Imam Tirmidzi : 3011

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَسَهْلُ بْنُ يُوسُفَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ الْفَارِسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ أَنْ عَمَدْتُمْ إِلَى الْأَنْفَالِ وَهِيَ مِنْ الْمَثَانِي وَإِلَى بَرَاءَةٌ وَهِيَ مِنْ الْمِئِينَ فَقَرَنْتُمْ بَيْنَهُمَا وَلَمْ تَكْتُبُوا بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَوَضَعْتُمُوهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ عُثْمَانُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يَأْتِي عَلَيْهِ الزَّمَانُ وَهُوَ تَنْزِلُ عَلَيْهِ السُّوَرُ ذَوَاتُ الْعَدَدِ فَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الشَّيْءُ دَعَا بَعْضَ مَنْ كَانَ يَكْتُبُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَإِذَا نَزَلَتْ عَلَيْهِ الْآيَةَ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَكَانَتْ الْأَنْفَالُ مِنْ أَوَائِلِ مَا أُنْزِلَتْ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَتْ بَرَاءَةