men size alamatlar barada gürrüň bererin; ýagny, bir aýal guluň öz hojaýyny dogurýandygyny göreniňizde. Bu alamatlaryň biridir. Ikinjiden, eger ýalaňaç, ker, lal adamyň ýer ýüzünde ynsanlaryň lideri bolýandygyny görseňiz. Bu alamatlaryň biridir. Üçünjiden, eger geçi çopanlaryň bina gurmakda biri-biri bilen bäsleşýändigini görseňiz. Bu gaýyplygyň bäş alamatyndaky alamatlaryň biridir, ony diňe Alladan başga hiç kim bilmeýär" diýip okady. Soňra ol: "Hakykatdan-da, Allanyň kyýamat gününiň bilimi diňe Onuň ýanyndadyr; Ol ýagyş ýagdyrýan we göwrede näme bardygyny bilýändir. Hiç kim ertir näme etjekdigini anyk bilip bilmez. Hiç kim ýer ýüzünde nirede öljekdigini bilip bilmez. Hakykatdan-da, Allah her zady bilýändir, her zady bilýändir-" -Lukman: 34-. Soňra adam turdy -işden çykdy-, soňra Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem: "Ony meniň ýanyma çagyryň!" diýdi. Şeýdip, ony gözlediler, ýöne ony tapmadylar. Soňra Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem): "Bu adam Jebraýyldyr, ol seniň dini öwrenmegiňi isleýär, sebäbi sen soramaýaň" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Bize [Kutaýba bin Said bin Jemil bin Sarif bin Abdullah ats-Sakafi] [Malik bin Anas]-dan, [Abu Suhaýl]-dan [kakasyndan] ol [Talha bin Ubaýdullahyň] şeýle diýendigini eşidendigi aýdyldy: "Nejd halkyndan saçlary dik duran bir adam Resulullah sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna geldi, biz onuň sesiniň myş-myşyny eşitdik, ýöne onuň aýdanlarynyň hiç birini düşünip bilmedik. Ol Resulullah sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna golaýlança aýt, ol yslam barada sorap ýördi. Şonda Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle jogap berdi: "Yslam gije-gündiz bäş wagt namaz okamakdyr". Ol ýene sorady: "Meniň Ondan başga borçlarym barmy?" Ol: "Ýok, eger siz Ramazanda sünnet namazlaryny okap, oraza tutmasaňyz". Ol: "Meniň Ondan başga borçlarym barmy?" diýip sorady. Ol: "Ýok, eger sen sünnet orazasyny tutmasaň we Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem oňa zekatyň borjuny aýtmasa" diýip jogap berdi. Ol ýene-de: "Meniň Ondan başga borçlarym barmy?" diýip sorady. Ol: "Ýok, eger sen sünnet sadakasyny bermeseň" diýip jogap berdi. Rowaýatçy: "Soňra ol adam: "Allaha kasam edýärin, men mundan artyk goşmaryn we ondan azaltmaryn" diýip, rugsatyny yzyna aldy. Şeýdip, Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Eger ol hakykatdanam -eger - etse - bagtly bolar" diýdi. Bize [Ýahýa bin Eýýup] we [Kutaýba bin Said] [Ysmaýyl bin Ja'fardan] [Abu Suhaýldan] [kakasyndan] [Talha bin Ubaýdullahdan] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden [aleýhi wesellem] şu hadys bilen Maligiň hadysy ýaly gürrüň berdi, diňe ol: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem: 'Eger ol hak bolsa, kakasynyň hatyrasyna bagtly bolar' ýa-da eger ol hak bolsa, kakasynyň hatyrasyna jennete girer' diýdi" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Bize [Amru bin Muhammad bin Bukaýr an-Nakid] bize [Hasym bin al-Kasym Abu an-Nadlr] bize [Süleýman bin al-Mugira] [Sabit] [Enes bin Malik] gürrüň berdi: "Biz Allahyň Resulyndan (sallallahu aleýhi wesellem) bir zat barada, ýagny çöl