Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya

Imam Bukhari : 4358

حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَنَزَلَا عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لَا يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَيْءٌ إِلَّا حَيِيَ فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ قَالَ فَتَحَرَّكَ وَانْسَلَّ مِنْ الْمِكْتَلِ فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى قَالَ{ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا }الْآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدْ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ }الْآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمْ سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلَائِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ }الْآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلَامٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا إِلَى قَوْلِهِ فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا

ንዓይ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ምስ ነገረኒ ከምዚ ኢሉ፤ ነጊሩኒ ኣሎ [ሱፍያን ቢን ዑየና] ካብ [ዓምሩ ቢን ዲናር] ካብ [ሰዒድ ቢን ጁበይር] ኢሉ፤ 'ን[ኢብኑ ዓባስ] ናውፍ ኣል ቢካሊ ኣብ መንጎ ባኒ እስራኤል ዝነበረ ሙሳ ዓላይሂስ ሰላም ንነቢ ኺድሂር ዘሰንዮ ሙሳ ከምዘይነበረ ገሊጸዮ ኣለኹ'። ኢብን ዓባስ ከምዚ ኢሎም፤ 'ጸላኢ ኣላህ ሓሱ። ንዓና [ዑበይ ቢን ከዓብ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም ተነጊሩና ኣሎ: ሓደ ግዜ ነቢ ሙሳ ዓሌይሂስ ሰላም ኣብ ቅድሚ ባኒ እስራኤል መደረ ከስምዑ ደው ኢሎም’። ብድሕሪኡ ሓደ ሰብ ሓተቶ፤ ‘ኦ ሙሳ ኣብ ገጽ እዛ ምድሪ ዝበዝሐ ፍልጠት ዘለዎ ሰብ መን እዩ? ' ነቢይ ሙሳ መለሰሉ፤ 'ኣብ ገጽ እዛ ምድሪ ዝበዝሐ ፍልጠት ዘለኒ ሰብ ኣነ እየ'። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ : ስለዚ ኣላህ ንሙሳ ዓለይሂስ ሰላም ኣዝዩ ነቒፍዎ። ምኽንያቱ እቲ ዝረኸቦ ፍልጠት ውህበት ኣምላኽ ምዃኑ ስለዘይተረድኦ። ሽዑ ኣላህ ንሙሴ ኣውረደሉ፤ 'ኦ ሙሳ ብሓቂ ካባኻ ዝያዳ ፍልጠት ዘለዎን ዝበሃግን ኣገልጋለይ ኣሎ ሕጂ ድማ ኣብ መአከቢ ክልተ ባሕርታት በጺሑ ኣሎ'። ነቢይ ሙሳ ዓለይሂስ ሰላም ሓቲቶም፤ ‘ኦ ጎይታ ከመይ ጌረ ምስ ባርያኻ ክራኸብ ይኽእል? ' መሊሱ፤ ‘ካብ ቆጽሊ ስየ ኣብ ዝተሰርሐ መሶብ ዓሳ ኣምጽእ። ዓሳ ምስ ዘሊሉ ኣብኡ እዩ ኣገልጋለይ ክኸውን'። ሽዑ ሙሳ ብዩስያ’ ቢን ኑን ዝተባህለ ተማሃራይ ተዓጂቡ ናብቲ ቦታ ከደ። ነቢይ ሙሳ ባዕሎም ኣብ ቆጽሊ ስየ ኣብ ዝተሰርሐ መሶብ ዓሳ ተሰኪሞም ነበሩ። ክልቲኦም ናብቲ ቦታ ገጾም ኣምርሑ። ክልቲኦም