Imam Nasa'i : 4078
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَنْبَأَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ الْخُمُسُ الَّذِي لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَابَتِهِ لَا يَأْكُلُونَ مِنْ الصَّدَقَةِ شَيْئًا فَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِذِي قَرَابَتِهِ خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِلْيَتَامَى مِثْلُ ذَلِكَ وَلِلْمَسَاكِينِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلِابْنِ السَّبِيلِ مِثْلُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَالَ اللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ } وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلَّهِ ابْتِدَاءُ كَلَامٍ لِأَنَّ الْأَشْيَاءَ كُلَّهَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَلَّهُ إِنَّمَا اسْتَفْتَحَ الْكَلَامَ فِي الْفَيْءِ وَالْخُمُسِ بِذِكْرِ نَفْسِهِ لِأَنَّهَا أَشْرَفُ الْكَسْبِ وَلَمْ يَنْسِبْ الصَّدَقَةَ إِلَى نَفْسِهِ عَزَّ وَجَلَّ لِأَنَّهَا أَوْسَاخُ النَّاسِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَقَدْ قِيلَ يُؤْخَذُ مِنْ الْغَنِيمَةِ شَيْءٌ فَيُجْعَلُ فِي الْكَعْبَةِ وَهُوَ السَّهْمُ الَّذِي لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسَهْمُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْإِمَامِ يَشْتَرِي الْكُرَاعَ مِنْهُ وَالسِّلَاحَ وَيُعْطِي مِنْهُ مَنْ رَأَى مِمَّنْ رَأَى فِيهِ غَنَاءً وَمَنْفَعَةً لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ وَمِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَالْعِلْمِ وَالْفِقْهِ وَالْقُرْآنِ وَسَهْمٌ لِذِي الْقُرْبَى وَهُمْ بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ بَيْنَهُمْ الْغَنِيُّ مِنْهُمْ وَالْفَقِيرُ وَقَدْ قِيلَ إِنَّهُ لِلْفَقِيرِ مِنْهُمْ دُونَ الْغَنِيِّ كَالْيَتَامَى وَابْنِ السَّبِيلِ وَهُوَ أَشْبَهُ الْقَوْلَيْنِ بِالصَّوَابِ عِنْدِي وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالذَّكَرُ وَالْأُنْثَى سَوَاءٌ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَعَلَ ذَلِكَ لَهُمْ وَقَسَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ وَلَيْسَ فِي الْحَدِيثِ أَنَّهُ فَضَّلَ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلَا خِلَافَ نَعْلَمُهُ بَيْنَ الْعُلَمَاءِ فِي رَجُلٍ لَوْ أَوْصَى بِثُلُثِهِ لِبَنِي فُلَانٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ وَأَنَّ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَى فِيهِ سَوَاءٌ إِذَا كَانُوا يُحْصَوْنَ فَهَكَذَا كُلُّ شَيْءٍ صُيِّرَ لِبَنِي فُلَانٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ بِالسَّوِيَّةِ إِلَّا أَنْ يُبَيِّنَ ذَلِكَ الْآمِرُ بِهِ وَاللَّهُ وَلِيُّ التَّوْفِيقِ وَسَهْمٌ لِلْيَتَامَى مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لِلْمَسَاكِينِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لِابْنِ السَّبِيلِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَلَا يُعْطَى أَحَدٌ مِنْهُمْ سَهْمُ مِسْكِينٍ وَسَهْمُ ابْنِ السَّبِيلِ وَقِيلَ لَهُ خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ وَالْأَرْبَعَةُ أَخْمَاسٍ يَقْسِمُهَا الْإِمَامُ بَيْنَ مَنْ حَضَرَ الْقِتَالَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ الْبَالِغِينَ
Bwe yamala okututegeeza [‘Amr bin Yahya bin Al Harith], yagamba nti; atutegeezezza [Mahbub], bwe yagambye; atuloopedde [Abu Ishaq] okuva ku [Sharik] okuva ku [Khushaif] okuva ku [Mujahid] yagamba; kimu kyakutaano ekibeera kya Allah n’omubaka, kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abooluganda lwe, tebalya ku bugagga bwa sadaaka bwonna. Kale eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam kimu kyakutaano ku kimu kyakutaano ate ku maka ge kimu kyakutaano ku kimu kyakutaano, ku bamulekwa bwebatyo, eri abaavu bwebatyo, ne ku Ibn Sabil bwebatyo, Abu Abdurrahman yagamba; Allah: Manya, mazima, kyonna ky’osobola okufuna ng’omunyago gw’olutalo, olwo ddala kimu kyakutaano kya Allah, Omubaka, ab’eŋŋanda z’Omubaka, bamulekwa, abaavu n’abatali ba mpisa era ekigambo kye Azza wa jalla eri Allah y’entandikwa y’ebigambo kubanga buli kimu kya Allah Azza wa jalla era mpozzi n’ekigambo ekikwata ku Fai` n’ekyokutaano kino kitandikira okweyogerwako kubanga y’engeri esinga obulungi ey’okubeezaawo obulamu era Allah teyassa sadaaka ku Ye Azza wa jalla kubanga kasasiro wa bantu, wallahua’lam, era kigambibwa nti akatono kaggyibwa mu munyago n’oluvannyuma ne kagabibwa ku Kaaba era ogwo gwe gwali omugabo gwa Allah, so nga emigabo gya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam gyaweebwa omukulembeze, yagula ebisolo ebyebagaza n’ebyokulwanyisa era yabawa omuntu yenna gwe yalaba nga yeetaagibwa era nga wa mugaso eri Abasiraamu, oba abakugu mu hadith, science, fiqh ne Qur’an, nga ku migabo eri ab’eŋŋanda ze, kwe kugamba Bani Hasyim ne AbdUl Muththalib n’abalala abo abagagga n’abaavu, era kigambibwa nti emigabo gya baavu bokka abatalina bagagga, gamba nga bamulekwa ne Ibn Sabil era ekyo kye kigambo ekisinga okumpi n’amazima mu ndowooza yange, era Allah y’asinga okumanya. Abaana, abantu abakulu, abasajja n’abakazi benkanankana kubanga Allah Omuyinza w’ebintu byonna yabibawa, era omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yakigabanyamu, tekiyogerwako mu hadith nti yasinga omu ku munne, tewali butakkaanya bwetumanyi okuva mu bamanyi ku bikwata ku muntu singa yasikira ekitundu kimu kya kusatu eky’ebintu bye eri Bani Fulan nti emmaali egabanyizibwamu ate ku basajja n’abakazi bafuna emigabo egyenkanankana, mu ngeri y’emu singa byonna biweebwa Bani Fulan olwo ne bafuna emigabo egyenkanankana, okuggyako ng’omuntu eyagilagira akinnyonnyola. Era omugabo gumu gwa bamulekwa okuva mu basiraamu, omugabo gumu gwa bamulekwa okuva mu basiraamu, omugabo gumu gwa Ibn Sabil okuva mu basiraamu, era tewali n’omu ku bo aweebwa mugabo gwa baavu oba Ibn Sabil era kigambibwa nti; twala ky’oyagala, so ng’ate ebitundu bina ku bitaano eby’omugabo kabona abigabanya mu abo abeetabye mu lutalo abatuuse mu bukulu.