ýaşaýjylaryndan akylly-paýhasly bir adamyň gelmegine haýran galmagymyz barada soramaga rugsat berilmedi, soňra ol sorady, biz ony eşidenimizde, soňra çöl halkyndan bir adam gelip: "Eý Muhammad, seniň ilçiň bize geldi, soňra biziň üçin seniň Allanyň seni iberendigini öňe sürýändigiňi öňe sürdi" diýdi. Resulullah: "Dogry" diýip jogap berdi. Ol: "Asmanlary kim ýaratdy?" diýip sorady. Resulullah: "Allah" diýip jogap berdi. Ol: "Ýeri kim ýaratdy?" diýip sorady. Resulullah: "Allah" diýip jogap berdi. Ol: "Bu daglary kim döretdi we olaryň içinde ýaradan ähli zady kim döretdi?" diýip sorady. Ol: "Allah" diýip jogap berdi. Ol: "Asmanlary, ýeri ýaradan we şu daglary döreden Hudaýa kasam edýärin, seni iberen Allamy?" diýip sorady. Ol: "Hawa" diýip jogap berdi. Ol: "Siziň resulyňyz biziň gije-gündiz bäş wagt namaz okamagymyzyň borçludygyny aýdýar, bu dogrumy?" diýip sorady. Ol: "Dogry" diýip jogap berdi. Ol: "Sizi iberen Hudaýa kasam edýärin, Alla size muny etmegi tabşyrdymy?" diýip sorady. Ol: "Hawa" diýip jogap berdi. Ol: "Siziň resulyňyz kitapda her ýyl Ramazan orazasynyň parzdygyny aýdýar, bu dogrumy?" diýip sorady. Ol: "Hawa" diýip jogap berdi. Ol: "Sizi iberen Hudaýa kasam edýärin, Alla size muny etmegi tabşyrdymy?" diýip sorady. Ol: "Hawa" diýip jogap berdi. Ol: "Siziň resulyňyz biziň Onuň ýoluny yzarlap bilýänlerimiz üçin haj etmegimiziň borçludygyny aýdýar, bu dogrumy?" diýip sorady. Ol: "Hawa, dogry" diýip jogap berdi. Soňra ol öwrülip: «Seni hakykat bilen iberen Zata ant içýärin, men bu borja goşmaryn we ondan azaltmaryn» diýdi. Şeýdip, Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: «Eger onuň aýdýanlary dogry bolsa, ol hakykatdanam jennete girer» diýdi. Bize [Abdullah bin Hasym al-Abdi] aýtdy, [Bahz] aýtdy, [Süleýman bin al-Mugira] aýtdy, [Sabit] aýtdy, [Enes] aýtdy: «Bize Gurhandan bir zat barada Allanyň Resulyndan soramak gadagan edildi» diýdi. Soňra ol mysal bilen bir hadys getirdi.
Hadys
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Bize [Muhammed bin Abdullah bin Numaýr] bize [kakam] bize [Amru bin Osman] bize [Musa bin Talha] gürrüň berdi, ol maňa [Abu Eýýuba] gürrüň berdi, bir beduin Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) saparda bolanda onuň öňüne päsgel berip, soňra düýesiniň ýa-da onuň jylawyny tutup, soňra: "Eý, Resulallah ýa-da eý Muhammed, meni jennete ýakynlaşdyrýan we dowzahdan daşlaşdyrýan bir zat barada gürrüň beriň?" diýdi. Rowaýatçy: "Soňra Pygamber (sallallahu aleýhi wesellem) saklandy, soňra ýoldaşlaryna seredip: "Oňa tawfik ýa-da hidaýat berildi" diýdi. Ol: "Näme diýdiňiz?" diýip sorady. Rowaýatçy: "Soňra ol ony gaýtalady" diýdi. Şonda Pygamber (sallallahu aleýhi wesellem): "Siz Allaha ybadat ediň, Oňa hiç zat bilen göwnüňizi degirmäň, namaz okaň, zekat beriň we dostluk gatnaşyklaryny baglaň, soňra düýäni taşlaň" diýdi. Bize [Muhammed bin Hatim] we [Abdurrahman bin Bisir] ikisi hem şeýle diýdiler: [Bahz] bize [Sýu'ba] bize [Muhammed bin Osman bin Abdullah bin Mauhab] we onuň kakasy [Osmana] olaryň ikisiniň hem [Musa bin Talhanyň] [Abu Eýýupdan] Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemden şu hadys ýaly bir zat bilen gürrüň berendigini eşidendiklerini aýtdylar.