ኣብ ሓደ ዓቢ ከውሒ ምስ በጽሑ ክልቲኦም ደቂሶም። ሱፍያን ኣብ ሓዲስ ብዘይካ ሓዲስ ኣምሩ ከምዚ ኢሉ፤ ሃንደበት እቲ ኣብ መሶብ ዝነበረ ዓሳ ተንቀጥቂጡ ናብ ማይ ባሕሪ ኣተወ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ኣላህ ነቲ ዓሳ ዝሓልፈሉ ዝነበረ ማይ ዓጽዩዎ ኣሎ: ክሳብ ታንከር ዝኸውን:: ዓሳ ኣብ ውቅያኖስ መንገዱ ክገብር ከሎ፡ ሙሴን ደቀ መዛሙርቱን ድማ በቲ ፍሉይ ትርኢት ተገረሙ። ኣብ መወዳእታ ክልቲኦም ለይትን መዓልትን ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ተማሃሮ ነቢይ ሙሳ ምሕባር ረሲዖም ከም ዝነበሩ ይግለጽ። ንግሆ ነቢይ ሙሳ ንደቀ መዛሙርቱ፤ ‘መግቢና ናብዚ ኣምጽኡ! ብርግጽ ብሰንኪ ጉዕዞና ድኻም ይስምዓና'። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ሙሳ ክደልዮ ዝተኣዘዘሉ ቦታ ገና ክሳብ ክንደይ ከም ዘይሓለፈ ወደ መዝሙሩ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኣብቲ ዓቢ ከውሒ መጽለሊ ክንደሊ ከለና ብሓቂ ብዛዕባ ዓሳ ክነግረኩም ረሲዐዮ ከም ዝነበርኩን ብዘይካ ሰይጣን ክነግሮ ዝረሰዓኒ ነገር ከም ዘይነበረን ትፈልጡ ዶ፡ ዓሳ ድማ ብኣዝዩ ዝገርም መንገዲ ናብ ባሕሪ መንገዱ ከም ዝኸደት'። ሙሴ ከምዚ ኢሉ፤ 'እቲ ንደልዮ ዘለና ቦታ ንሱ እዩ'። ድሕሪኡ ክልቲኦም ናብቲ ናይ መጀመርታ መንገዶም ተመልሱ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ድሕሪኡ ክልቲኦም መሊሶም ስጉምቶም ስዒቦም'። ክልቲኦም ኣብቲ ዓቢ ከውሒ ምስ በጽሑ፡ ብጨርቂ ተሸፊኑ ደቂሱ ዝነበረ ሰብኣይ ረኣዩ። ሽዑ ነቢይ ሙሳ ዓለይሂስ ሰላም ሰላም በሉ። ነቢይ ኺድሂር ንሙሳ ሓተትዎ፤ ‘ኣብ ዓድኻ ሰላምታ ካበይ እዩ ዝመጽእ? ' ሙሴ ድማ፤ 'ኣነ ሙሴ እየ'። ነቢይ ቂድሂር ሰንቢዶም ሓቲቶም፤ 'ሙሴ ደቂ እስራኤል'። ነቢይ ሙሳ ከምዚ ኢሎም መለሱ፤ 'እወ'። ነቢይ ቂድሂር ንሙሳ ከምዚ ኢሎም፤ 'ብሓቂ ገለ ካብቲ ናይ ኣላህ ፍልጠት ረኺብካ ንሱ ዝመሃረካ ኣነ ዘይፈልጦ ኣነ ድማ ገለ ካብ ናይ ኣላህ ፍልጠት ረኺበ ንሱ ዝመሃረኒ ንስኻትኩም ዘይትፈልጥዎ'። ሙሳ ንኪድሂር፤ ‘ካብቲ ዝተማህረካ ፍልጠት ቅኑዕ ፍልጠት ክትምህረኒ ክኽተለካ ይኽእል ድየ? ' ነቢይ ኺድሂር ከምዚ ኢሎም መለሱ፤ ‘ብሓቂ ሓደ ሓደ ግዜ ክትክእልን ክትዕገሰለይን ኣይትኽእልን ኢኻ። ብዛዕባ እኹል ኣፍልጦ ዘይብልካ ነገር ከመይ ጌርካ ትዕገስ? ' ሙሴ ድማ፤ ‘ፍቓድ ኣምላኽ ኣላህ ትዕግስቲ ሰብ ክትረኽበኒ ኢኻ ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ድማ ኣይቃወመካን እየ'። ኺድሂር ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ 'ክትስዕበኒ እንተቐጺልካ፡ ሽዑ ኣነ ባዕለይ ክሳብ ዝገልጸልካ ዋላ ሓንቲ ኣይትሕተት'። ሙሴ ድማ መለሰ፤ 'እሺ'። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ሽዑ ሙሳን ኺድሂርን ኣብ ገማግም ባሕሪ ተጓዒዞም። ነዊሕ ከይጸንሐት ሓንቲ ጃልባ ሓለፈት። ሽዑ ክልቲኦም ብጃልባ ክጓዓዙ ሓተቱ። እቶም ኣብ ጃልባ ዝነበሩ ሰባት ንነቢ ኺድሂር ኣጸቢቖም ይፈልጥዎ ስለ ዝነበሩ፡ ኣብ መወዳእታ ደሞዝ ከይሓተቱ ንኽልቲኦም ኣጓዓዓዝዎም።' ሽዑ ነቢይ ቂድሂር ናብ ሓንቲ ካብተን ኣብታ ጃልባ ዝነበራ ጣውላታት ቀሪቦም ድሕሪኡ ኣውጽኣያ። ነዚ ምስ ረኣየ ሙሳ ገሰጾን ገንሖን፤ ‘እዚኦም