Imam Bukhari : 3621
حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ وَهُوَ مُرْدِفٌ أَبَا بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ شَيْخٌ يُعْرَفُ وَنَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَابٌّ لَا يُعْرَفُ قَالَ فَيَلْقَى الرَّجُلُ أَبَا بَكْرٍ فَيَقُولُ يَا أَبَا بَكْرٍ مَنْ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَذَا الرَّجُلُ يَهْدِينِي السَّبِيلَ قَالَ فَيَحْسِبُ الْحَاسِبُ أَنَّهُ إِنَّمَا يَعْنِي الطَّرِيقَ وَإِنَّمَا يَعْنِي سَبِيلَ الْخَيْرِ فَالْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هُوَ بِفَارِسٍ قَدْ لَحِقَهُمْ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا فَارِسٌ قَدْ لَحِقَ بِنَا فَالْتَفَتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اصْرَعْهُ فَصَرَعَهُ الْفَرَسُ ثُمَّ قَامَتْ تُحَمْحِمُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مُرْنِي بِمَا شِئْتَ قَالَ فَقِفْ مَكَانَكَ لَا تَتْرُكَنَّ أَحَدًا يَلْحَقُ بِنَا قَالَ فَكَانَ أَوَّلَ النَّهَارِ جَاهِدًا عَلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ آخِرَ النَّهَارِ مَسْلَحَةً لَهُ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَانِبَ الْحَرَّةِ ثُمَّ بَعَثَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَاءُوا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَسَلَّمُوا عَلَيْهِمَا وَقَالُوا ارْكَبَا آمِنَيْنِ مُطَاعَيْنِ فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَحَفُّوا دُونَهُمَا بِالسِّلَاحِ فَقِيلَ فِي الْمَدِينَةِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشْرَفُوا يَنْظُرُونَ وَيَقُولُونَ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ فَأَقْبَلَ يَسِيرُ حَتَّى نَزَلَ جَانِبَ دَارِ أَبِي أَيُّوبَ فَإِنَّهُ لَيُحَدِّثُ أَهْلَهُ إِذْ سَمِعَ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ وَهُوَ فِي نَخْلٍ لِأَهْلِهِ يَخْتَرِفُ لَهُمْ فَعَجِلَ أَنْ يَضَعَ الَّذِي يَخْتَرِفُ لَهُمْ فِيهَا فَجَاءَ وَهِيَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ بُيُوتِ أَهْلِنَا أَقْرَبُ فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ أَنَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذِهِ دَارِي وَهَذَا بَابِي قَالَ فَانْطَلِقْ فَهَيِّئْ لَنَا مَقِيلًا قَالَ قُومَا عَلَى بَرَكَةِ اللَّهِ فَلَمَّا جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَّكَ جِئْتَ بِحَقٍّ وَقَدْ عَلِمَتْ يَهُودُ أَنِّي سَيِّدُهُمْ وَابْنُ سَيِّدِهِمْ وَأَعْلَمُهُمْ وَابْنُ أَعْلَمِهِمْ فَادْعُهُمْ فَاسْأَلْهُمْ عَنِّي قَبْلَ أَنْ يَعْلَمُوا أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ فَإِنَّهُمْ إِنْ يَعْلَمُوا أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ قَالُوا فِيَّ مَا لَيْسَ فِيَّ فَأَرْسَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلُوا فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ وَيْلَكُمْ اتَّقُوا اللَّهَ فَوَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِنَّكُمْ لَتَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ حَقًّا وَأَنِّي جِئْتُكُمْ بِحَقٍّ فَأَسْلِمُوا قَالُوا مَا نَعْلَمُهُ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَهَا ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَأَيُّ رَجُلٍ فِيكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَالُوا ذَاكَ سَيِّدُنَا وَابْنُ سَيِّدِنَا وَأَعْلَمُنَا وَابْنُ أَعْلَمِنَا قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ يَا ابْنَ سَلَامٍ اخْرُجْ عَلَيْهِمْ فَخَرَجَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ اتَّقُوا اللَّهَ فَوَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِنَّكُمْ لَتَعْلَمُونَ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَّهُ جَاءَ بِحَقٍّ فَقَالُوا كَذَبْتَ فَأَخْرَجَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ti tene na mbi [Mohammed] ti tene [‘Abdush Shamad] ti [babâ ti mbi] ti [‘Abdul Aziz bin Shuhaib] ti [Anas bin Malik] radliallahu ‘anhu ti tene; Prophète ti Nzapa asi na Médine na ndo ti Abu Bakr. Abu Bakr ayeke lani mbeni mbakoro zo so azo ahinga lo mingi, na ngoi so Prophète Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam angbâ lani maseka na azo ahinga lo pëpe. Anas Radiallah ‘anhu atene; Tongaso, mbeni koli aga na Abu Bakr na lo tene; ‘O Abu Bakr, zo wa la ayeke na gbele mo so?’