Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya

Imam Bukhari : 4357

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ وَغَيْرُهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ إِنَّا لَعِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِهِ إِذْ قَالَ سَلُونِي قُلْتُ أَيْ أَبَا عَبَّاسٍ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ بِالْكُوفَةِ رَجُلٌ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ نَوْفٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ لِي قَالَ قَدْ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ وَأَمَّا يَعْلَى فَقَالَ لِي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُوسَى رَسُولُ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ذَكَّرَ النَّاسَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا فَاضَتْ الْعُيُونُ وَرَقَّتْ الْقُلُوبُ وَلَّى فَأَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْأَرْضِ أَحَدٌ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ لَا فَعَتَبَ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ قِيلَ بَلَى قَالَ أَيْ رَبِّ فَأَيْنَ قَالَ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَيْ رَبِّ اجْعَلْ لِي عَلَمًا أَعْلَمُ ذَلِكَ بِهِ فَقَالَ لِي عَمْرٌو قَالَ حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ وَقَالَ لِي يَعْلَى قَالَ خُذْ نُونًا مَيِّتًا حَيْثُ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ فَقَالَ لِفَتَاهُ لَا أُكَلِّفُكَ إِلَّا أَنْ تُخْبِرَنِي بِحَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ قَالَ مَا كَلَّفْتَ كَثِيرًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ{ وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ }يُوشَعَ بْنِ نُونٍ لَيْسَتْ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ فِي ظِلِّ صَخْرَةٍ فِي مَكَانٍ ثَرْيَانَ إِذْ تَضَرَّبَ الْحُوتُ وَمُوسَى نَائِمٌ فَقَالَ فَتَاهُ لَا أُوقِظُهُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ أَنْ يُخْبِرَهُ وَتَضَرَّبَ الْحُوتُ حَتَّى دَخَلَ الْبَحْرَ فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْبَحْرِ حَتَّى كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ قَالَ لِي عَمْرٌو هَكَذَا كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ وَحَلَّقَ بَيْنَ إِبْهَامَيْهِ وَاللَّتَيْنِ تَلِيَانِهِمَا{ لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }قَالَ قَدْ قَطَعَ اللَّهُ عَنْكَ النَّصَبَ لَيْسَتْ هَذِهِ عَنْ سَعِيدٍ أَخْبَرَهُ فَرَجَعَا فَوَجَدَا خَضِرًا قَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَلَى طِنْفِسَةٍ خَضْرَاءَ عَلَى كَبِدِ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ قَدْ جَعَلَ طَرَفَهُ تَحْتَ رِجْلَيْهِ وَطَرَفَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ وَقَالَ هَلْ بِأَرْضِي مِنْ سَلَامٍ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا شَأْنُكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ أَمَا يَكْفِيكَ أَنَّ التَّوْرَاةَ بِيَدَيْكَ وَأَنَّ الْوَحْيَ يَأْتِيكَ يَا مُوسَى إِنَّ لِي عِلْمًا لَا يَنْبَغِي لَكَ أَنْ تَعْلَمَهُ وَإِنَّ لَكَ عِلْمًا لَا يَنْبَغِي لِي أَنْ أَعْلَمَهُ فَأَخَذَ طَائِرٌ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ وَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِلْمِي وَمَا عِلْمُكَ فِي جَنْبِ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَمَا أَخَذَ هَذَا الطَّائِرُ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ وَجَدَا مَعَابِرَ صِغَارًا تَحْمِلُ أَهْلَ هَذَا السَّاحِلِ إِلَى أَهْلِ هَذَا السَّاحِلِ الْآخَرِ عَرَفُوهُ فَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ الصَّالِحُ قَالَ قُلْنَا لِسَعِيدٍ خَضِرٌ قَالَ نَعَمْ لَا نَحْمِلُهُ بِأَجْرٍ فَخَرَقَهَا وَوَتَدَ فِيهَا وَتِدًا قَالَ مُوسَى{ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا }قَالَ مُجَاهِدٌ مُنْكَرًا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }كَانَتْ الْأُولَى نِسْيَانًا وَالْوُسْطَى شَرْطًا وَالثَّالِثَةُ عَمْدًا{ قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }لَقِيَا غُلَامًا فَقَتَلَهُ قَالَ يَعْلَى قَالَ سَعِيدٌ وَجَدَ غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ فَأَخَذَ غُلَامًا كَافِرًا ظَرِيفًا فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ بِالسِّكِّينِ{ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }لَمْ تَعْمَلْ بِالْحِنْثِ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَرَأَهَا زَكِيَّةً{ زَاكِيَةً }مُسْلِمَةً كَقَوْلِكَ غُلَامًا زَكِيًّا فَانْطَلَقَا فَوَجَدَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ سَعِيدٌ بِيَدِهِ هَكَذَا وَرَفَعَ يَدَهُ فَاسْتَقَامَ قَالَ يَعْلَى حَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدًا قَالَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ فَاسْتَقَامَ{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }قَالَ سَعِيدٌ أَجْرًا نَأْكُلُهُ{ وَكَانَ وَرَاءَهُمْ }وَكَانَ أَمَامَهُمْ قَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَزْعُمُونَ عَنْ غَيْرِ سَعِيدٍ أَنَّهُ هُدَدُ بْنُ بُدَدَ وَالْغُلَامُ الْمَقْتُولُ اسْمُهُ يَزْعُمُونَ جَيْسُورٌ{ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا }فَأَرَدْتُ إِذَا هِيَ مَرَّتْ بِهِ أَنْ يَدَعَهَا لِعَيْبِهَا فَإِذَا جَاوَزُوا أَصْلَحُوهَا فَانْتَفَعُوا بِهَا وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ سَدُّوهَا بِقَارُورَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ بِالْقَارِ{ كَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ }وَكَانَ كَافِرًا{ فَخَشِينَا أَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا }أَنْ يَحْمِلَهُمَا حُبُّهُ عَلَى أَنْ يُتَابِعَاهُ عَلَى دِينِهِ{ فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً }لِقَوْلِهِ{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً }{ وَأَقْرَبَ رُحْمًا }هُمَا بِهِ أَرْحَمُ مِنْهُمَا بِالْأَوَّلِ الَّذِي قَتَلَ خَضِرٌ وَزَعَمَ غَيْرُ سَعِيدٍ أَنَّهُمَا أُبْدِلَا جَارِيَةً وَأَمَّا دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَاصِمٍ فَقَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ إِنَّهَا جَارِيَةٌ

Qalilna [Ibrahim bin Musa] Qalilna [Hisham bin Yusuf] li [Ibn Juraij] qalilhom, qal; Qalli [Ya'la bin Muslim] u ['Amru bin Dinar] mingħand [Sa'id bin Jubair] wieħed minnhom żied ieħor, smajtu jirrakkonta mingħand Sa'id bin Jubair qal; Fil-fatt, darba kont ħdejn Ibn 'Abbas f'daru. Imbagħad qal; 'Staqsini, imbagħad ngħid; O Ibn 'Abbas, jalla Allah jagħmilni l-fidwa tiegħek, tabilħaqq f'Kufa kien hemm xi ħadd li rrakkonta storja, ġeneralment kien jissejjaħ Nauf, ħaseb li Musa 'Alaihis Salam li kien fost Ulied Iżrael ma kienx