Nabi tidak tahu apa yang terjadi dengan aisyah pada peristiwa fitnah bohong, sampai turun ayat membelanya

Imam Bukhari : 4381

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الْإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقَهْتُ فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي وَقَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ بَرِيرَةُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِن

A tene na e [Yahya bin Bukair] A tene na e [Al Laits] ti [Yunus] ti [Ibn Shihab] so lo tene; A fa na mbi [‘Urwah bin Az Zubair] na [Sa’id bin Al Musayyab] na [‘Alqamah bin Waqqash] na [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] na lege ti mbaï ti [‘Aisyah radliallahu ‘anha] so ayeke lani wali ti azo ti Prophète. kangbi tënë ti mvene na ndo ti lo na atënë kue so ala tene, Allah afa so a zi lo na yâ ti atënë so a bi na li ti lo. Mbeni bungbi ti azo afa ambaï na ndo ti mbi na yâ ti agroupe, ambeni na popo ti ala awara mbaï ti ye so asi so na mbage ti ambeni zo, tongaso si mbaï ni aga mo bâ mo tene a ga ngangu, juska mbi bata na li atënë ti zo oko oko so ala fa na mbi na ambeni mbaï ni akpengba ambeni mbaï ni. Na Urwah lo tene na mbi na Aisyah, wali ti Prophète so; so tongana Prophète sallallahu ‘alaihi wa sallam aye ti voyagé, lo sara sorte na popo ti awali ti lo. Zo so asala loterie, lo yeke gue na Prophète sallaallahu ‘alaihi wa sallam’. Aisha atene; ‘Na pekoni lo fa loro na popo ti e na yâ ti mbeni bira na a-arc ti mbi asigigi na loro, tongaso mbi gue na Watokua ti Nzapa sallaallahu ‘alaihi wa sallam. Ye so asi na peko ti so a fa versê so asara tënë na ndo ti hijab. Na pekoni, a mû mbi na yâ ti use ni. Na popo ti lege so, mo yeke descend juska Watokua ti Nzapa (so siriri ti Nzapa aduti na ndo ti lo) ahunzi mbeni bira na lo kiri na Médine. Na mbeni lakui mbi yeke na mbeni groupe ti aMusulman. Tongana ala lango, mbi londo mbi tambela juska mbi si na devant ti ala. Na peko ti so mbi hunzi ti sara kua ti mbi, mbi kiri ti lï na yâ ti groupe ti aMusulman. Tongana mbi mä yâ ti kate ti mbi, a bâ so collier ti mbi, so alondo na Zhafar, na Yémen, abuba. Tongaso, mbi kiri mbi gi collier ti mbi, gingo ye ni asara si mbi si na retard. Na, bungbi ti azo so ayô mênë ti fini ti mbi ahon awe, ala tambela na ziango mênë ti fini ti mbi na ndo ti chameau ti mbi so mbi yeke kpe ka na ndo ni. Ala pensé so mbi yeke na yâ ni awe’. Aisha atene; ‘Na ngoi ni kâ, awali ti lo ayeke lani kete nga ala yeke ngangu pëpe, ndali ti so ala yeke te nyama lâ oko pëpe. Ye oko, ala yeke te gi akete kobe. Tongaso, zo oko ayeke dë kite pëpe na nengo ti lumière so, tongana ala tambela na ndo ni na ala yô ni. Na ndo ni, na ngoi ni so mbi ngbâ kete. Na nda ni, ala mû achameau ti ala na ala tambela -ala ngbâ ti tambela-. Mbi wara collier ti mbi na ngoi so aturugu ni ahon awe. Tongaso, tongana mbi gue na ndo so ala