An-Nisa' (4);3 - ketentuan poligami dan keadilan

İmam Buhari : 4208

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَعَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى }فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ وَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا عَنْ أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا لَهُنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ فِي الصَّدَاقِ فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَإِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ }قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى فِي آيَةٍ أُخْرَى{ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ }رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ قَالَتْ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا عَنْ مَنْ رَغِبُوا فِي مَالِهِ وَجَمَالِهِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ

[Abdul Aziz bin Abdullah] bize [İbrahim bin Sa'ad]'dan [Salih bin Kaysan]'dan [İbn Şeyhab]'dan rivayet etti ki; bana [Urve bin Ez-Zübeyr] şöyle bildirdi: [Aişe]'ye Allah Azze ve Celal'in şu sözleri hakkında sordu: 'Yetimlere adaletli davranmaktan korkarsanız...' (Nisa: 3) Aişe dedi ki: 'Ey kardeşimin kızı, kastedilen, velisinin bakımında olan, malını yönetmesine yardım ettiği, velisinin de zenginliğine ve güzelliğine hayran kaldığı, onunla evlenmek istediği, ancak mehir konusunda adaletli davranamadığı için başkalarının verdiği gibi verdiği yetim bir kızdır. Dolayısıyla, adaletli davranıp en iyi mehiri vermedikçe bu kızlarla evlenmeleri yasaktır; böylece mevcut şartlara göre en yüksek mehiri alabilirler. Son olarak, yetim kızlar dışında iyi kadınlarla evlenmeleri emredilmiştir.' Urve dedi ki; sonra Aişe dedi ki; Gerçekten de, bu ayetin nazil olmasından sonra insanlar Allah'ın Resulü'nden (sallallahu aleyhi ve sallam) bir fetva istediler ve Yüce Allah şöyle buyurdu: "Onlar sana kadınlar hakkında fetva istiyorlarsa, 'Allah size fetva vermiştir' deyin." Ancak Allah'ın şu sözü nazil oluncaya kadar: "Ve siz onlarla evlenmek istiyorsunuz." Aişe şöyle dedi: Yani, sizden biri, bakmakta olduğu yetim bir kızdan, onun az mal varlığı ve güzelliği nedeniyle hoşnut kalmazsa, yetim kızların mallarına el koyma arzusu nedeniyle onunla evlenmesi haramdır. Ancak hoşnutsuzluğuna rağmen adaleti sağlayabiliyorlarsa bu durum istisnadır.