Musa li akkumpanja lill-Profeta Khidhir'. Sadanittant [Amru] qalli; Ibn Abbas qal; Gidbeb, għadu ta' Allah. waqt li [Ya'la] qalli; li [Ibn Abbas] qal; Wara li qalli [Ubay bin Ka'ab], qal; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam qal: "Mosè kien il-Messaġġier ta' Alla, darba waħda l-Profeta Musa 'Alaihis Salam qam bilwieqfa biex jagħmel diskors li jfakkar lill-poplu ta' Iżrael, sakemm għajnejn kulħadd xegħlu u qlub kulħadd ħassewhom imqanqlin. Wara dan, xi ħadd staqsieh; "O Messaġġier ta' Alla, hemm xi ħadd ieħor fid-dinja li hu aktar għaref minnek?" Il-Profeta Musa wieġeb; "M'hemm ħadd". Għalhekk, Alla kkritika ħafna lil Musa 'Alaihis Salam għax ma rritornax l-għarfien lil Alla. Imbagħad kien hemm leħen, 'Mosè qiegħed hemm'. 'Huwa fil-laqgħa taż-żewġ ibħra'. Il-Profeta Musa 'Alaihis Salam staqsa; 'O Rabb tiegħi, agħtini sinjali sabiex inkun nista' nagħrfu?'. Waqt li [Ya'la] qalli: "Alla qal: 'Ħu lin-Nun mejjet sakemm ir-ruħ tinnefaħ fih.' Allura Mosè ħadha u poġġieha f'qoffa, imbagħad qal lill-qaddej tiegħu, Ma nkunx ta' piż għalik sakemm ma tgħidlix fejn il-ħuta nfirdet minnek. Għalhekk il-qaddej tiegħu qal: "Ma għamiltni xejn tqil." Dak hu l-qawl tal-Omnipotenti: "U meta Mosè qal lill-qaddej tiegħu." Dak hu Yusa bin Nun. Filwaqt li n-narrazzjoni għajr Sa'id tispjega: Meta kienu fid-dell ta' blata kbira f'post fejn kien għaddej l-ilma, dak il-ħin il-ħuta fil-qoffa kienet qed taqbeż 'l hemm u 'l hawn, waqt li Mosè kien rieqed. Għalhekk il-qaddej tiegħu qal: "Ma nqajmux qabel ma jqum hu stess," iżda l-qaddej tiegħu milli jidher nesa jgħid lil Mosè u għalhekk il-ħuta qabżet 'l hawn u 'l hawn sakemm ħarġet mill-qoffa u waqgħet fil-baħar. Iżda Allah subhanahu wa ta'ala waqqaf il-fluss tal-ilma baħar, u b'hekk il-marka tal-fluss tal-ħuta baqgħet. Sadanittant, skont ['Amru] bl-editorjal: "Kien bħallikieku l-marka kienet fuq ġebla", imbagħad dawwar żewġ subgħajh il-kbar u żewġ swaba' oħra -sakemm iffurmaw toqba-. Il-kliem ta' Allah subhanahu wata'ala: "-Mosè qal- Tabilħaqq, aħna għajjenin mill-vjaġġ tagħna." Il-qaddej tiegħu qallu: "Allah subhanahu wata'ala neħħa l-għeja minnek. U din ir-redazzjoni mhijiex mill-istorja ta' Sa'id. Imbagħad it-tnejn irritornaw u sabu lil Khidr. [Uthman bin Abi Sulaiman] qalli: "Fuq tapit aħdar f'nofs il-baħar." Sadanittant [Sa'id bin Jubair] spjega: "Mgħotti b'qmis b'tarf wieħed tal-qmis imqiegħed taħt żewġ saqajh, u t-tarf l-ieħor taħt rasu. Għalhekk Musa sellmu u Khidir kixef wiċċu u wieġeb: "Hemm salvazzjoni fuq l-art tiegħi? Min int?" Musa wieġeb: "Jiena Musa", Khidir staqsa: "Musa bani Isra'il?" Il-Profeta Musa wieġeb; 'Iva'. Khidir staqsa mill-ġdid: "X'għandek bżonn?" Musa wieġeb: "Ġejt għandek sabiex tgħallimni l-għarfien li tgħallimt." Khidir qal: "Mhux biżżejjed li jkollok it-Torah f'idejk? U r-rivelazzjoni niżlet għandek, O Musa. Tabilħaqq, għandi għarfien li mhux adattat għalik biex tkun taf, u int għandek ukoll għarfien li mhux adattat għalija biex inkun naf." F'daqqa waħda għasfur niżel b'munqaru biex jiġbor qatra ilma f'nofs il-baħar. Khidir kompla: "B'Alla, l-għarfien tiegħek u tiegħi mhu xejn meta mqabbel