duti dä, zo oko airi mbi pëpe nga zo oko akiri tënë pëpe. Na pekoni, mbi kiri na ndo ti mbi so mbi sara kua na ni kozo tongana ndo ti duti. Mbi yeke na beku so mbeni zo ti aturugu ti aMusulman ayeke wara mbi na lo yeke kiri ti mû mbi. Na ngoi so mbi duti na place ti mbi, lango asara mbi na mbi lango. Na ngoi ni so, Shafwan bin Mu’atthal Assulami na azo ti Dzakwan angbâ na peko ti aturugu ni - ti bâ wala mbeni zo angbâ na peko ti ala -. Ala tambela hio na lakui na ndapre ala si na ndo so mbi duti dä. Shafwan bin Al Mu’atthal Assulami abâ mbeni zo so angbâ ti lango, tongaso lo ga na mbi na lo hinga mbi na ngoi so lo bâ mbi. Ngbanga ti so, lo bâ mbi kozoni si a hunda na mbi ti yü hijab. Hio mbi zingo na mbi mä lo yeke wu tere ti lo -lo tene, inna lillahi wa inna ilaihi raaji’un- na ngoi so lo hinga mbi. Hio mbi kanga lê ti mbi na hijab ti mbi. Na Allah, lo tene tene oko pepe na mbi ma tene oko pepe gi istirja’ ti lo. Na nda ni, lo descend chameau ti lo na mbi monté na ndö ni. Na pekoni, lo gue lo fa lege na chameau ni - so mbi yeke kpe na ni - juska e wara aturugu ti aMusulman na peko ti so ala wu tere ti ala na yanga ti ngu ti Azhzhariah. Mawa na ala . g so a bi bê na ndo ti mbi. Na ngoi ni kâ, zo so ayeke na peko ti tënë ti pande mingi ayeke Abdullah bin Ubay bin Salul. Na nda ni, mbi si na Médine. Na peko ti so e si kâ, kobela agbu mbi gi hio tongaso teti nze oko tongaso, na ngoi so azo angbâ ti sala tënë ti atënë ti bingo na li ti mbi - so a bi na li ti mbi -, atâa so mbi bâ tele ti mbi kete pëpe na ndo ni. Tongaso, lo yeke nga na kite na kobela ti mbi. Mo yeke wara mbeni pëpe nzobe ti Rasulullah so mo bâ na mbage ti lo kozoni. Na ngoi so mbi yeke na kobela, Rasulullah alï na yâ ti da ni na lo bara mbi na lo hunda mbi; 'Mo yeke tonga na nye?' A yeke mo bâ mo tene na ngoi ni so lo yeke na kite na ndo ti mbi, atâa so mbi bâ so mbi sara sioni ye so pëpe. Na peko ti so mbi bâ so mbi komanse ti wara ngangu, mbi sigigi na Umm Misthah na mbeni ndo so a kanga ni ti tene e sara défecation, e sigigi lâ oko pëpe gi na bï juska bï akiri aga. A leke ando so a kanga ni so ndulu na ada ti e. Bungbi ti e ayeke tongana ti akozo zo ti Arabie, mingi ni e yeke sara mbeni ndo so a kanga ni ti tene e sara défection na yanga-da. Na pekoni, Umm Misthah na mbi - lo yeke molenge ti lo ti wali Abi Ruhmi bin Al Muthallib bin Abdi Manaf na mama ti lo ayeke molenge ti lo ti wali Shakhri bin Amir, tante ti lo ayeke Abu Bakr ash Shidiq na molenge ti lo ti koli ayeke Misthah bin Utsabah bin Abbad bin Al Muthallib - a kiri na da ti e na peko ti so kusala ti e ahunzi. Na ngoi ni so, Umm Misthah aglissé ndali ti so lo tambela wala lo lï na yâ ti bongo ti lo. Na ngoi ni so lo tene; ‘Mawa na Mista’. Mbi hunda lo; ‘So sioni tënë so mo tene, mo yeke kasa azo so amû mbage na bira ti Badr.’ Lo tene; ‘En, mo mä tënë so lo tene pëpe?’ Mbi tene; ‘Lo tene nyen?’ tongaso lo tene na mbi tënë ti azo so abi tënë na li ti mbi. Na ngoi ni so, kobela ti mbi akiri aga ngangu mingi na tongana mbi kiri na yanga-da ti mbi, Rasulullah shallaallah ‘alaihi wa sallam atingbi na mbi na lo bara mbi. Na pekoni, lo tene: ‘Mo yeke tongana nyen?’ Mbi tene; ‘Mo yeke mû lege na mbi ti gue na babâ na mama ti mbi?’ lo tene; ‘Na ngoi ni so mbi ye ti fa so tënë so alondo na ala use kue ayeke tâ tënë. Na pekoni, Rasulullah asara si mbi wara lege ti sara ni. Na pekoni, mbi gue na babâ na mama ti mbi, mbi hunda mama ti mbi; ‘O mama ti mbi, azo ayeke sara tënë ti nyen?’ lo kiri tënë; ‘O molenge ti mbi, zia si tënë ti mo aga ngangu pëpe, na lege ti Allah, a yeke pëpe mbeni wali so ayeke polele na mbeni koli so andoye lo na ngoi so koli ni ayeke na mbeni wali nde, gi tongana ala yeke kono ande tënë ti bingo tënë na li ti wali ni’. lo tene; ‘Gloire na Allah, a yeke ye so azo ayeke sala tene na ndo ni la?’ lo tene; ‘Na bï ni so mbi toto, juska na ndapre ngu ti lê ti mbi alingbi ti sua mbeni pëpe ndali ti so ngu ti lê ti mbi ahunzi awe na mbi toto pëpe na ngoi so mbi lango. Na ndade ni, mbi ngbâ ti toto. Na, na ngoi ni so, Prophète sallaallahu ‘alaihi wa sallam airi Ali bin Abi Talib na Usamah bin Zaid ti tisa ala use kue ti sara lisoro ti tene ala kangbi popo ti awali ti ala na ngoi so fango ye ni ade ti si pëpe. Aisha atene; ‘Ti Usamah bin Zaid, lo mû wango na Rasulullah sallaallahu ‘alaihi wa sallam na ye so lo hinga, so ti tene tongana nyen wali ti lo ayeke yongoro na kusala so nga na ye so lo hinga na ndo ti mara ti ndoye ti lo na mbage ti lo. Usamah atene; ‘O Watokua ti Nzapa! Ala yeke awali ti mo, e hinga ye oko pëpe gi nzoni ye’. Ti Ali bin Abi Talib, lo tene; ‘Allah Azzawajalla ayeke mû na mo kpale pëpe na ambeni wali mingi ayeke dä nde na lo. Na biani, tongana mo hunda ngbâa ti mo, lo yeke tene ande biani tâ tënë." Aisha atene: 'Na pekoni, Rasulullah so iri ti lo ayeke Barirah, lo hunda: 'O Barirah! Mo bâ mbeni ye so asara si mo yeke na kite na ndo ti Aisha?' Barira akiri tënë; ‘Na iri ti Lo so atokua mo na tâ tënë, tongana mbi bâ . “Mbeni ye ti sioni asi na lo, biani a yeke mbeni ye nde pëpe gi na ngoi so lo de kete, lo lango na ngoi so lo yeke ku ti tene a mélangé farine ni na yâ ti sewa ti lo, na pekoni mbeni nyama so a bata lo aga ate lo.” Na pekoni, Rasulullah alondo na lo hunda mbeni tënë na mbage ti mbeni koli so iri ti lo ayeke Abdullah bin Ubai bin Salul. Na ngoi so Rasulullah ayeke na ndo ti estrade, Rasulullah atene: ‘O aMusulman kue, zo wa la aye ti mû na mbi mbeni tënë ti dengo gaba so alondo na mbeni koli so asara sioni na sewa ti mbi. Biani, na iri ti Allah, mbi hinga ye oko pepe na mbage ti sewa ti mbi gi nzoni ye. Ala fa lani na mbi tënë ti mbeni koli so mbi hinga ye oko na ndo ti lo pëpe gi nzoni ye. Na zo oko alingbi ti tingbi na wali ti mbi pëpe gi