Berinfaq emas sebesar gunung Uhud tidak akan diterima hingga engkau beriman kepada takdir

इमाम मुस्लिम : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

मला हे [अबू खैसामा झुहैर बिन हारब] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [वकी'] यांच्याकडून, [कहमस] यांच्याकडून, [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांच्याकडून, [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून हदीस सांगितली. (दुसऱ्या आवृत्तीत असे नमूद आहे) आणि हे आम्हाला [उबैदुल्ला बिन मुआध अल-अनबारी] यांनी सांगितले आणि हीच हदीस आहे: हे आम्हाला [माझ्या वडिलांनी] सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [कहमस] यांच्याकडून, [इब्न बुरायदा] यांच्याकडून, [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून हदीस सांगितली. त्याने सांगितले, "बसरामध्ये नियतीबद्दल चर्चा करणारा पहिला माणूस मा'बाद अल-जुहानी होता, म्हणून मी आणि हुमैद बिन अब्दुर्रहमान अल-हिमायरी हज किंवा उमराहसाठी निघालो, आणि आम्ही म्हणालो, 'जर आम्हाला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्या खलीफांपैकी एखाद्याला भेटण्याची संधी मिळाली, तर आम्ही त्यांना नियतीबद्दल काय म्हणतात ते विचारू.' मग [अब्दुल्ला बिन उमर] अल्लाहच्या कृपेने आमच्याकडे येत असताना मशिदीत प्रवेश करत होते. म्हणून मी आणि माझा साथीदार त्याला आडवा आलो. आम्हांपैकी एक त्याच्या उजव्या बाजूला आणि दुसरा त्याच्या डाव्या बाजूला उभा राहिला. मग मला वाटले की माझा साथीदार मला त्याच्या वतीने बोलण्याची संधी देईल, म्हणून मी म्हटले, 'हे अबू अब्दुर-रहमान, आम्ही काही लोकांना पाहिले आहे जे कुरआन वाचतात आणि ज्ञान मिळवतात, तरीही ते म्हणतात की पूर्वनियती नाही, आणि गोष्टी नवीन आहेत (त्यांच्या आधी पूर्वनियती आणि अल्लाहचे ज्ञान नाही).' मग [अब्दुल्ला इब्न उमर] यांनी उत्तर दिले, 'जर तुम्हाला असे लोक भेटतील, तर त्यांना सांगा की मी त्यांच्यापासून स्वतःला वेगळा करतो आणि ते माझ्यापासून स्वतःला वेगळे करतील.' आणि ज्याच्या शपथाने अल्लाहचे दास शपथ घेतात, जर तुमच्यापैकी कोणी उहुद पर्वताइतके सोने दान केले, तरीही त्याचे दान स्वीकारले जाणार नाही जोपर्यंत तो चांगल्या आणि वाईटावरचा पूर्वनिर्धारण (क़द्र) मानत नाही. त्याने सांगितले, 'मग त्याने हदीस कथन करायला सुरुवात केली आणि म्हणाला, ['उमर बिन अल-खत्ताब] म्हणाले, "एकदा आम्ही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सान्निध्यात होतो, तेव्हा एक माणूस आला ज्याचे कपडे अतिशय पांढरे होते, केस अतिशय काळे होते, आणि त्याच्यावर प्रवासाची कोणतीही चिन्हे नव्हती. आम्हांपैकी कोणीही त्याला ओळखले नाही, तोपर्यंत तो पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याजवळ आला आणि त्याने आपले गुडघे पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या गुडघ्यावर टेकले, मग त्याने विचारले, 'हे मुहम्मद, मला इस्लामबद्दल सांगा.' अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: 'ही साक्ष देणे की अल्लाहशिवाय दुसरा कोणीही (पूजेस पात्र) देव नाही आणि मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) हे त्याचे दास आणि प्रेषित आहेत, नमाज स्थापन करणे, जकात भरणे, रमजानमध्ये उपवास करणे, आणि जर तुम्ही प्रवास करू शकत असाल तर