. Abu Bakr akiri tënë; ‘Lo yeke zo so afa lege na mbi’. Zo ni apensé so ye so Abu Bakar aye ti tene ayeke mbeni ye so afa lege na zo. Ti tâ tënë ni, tâ tënë ayeke lege ti nzoni -Islam-. Na pekoni, Abu Bakr atourné, gi hio tongaso mbeni zo ti kpengo na mbarata agbu ala. Abu Bakr atene; ‘O Watokua ti Allah, mbeni zo ti kpengo na mbarata ayeke na peko ti e’. Tongaso, Prophète ti Allah atourné lo tene: ‘O Allah, bi lo na sese’. Tongaso, koli ni atuku na mbarata ti lo. Na pekoni, mbarata ni aluti na lo dekongo. Koli ni atene; ‘O Prophète ti Allah, komande mbi ye kue so mo ye’. Lo tene; ‘Ngbâ na ndo so mo yeke dä, na zia pëpe si mbeni zo ahon e’. Anas Radiallah ‘anhu atene; Tongaso, koli ni atiri bira na tongo nda ti lango ni ti bata Prophète ti Allah na hunzingo ti lango ni lo ga mbeni bozo teti lo’. Na pekoni, Rasulullah aluti na tere ti Harrah, na pekoni lo tokua mbeni zo ti tokua lo na Ansar. Tongaso, ala ga ti tingbi na Prophète ti Nzapa na Abu Bakr, ala bara ala use kue. Ala tene; ‘atambela na ala use kue nzoni na ala mä yanga’. Tongaso, Prophète ti Nzapa na Abu Bakr a monté na ndo ti ahoto ti ala na ngoi so ala ngoro ala use kue na aye ti bira. Na ngoi ni so, na Médine, a tene so Prophète ti Nzapa asi awe, Prophète ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wasallam asi awe. Ala monté na nduzu ti bâ ndo, na ala dekongo; ‘Prophète ti Allah asi, Prophète ti Allah asi’. Lo ngbâ ti tambela juska lo luti na tere ti da ti Abu Ayyub. Ti tâ tënë ni, na ngoi so lo yeke fa ambaï na ndo ti sewa ti lo, ‘Abdullah bin Salam amä lo. Na ngoi ni so lo yeke na yâ ti yaka ti datte ti sewa ti lo ti fâ alengo ni ndali ti ala. Tongaso, lo sara hio ti zia ye so lo pika na sese na lo ga ti mä tënë ti Prophète ti Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, na pekoni lo kiri na sewa ti lo. Prophète ti Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ahunda: ‘Nyen la ayeke ndulu na sewa ti e?’. Abu Ayyub akiri tënë; ‘Mbi yeke, O Prophète ti Allah. So da ti mbi la na yanga-da ti mbi la’. Lo tene na pekoni: ‘Ala gue ala leke mbeni ndo ti tene e wu tere ti e na peko ti midi’. Abu Ayyub atene; ‘Ala use kue aluti na deba nzoni so alondo na Allah’. Na ngoi so Nabiyullah asi, Abdullah bin Salam asi, lo hunda; ‘Mbi sala tene ti témoin so mo yeke tokua ti Allah na mo ga na tâ tene. Biani, aJuif ahinga so mbi yeke mokonzi ti ala na molenge ti mokonzi ti ala, ‘alim ti ala na molenge ti ‘alim’ ti ala. Hiri ala na hunda ala na ndo ti mbi kozoni si ala hinga so mbi lï na yâ ti vorongo ti Islam. Ngbanga ti so, tongana ala hinga so mbi lï na yâ ti vorongo ti Islam, ala yeke tene ande mvene na ndo ti mbi so ayeke dä pëpe na lê ti mbi’. Tongaso, Prophète Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam atokua azo na ala, ala ga na ala tingbi na lo. Rasulullah atene na ala: ‘O aJuif, mawa asi na ala. Mo kpe mbeto ti Allah. Na lege ti Allah, mbeni nzapa nde pepe so alingbi ti voro lo, mo hinga biani so mbi yeke tâ Watokua ti Allah na mbi ga na mo na tene-biani. m Na pekoni, mo yeke lï na yâ ti Islam’. Ala tene; ‘E hinga pëpe’. Ala tene na Prophète ni fani ota. Lo hunda; ‘Zo wa la ayeke ‘Abdolla bin Salam na popo ti ala?’. Ala kiri tënë; ‘Oh, lo yeke mokonzi ti e na molenge ti mokonzi ti e, ‘alim ti e na molenge ti ‘alim’ ti e. Lo hunda: ‘Mo yeke pensé nyen tongana lo lï na yâ ti vorongo ti Islam’. Ala tene; ‘Nzapa so ayeke nzoni-kue, so ngangu ti lo ahon angangu kue. Lo yeke sara ande pëpe si lo ga Islam’. Lo kiri lo hunda: ‘Mo yeke pensé nyen tongana lo lï na yâ ti vorongo ti Islam’. Ala kiri atene; ‘Nzapa so ayeke nzoni-kue, so ngangu ti lo ahon angangu kue. Lo yeke sara ande pëpe si lo ga Islam’. Lo kiri lo hunda: ‘Mo yeke pensé nyen tongana lo lï biani na yâ ti vorongo ti Islam’. Ala ngbâ ti tene; ‘Nzapa so ayeke nzoni-kue, so ngangu ti lo ahon angangu kue. Lo yeke sara ande pëpe si lo ga Islam’. Lo tene: ‘O Ibn Salam, mo sigigi ti tingbi na ala’. Tongaso, ‘Abdolla bin Salam asigigi na lo tene; ‘O aJuif, ala kpe mbeto ti Allah. Na iri ti Allah, mbeni nzapa nde so alingbi ti voro lo ayeke dä pëpe, gi Lo oko. Biani, mo hinga awe so lo yeke Watokua ti Allah na lo ga na tâ tënë’. Tongaso ala tene; ‘Mo yeke tene mvene’. Tongaso, Prophète ni atomba ala na gigi.