tongana lo yeke na mbi’. Sa’ad bin Mu’adz Al Ansari atene; ‘O Watokua ti Nzapa! Mbi yeke mû maboko na mo. "Ok, tongana zo so ayeke kangbi tënë ni ayeke ti Bani Aus, mbi yeke fâ go ti lo. Na mbeni mbage, tongana a londo na aita ti e ti Banu Khazraj, pardon, mû yanga na e ti tene e sara ye alingbi na komandema ti mo." Hio, Sa’ad bin Ubadah - lo yeke mokonzi ti Bani Khazraj, lo yeke zo ti mbilimbili. Me, lo ngbâ ti duti na mbeni bibe ti fandara - lo tene na Sa’ad bin Mu’ad; ‘Na lege ti Allah, mo yeke wara lege ti fâ lo pëpe na mo yeke wara lege ti fâ lo pëpe’. Tongaso Usaid bin Hudlair alondo na lo yeke molenge ti ita ti Sa’ad bin Mu’adz, lo tene na Sa’ad bin Ubadah; ‘Mo yeke tene mvene, biani e yeke fâ lo ngbanga ti so mo yeke mbeni zo ti handa so ayeke tiri na azo ti handa’. Ye ni aga ngangu mingi na popo ti amolenge ti Aus na ti Khazraj, juska ala ye ti fâ mba na ngoi so Watokua ti Nzapa (so siriri ti Nzapa aduti na ndo ti lo) angbâ ti luti na ndo ti estrade. Na pekoni, Rasulullah asala si ala duti kpô, juska ala duti kpô na lo duti kpô. Na lango ni so, mbi toto juska ngu ti lê ti mbi ayuru nga mbi yü pëpe eyeliner na ngoi so mbi yeke lango. Na bï ti pekoni, mbi ngbâ ti toto juska ngu ti lê ti mbi ahunzi nga mbi yü pëpe eyeliner na ngoi so mbi yeke lango. Babâ na mama ti mbi apensé so toto ti mbi ayeke sara sioni na bê ti mbi. Aisyah atene; ‘Na pekoni, ala use kue aduti na tere ti mbi na ngoi so mbi ngbâ ti toto. Na ngoi ni so, mbeni wali ti Ansar ayeke dä so ahunda lege na mbi ti tingbi na mbi, mbi mû lege na lo. Lo duti na lo toto legeoko na mbi. Na ngoi so e yeke na yâ ti mara ti kpale tongaso, Rasulullah aga ti tingbi na e, lo tene bonjour na lo duti. Lo tene; ‘Lo duti na tele ti mbi pëpe teti nze oko, teti so a fa na lo pëpe ye so a fa na ndo ti aye ti mbi’. Lo tene; ‘Rasulullah asala nga tënë ti témoin, lo tene bara na ngoi so lo duti. lo tene: ‘Amma ba’d, O Aisyah, biani, sango so na mara ti sango tongaso asi na mbi, biani, tongana mo sala ni ngbanga ti so mo sala ni pëpe, zia si Allah Azzawajalla abata mo yongoro. Me, tongana mo sara siokpari so, hunda pardon na Allah na mo changé bê ti mo na mbage ti Lo. Ndali ti so mbeni wakua so ayeda na asiokpari ti lo na pekoni lo changé bê ti lo, Allah ayeke yeda na gbiango bê ti lo’. Aisha atene; ‘Na ngoi so Rasulullah sallaallahu ‘alaihi wa sallam ahunzi ti sala tënë, ngu ti lê ti mbi asuku mingi juska mbi lingbi ti mä ngu ti lê ni mbeni pëpe’. Mbi tene na babâ ti mbi; ‘Kiri tene na tene so Watokua ti Nzapa (s.a.w. aduti na ndo ti lo) atene na ndo ti mbi. Babâ ti mbi atene; ‘Mbi hinga pëpe, na iri ti Nzapa, mbi yeke sara tënë na Rasulullah pëpe’. Na pekoni, mbi tene na mama ti mbi; ‘Kiri tënë na ye so Watokua ti Nzapa (so.w.a. aduti na ndo ti lo) atene na ndo ti mbi!’ mama ti mbi atene; ‘Na lege ti Nzapa, mbi hinga pëpe ye so mbi lingbi ti tene na