अल्लाहच्या घराला हज करणे.' त्याने म्हटले, 'तुम्ही बरोबर आहात.' उमर म्हणाले, 'आम्ही त्याच्यावर आश्चर्यचकित झालो कारण त्याने त्याबद्दल विचारले आणि त्याची पुष्टी केली.' त्याने पुन्हा विचारले, 'मला ईमानबद्दल सांगा.' त्याने उत्तर दिले: 'तुम्ही अल्लाहवर, त्याच्या देवदूतांवर, त्याच्या ग्रंथांवर, त्याच्या प्रेषितांवर, अंतिम दिवसावर आणि चांगुलपणा व वाईटपणाच्या निर्णयावर विश्वास ठेवता.' त्याने म्हटले, 'तू बरोबर आहेस.' त्याने विचारले, 'मला इहसानबद्दल सांग.' त्याने उत्तर दिले: 'तू अल्लाहची इबादत असे कर जणू तू त्याला पाहतोस, आणि जरी तू त्याला पाहत नसलास तरी तो नक्कीच तुझ्याकडे पाहतो.' त्याने पुन्हा विचारले, 'कियामतचा दिवस कधी येईल?' त्याने उत्तर दिले: 'ज्याला विचारले जाते त्याला विचारणाऱ्यापेक्षा जास्त माहिती नाही.' त्याने विचारले, 'मग त्याची लक्षणे काय आहेत ते सांग?' त्याने उत्तर दिले: 'जेव्हा दासी आपल्या स्वामीच्या मुलाला जन्म देईल, आणि तुम्ही पायऱ्यांशिवाय, नग्न, गरीब, बकरी पाहणारा असा माणूस पाहाल, जो इमारती बांधण्यात गर्व करतो.' मग तो वळून निघून गेला. मी आश्चर्यचकित झालो, आणि त्याने विचारले: 'उमर, तुला माहित आहे का तो प्रश्न विचारणारा कोण होता?' मी उत्तर दिले, 'अल्लाह आणि त्यांच्या पैगंबर यांनाच त्याबद्दल चांगले माहित आहे.' त्याने म्हटले: 'तो जिब्रिल होता; तो तुला तुमच्या धार्मिक ज्ञानाबद्दल शिकवण्यासाठी आला होता.' हे आम्हाला [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबारी] आणि [अबू कमाल अल-जहदारी] आणि [अहमद बिन अब्दाह] यांनी सांगितले; त्यांनी सांगितले: हे आम्हाला [हम्माद बिन याझीद] यांनी [मथार अल-वराक] यांच्याकडून, त्यांनी [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांच्याकडून, त्यांनी [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून सांगितले त्याने सांगितले, 'जेव्हा मा'बदने नियतीच्या विषयाशी संबंधित काही बोलले, तेव्हा आम्ही ते नाकारले.' त्याने पुढे सांगितले, 'मग मी हुमैद बिन अब्दुर्रहमान अल-हिमीयरी यांच्यासोबत हज केले.' मग त्यांनी काहमासच्या हदीसच्या अर्थाशी सुसंगत हदीसचा उल्लेख केला. त्यात काही अक्षरांची भर आणि वगळणे आहे." आणि [मुहम्मद बिन हतीम] यांनी आम्हाला सांगितले, [यह्या बिन सा'द अल-कथ्थान] यांनी आम्हाला सांगितले, [उथमान बिन गियाथ] यांनी आम्हाला सांगितले, [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांनी आम्हाला [यह्या बिन या'मर] यांच्याकडून सांगितले आणि [हुमैद बिन अब्दुर्रहमान], हे दोघे म्हणाले, 'आम्ही [अब्दुल्ला बिन उमर] यांना भेटलो, मग आम्ही पूर्वनियतीचा विषय आणि त्यावरील त्यांचे मत मांडले, तेव्हा त्यांनी हा हदीस अगदी तसाच रिवायत केला जसा त्यांनी [उमर] यांच्याकडून, अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून रिवायत केला होता, आणि त्यात काही अक्षरे जोडलेली आणि काही वगळलेली आहेत.' आणि [हज्जाज बिन अस्-शा'इर] यांनी आम्हाला हदीस सांगितली ज्यांनी आम्हाला [यूनुस बिन मुहम्मद] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अल-मुअतमिर] यांनी त्यांच्या वडिलांकडून, त्यांना [यह्या बिन यामर] यांनी, त्यांना [इब्न उमर] यांनी, त्यांना [उमर] यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यांच्याकडून अशीच एक हदीस सांगितली."