ደሞዝ ከይሓተቱ ዘጓዓዓዙና ሰባት እዮም፡ ግን ንምንታይ ኣብ ጃልባኦም ነዃል ጌርኩም ነቶም ተሳፈርቲ ክትጥሕሉ? ' ኺድሂር መለሰሉ፤ 'ምሳይ ክትመጽእ ፈጺምካ ከም ዘይትጽበ ኣይነገርኩካን ድየ'። ሙሳ ብዘስሕቕ መንገዲ፤ 'ብሸለልትነተይ ኣይትቐጽዑኒ፡ ኣብ ጉዳያተይ ድማ ዝኾነ ጸገም ኣይትሸኽሙኒ'። ነዊሕ ከይጸንሑ ክልቲኦም ካብታ ጃልባ ወረዱ። ክልቲኦም ኣብ ገምገም ባሕሪ እናተጓዕዙ ከለዉ ሃንደበት ምስ ካልኦት ኣዕሩኽቱ ዝጻወት ዝነበረ ንእሽቶ ቆልዓ መጸ። ድሕሪኡ፡ ነቢይ ኺድሂር ብኡ ንብኡ ነቲ ንእሽቶ ወዲ ሒዙ ክሳብ ምስ ሞቱ ዝራኸብ ብኢዱ ርእሱ ጨፍሊቑዎ። ነቢይ ሙሳ ብሕርቃን ንነቢ ኺድሂር ክገንሕ ፈቲኖም፤ ‘እቲ ንእሽቶ ቆልዓ ቀቲሉ ዘይፈልጥ እናሃለወ፡ ስለምንታይ ንጽህቲ ነፍሲ ትቐትል? ብሓቂዶ ክፉእ ነገር ፈጺምካ? ' ኺድሂር ከምዚ ኢሉ፤ ‘ክትስዕበኒ ትዕግስቲ ከም ዘይትኸውን ኣይነገርኩካን ድየ። እዚ ድማ ካብቲ ዝሓለፈ ንላዕሊ እዩ'። ሙሴ ከምዚ ኢሉ፤ ‘ድሕሪ እዚ ብዛዕባ ዝኾነ ነገር እንተሓቲተካ፡ ሽዑ ከሰንየካ ኣይትፍቀደለይ። ብሓቂ እኹል ይቕሬታ ​​ሂብካኒ -ይቕሬታ-'። ቀጺሎም ነቢይ ሙሳን ኺድሂርን ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ክልቴና ኣብ ሓንቲ ሃገር ምስ ኣተና ክልቴና ካብ ህዝቢ እታ ሃገር ድግስ ሓቲትና፣ ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን ንኽልቴና ከዘናግዑና ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። ሽዑ ክልቲኦም ክፈርስ ዝቐረበ መንደቕ ገዛ ረኸቡ እሞ ነቢይ ቂድሂር ብኡ ንብኡ ኣቕንዕዎ - ኣዐረዮ -። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: 'እቲ መንደቕ ተገልቢጡ - ብኢዱ እናኣመልከተ - ድሕሪኡ ኺድሂር ኣቕነዖ'። ሙሳ ንኪድሂር፤ 'ህዝቢ እዛ ንበጽሓና ዘለና ሃገር ክቕበለናን ከዘናግዓናን ፍቓደኛ ከምዘይኮነ ድሮ ትፈልጥ ኢኻ። እንተደሊኹም ካብ ውጽኢት ጽገና መናድቕ ገዛ ደሞዝ ክትሓቱ ይግባእ። ኣብ መወዳእታ ኺድሂር ከምዚ ኢሉ፤ ‘እዚ እዩ እቲ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ዘሎ ምፍልላይ። ምስጢር ናይቲ ኩሉ ዓቕሊ ዝጸበብካዮ ተግባራት ክነግረካ እየ'። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ኣላህ ንነቢ ሙሳ ዓለይሂስ ሰላም ምሕረቱን ጸጋኡን ይሃቦም:: ብሓቂ ክዛረብ እንተኾይነ፡ ሙሳ ቁሩብ ትዕግስቲ እንተዝገብር ምመረጽኩ፡ ዛንታ ሙሳን ኺድሂርን ብሰፊሑ ክነግረና ይኽእል። ዑባይ ቢን ካዕብ ከምዚ ኢሉ፤ 'ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ጠንቂ ናይቲ ምፍልላይ ሙሳ ሸለልትነት ስለዝነበረ እዩ'። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: ድሕሪ ነዊሕ ግዜ እታ ንእሽቶ ዑፍ ብመንቋሕቋሕታኣ ንማይ ባሕሪ ክትነክስ መጸት። ሽዑ ኺድሂር ንሙሳ፤ 'ብሓቂ ፍልጠተይን ፍልጠተይን ካብ ኣላህ እንረኽቦ ፍልጠትን ልክዕ ከምቲ በታ ንእሽቶ ዑፍ ኣብ መንጎ እቲ ኣላህ ዘለዎ ስፍሓት ውቅያኖስ ፍልጠት ዝረኸበቶ ምሕንባስ ማይ ባሕሪ እዩ።' ሰዒድ ቢን ዙበይር ከምዚ ኢሉ፤ ኢብን ዓባስ ካብ ቁርኣን ሓንቲ ጥቕሲ ኣንቢቡ ማለት፤ ‘ቅድሚኦም ንነፍሲ ​​ወከፍ ጽብቕቲ ጃልባ ዝወስድ ገዛኢ ነበረ። ከምኡ ውን እንተ 'እቲ ብነቢይ ኺድሂር ዝተቐትለ ንእሽቶ ወዲ ካፍር እዩ ነይሩ' ዝብል።