Hadys
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Bize [Ýahýa bin Ýahýa at-Temimi] bize [Abu al-Ahwaşa] gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Abu al-Ahwaşa] [Abu Yshakdan] [Musa bin Talhadan] [Abu Eýýupdan] gürrüň berdi: "Bir adam Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna gelip: "Meni jennete ýakynlaşdyrýan we dowzahdan daşlaşdyrýan bir amal görkeziňmi?" diýip sorady. Ol: "Allaga ybadat ediň, Oňa hiç zat bilen şirk goşmaň, namaz okaň, zekat beriň, maşgalaňyz bilen gatnaşygyňyzy saklaň" diýip jogap berdi. Hoşlaşanda, Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem): "Eger ol özüne tabşyrylan zady ýerine ýetirse, hökman jennete girer" diýdi. [Ibn Abu Sýaýbanyň] taryhynda bolsa: "Eger ol oňa eýerse" diýilýär.
Hadys
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Maňa [Abu Bekr bin Yshak] bize [Affan] bize [Wuhaýb] bize [Ýahýa bin Said] [Abu Zur'a] [Abu Hureýra]-dan gürrüň berdi: Bir beduin Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) ýanyna gelip: "Eý, Resulallah, maňa haýsy amallary ýerine ýetirsem görkez. Men jennete girerinmi?" diýdi. Ol: "Allaga ybadat et, Oňa hiç zat şirk etme, parz namazyny oka, parz zekatyny ber we Ramazanda oraza tut" diýip jogap berdi. Ol: "Janym Onuň Elinde bolan Zata ant içýärin, men muňa ebedi bir zerre goşmaryn we ondan azaltmaryn" diýdi. Hoşlaşanda, Allahyň Resuly: "Kim jennet ehlinden birini görmek islese, oňa seretsin" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Bize [Abu Bekr bin Abu Şýaýba] we [Abu Kuraýb] gürrüň berdi we Abu Kuraýbyň lafažnyýasyny ikisi hem aýtdylar, bize [Abu Mu'awiýa] gürrüň berdi, [al-A'masy] [Abu Sufýan] [Jabir] aýtdy: "An-Nu'man bin Kaukal Pygamberiň sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna gelip: "Eý, Allanyň Resuly, men parz namazyny okasam, haram zady gadagan etsem we halal zady rugsat bersem, jennete girerinmi?" diýip sorady. Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Hawa" diýip jogap berdi. Maňa [Hajjaj bin aş-Sýair] we [al-Kasym bin Zakariýa] gürrüň berdiler, ikisi hem bize [Ubaýdullah bin Musa] [Sýaýbandan] [al-A'masydan] [Abu Salyhdan] we [Abu Sufýan] [Jabirden] gürrüň berdi diýdi, ol şeýle diýdi: "En-Nu'man bin Kaukal şeýle bir habar bilen: "Eý, Allanyň Resuly" diýdi, diňe ol: "Men muňa bir zerre hem goşmaryn" diýdi."
Hadys
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Maňa [Salama bin Syabyba] [al-Hasan bin Aýan] bize [Ma'kil] - ýagny Ibn Ubaýdullaha - [Abu az-Zubeýrden] [Jabirden] şeýle gürrüň berildi: Bir adam Allahyň Resulyndan (sallallahu aleýhi we sellem): "Eger men parz namazlaryny okasam, Ramazan aýynda oraza tutsam, halal zatlary halal etsem we haram zatlary gadagan etsem, ýöne muňa hiç zat goşmasam, Jennete girerinmi?" diýip sorady. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem): "Hawa" diýip jogap berdi. Ol: "Allaha ant içýärin, men muňa hiç zat goşmaryn" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bize [Muhammed bin Abdullah bin Numaýr al-Hamdani] bize [Abu Halid] - ýagny Süleýman bin Haýýan al-Ahmar - [Abu Malik al-Asyja'i] - [Sa'ad bin Ubaida] - [Ibn Omar] - Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden şeýle diýdi: "Yslam bäş esasda gurulýar: Aýagy: Allahy birleşdirmek, namaz okamak, zekat bermek, Ramazan orazasyny tutmak we Haj." Bir adam: "Haj we soňra Ramazan orazasynyň näme?" diýip sorady. Ol: "Ýok, Ramazan orazasyny tutmak we soňra Haj" diýip jogap berdi. Şeýdip, men ony Allahyň Resulyndan eşitdim.
Hadys
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Bize [Sahl bin Osman al-Askari] bize [Ýahýa bin Zakariýa] bize [Sa'ad bin Tarik] ol aýtdy, maňa [Sa'ad bin Ubaida as-Sulami] [Ibn Omar] Pygamberimizden sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Yslam bäş esasda guruldy: Ýagny, Allaha ybadat etmek we beýleki zatlaryň ýalan bolmagy, namaz okamak, zekaty ýerine ýetirmek, Beýtullaha zyýarat etmek we Ramazanda agyz beklemek".