Rasulullah’. Aisha atene; Mbi tene; ‘Mbi yeke zo . Teti so mbi de kete molenge-wali, mbi yeke diko Coran mingi pëpe. Na iri ti Allah, mbi hinga biani so mo mä tënë so si mo duti na confiance na mo mä na bê na ni. Tongana mo tene na mo so mo yeke yongoro na asalango ye so na Allah Azzawajalla ahinga nzoni mingi tongana mo yeke yongoro na asalango ye so, mo yeke mä na bê nga na tënë so pëpe. Tongana mo fa mbeni ye na mo, na ngoi so Allah Azzawajalla ahinga nzoni mingi so mo yeke yongoro ti sala ni, mo yeke mä na bê biani na mbi. Na lege ti Allah, biani mbeni tene ayeke na popo ti mbi na mo pepe gi tene so Abu Yusuf atene; Be-nze-pepe ayeke nzoni na Allah ayeke ndo ti hundango mungo maboko na ndo ti ye so a bi tënë na li ti mo." Aisha atene; 'Na pekoni mbi changé place ti mbi, mbi lango na ndo ti gbotongo mê ti mbi'. Lo tene; 'Na lege ti Allah, na ngoi ni so mbi hinga so mbi yeke yongoro na kusala so, na Allah Azzawajalla ayeke bata mbi yongoro ngbanga ti so mbi yeke yongoro na kusala so, Na mbi yeke ku pëpe na lege ti Allahd ti mbi. tâ tënë, mbi bâ so tënë ti mbi ni ayeke kete ye pëpe ahon ti so Allah Azza atene na mbi na lege ti mbeni ye so a fa na mbi so a diko ni. bungbi, na zo oko azia da ni pëpe juska Allah Azzawajalla atokua mbeni ye so afa na gigi na Prophète ti lo. ‘alaihi wa sallam awara nzoni tënë, lo he ngia na kozo tënë so lo tene na ngoi ni so ayeke: ‘Nzoni tënë, O Aisyah! tongana nyen la mbi yeke yongoro. Allah Azzawajalla afa mbeni versê so nda ni ayeke so: Biani, azo so ayeke mû asango ti wataka ayeke ti groupe ti mo, juska na aversê bale-oko. Aisha atene; ‘Na ngoi so ahon, Abu Bakr ayeke mû ka a-alm - mungo nginza - na Misthah, ngbanga ti so lo yeke fami ti lo na lo yeke mbeni zo ti mawa. Lo tene; ‘Na iri ti Allah, mbi yeke mû maboko na lo lâ oko pëpe teti lakue lakue na peko ti so lo bi tënë na li ti Aisyah.’ Na pekoni, Allah Azzawajalla atokua mbeni ye so afa, so ti tene; Na azo so ayeke na - juska na tënë ti Lo - ala ye pëpe ti tene Allah apardone ala’ Abu Bakr atene; ‘Na iri ti Allah, mbi yeke duti na ngia mingi tongana Allah apardone mbi’. Na pekoni, lo kiri lo mû maboko na Misthah tongana ti so lo yeke mû ka na lo. Abu Bakr atene; “Biani, mbi yeke zia pëpe ti mû maboko na lo lakue lakue.” Aisha atene; Rasulullah ahunda Zainab bint Jahsy, wali ti Prophète sallallahu ‘alaihi wa sallam, na ndo ti ye so asi na lo: ‘Mo hinga nyen, nyen la mo bâ, wala sango wa asi na mo?’ lo kiri tënë; ‘O Watokua ti Nzapa! Mbi yeke bata lakue mê ti mbi nga na bango ndo ti mbi, na mbi hinga ye oko pëpe gi anzoni ye’. Aisha atene; ‘Atâa so lo yeke na popo ti awali ti Prophète sallaallahu ‘alaihi wa sallam so abâ so lo yeke kota ahon mbi, gi Allah la abâ lege ti lo na nzoni bango ndo’, atâa so ita ti lo ti wali, Hamnah bint Jahsy . in, ake lo si lo yeke na popo ti azo so ayeke kangbi asioni tënë ti wataka’.