Imam Tirmidzi : 3028
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ حَدَّثَهُ قَالَ بَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ يَوْمَ الْيَمَامَةِ وَإِنِّي لَأَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ قَالَ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَهُمَا صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْعُسُبِ وَاللِّخَافِ يَعْنِي الْحِجَارَةَ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ بَرَاءَةٌ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ { لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Basyar] wedi dweud wrthym fod [Abdurrahman bin Mahdi] wedi dweud wrthym [Ibrahim bin Sa'ad] gan [Az Zuhri] gan [Ubaid bin As Sabbaq] fod [Zaid bin Thabit] wedi dweud wrtho ei fod wedi dweud: Anfonodd Abu Bakr Ash Shiddiq rywun ataf i ddod i le brwydr Yamamah. Ar y pryd roedd Umar wrth ei ymyl, dywedodd fod Umar wedi dod ataf a dweud: Mewn gwirionedd, mae rhyfel Yamamah wedi bod yn cynddeiriog - yn effeithio ar - y rhai sy'n cofio'r Qur'an ac rwy'n ofni y bydd yn digwydd i'r rhai sy'n cofio'r Qur'an mewn gwledydd eraill fel y bydd llawer yn marw, rwy'n credu y dylech chi orchymyn casglu'r Qur'an - prosiect dogfennu'r Qur'an -. Dywedodd Abu Bakr wrth Umar: Sut alla i wneud rhywbeth na wnaeth Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam erioed? Dywedodd Umar: Wrth Allah mae'n brosiect da iawn. Parhaodd i ailadrodd hyn nes i Allah agor fy mrest wrth i Umar agor ei frest a chytunais ag ef. Dywedodd Zaid; Dywedodd Abu Bakr: Yn wir, rydych chi'n ddyn ifanc deallus, nid ydym yn eich amau, ac fe ysgrifennoch chi hefyd ddatguddiadau ar gyfer Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, felly casglwch y Qur'an. Dywedodd: Wrth Allah, pe byddent yn dweud wrthyf am symud mynydd o fynydd arall, ni fyddai'n anoddach na chasglu'r Qur'an, sut fyddech chi'n gwneud rhywbeth na wnaeth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa Salam erioed? Atebodd Abu Bakr: Wrth Allah mae'n dda. Daliodd Abu Bakr ac Umar ati i ailadrodd hyn, fel bod Allah wedi agor fy mrest wrth i'r ddau ohonyn nhw - Abu Bakr ac Umar - agor eu brestiau. Yna casglais y Qur'an - a ysgrifennwyd - ar grwyn, dail palmwydd dyddiad, a cherrig gwastad, hefyd o gof pobl, a'r llythyr olaf a gefais gyda Khuzaimah oedd yr adnod Baraa'ah, sef yn union: 'Yn wir mae Negesydd wedi dod atoch o'ch pobl eich hun, yn drwm am eich dioddefaint, yn awyddus iawn am ffydd ac iachawdwriaeth i chi, yn drugarog iawn ac yn drugarog tuag at y credinwyr. Os byddant yn troi oddi wrth ffydd, yna dywedwch: 'Mae Allah yn ddigonol i mi; nid oes duw ond Ef. Ynddo Ef yn unig yr wyf yn rhoi fy ymddiriedaeth ac Ef yw'r Rabb sydd â'r 'Orsedd fawr'. -Yn Taubah: 128-129-, dywedodd Abu Isa fod yr hadith hwn yn ddilys.