mal-għarfien ta' Allah subhanahu wata'ala ħlief bħal dan l-għasfur li jinżel b'munqaru biex jiġbor qatra ilma f'nofs il-baħar. Għalhekk meta telgħu fuq id-dgħajsa t-tnejn sabu dgħajsa żgħira li kienet qed tieħu lin-nies fuq dan ix-xatt għax-xatt l-ieħor, u milli jidher għarfu lil Khidir u għalhekk qalu: "Qaddej devot ta' Allah". Ya'la qalet: Staqsejna lil Sa'id; "Khidir?" Huwa wieġeb: "Iva." Għalhekk qalu li ħadnaha mingħajr ma ħadna ħlas. Imma Khidr ħaraqha u għamel toqba fiha, għalhekk Musa staqsieh; "Għaliex ħraqtuha biex tegħrqu l-passiġġieri? Tassew għamiltu xi ħaġa perikoluża ħafna." Mujahid spjega; Mungkar. Allah qal; "ma għedtilkomx; "li mhux se tkunu paċenzjużi miegħi?" Dan huwa l-ewwel inċident fejn Mosè nesa l-patt inizjali tiegħu, filwaqt li dak tan-nofs huwa kundizzjoni, filwaqt li t-tielet huwa intenzjonali. "Tikkastigawnix għan-nisija tiegħi, u tgħabnix bid-diffikultajiet fl-affarijiet tiegħi." Imbagħad iltaqgħu ma' tifel żgħir, u għalhekk Khidir qatlu. Ya'la qal; skont il-verżjoni ta' Sa'id, b'editorjal; tfal żgħar kienu qed jilagħbu, imbagħad Khidir ħa tifel żgħir li kien infidil, imbagħad meddu mal-art u qatlu b'sikkina. Alla jgħid; "Imbagħad -Mosè- qal; Qtilt ruħ safja -anke jekk hu- ma -qatilx- ruħ?" Ir-ruħ ma tagħmilx għemejjel ħżiena. [Ibn Abbas] qaraha b'lafazh; "Zakiyyatan" filwaqt li fil-Mushhaf huwa miktub "Zakiyatan" li huwa qaddis u Musulman, kif tgħid int; ghulaaman zakiyyan. Imbagħad it-tnejn li huma telqu bil-għaġla, - f'nofs il-vjaġġ tagħhom - sabu ħajt li kien wasal biex jiġġarraf, allura Khidir reġa' waqqafh. Skont l-istorja ta' [Sa'id] mal-editur; b'idejh, hekk. Huwa għolla idu u ddrittaha. [Ya'la] qal; Ħsibt li qal Sa'id; allura ħakkha b'idu, sabiex baqgħet dritta. Allah qal: "-mosa qal;- jekk trid, allura tista' tieħu premju minnha." [Sa'id] spjega; "pagi nistgħu nieklu." Alla jgħid; “u warajhom” u qabilhom. Filwaqt li [Ibn Abbas] qaraha b’lafazh; amamahum malikun. In-narraturi apparti minn Sa’id spjegaw li s-sultan kien Hudad bin Budad, filwaqt li t-tifel żgħir li nqatel kien jismu Jaisur. Alla jgħid; “sultan li ħataf kull dgħajsa bil-forza.” Għalhekk nixtieq li jekk din id-dgħajsa tgħaddi, is-sultan jabbandunaha għax kien hemm difett fid-dgħajsa. Għalhekk jekk setgħu jgħaddu, setgħu jsewwuha u jkunu jistgħu jużawha mill-ġdid. U fosthom kien hemm xi wħud li qalu; għattiha bi flixkun, u fosthom kien hemm xi wħud li qalu; għattiha b’al Qaar. Alla qal; “u ż-żewġ ġenituri tiegħu kienu jemmnu” filwaqt li ibnu kien infidil, Alla qal “għalhekk bżajna li kien se jisforza lill-ġenituri tiegħu biex jagħmlu żball u jkunu infidili.” L-imħabba għalih kienet tinkoraġġihom biex isegwu lit-tifel fir-reliġjon tiegħu. Alla qal: “għalhekk ridna li l-Mulej tal-ġenituri tiegħu jissostitwih b’wieħed aħjar u aktar pur” bi tweġiba għall-mistoqsija ta’ Mosè; “qtilt ruħ pura?” “u aktar imħabba” t-tnejn li huma lejn binhom aktar imħabba mit-tnejn li huma lejn l-ewwel wieħed li kien inqatel minn Khidr.” Oħrajn minbarra Sa’id ħasbu li t-tnejn li huma ġew sostitwiti b’tifla. Filwaqt li Dawud bin Abi ‘Ashim qal; xi nies huma tal-fehma li s-sostituzzjoni kienet bint.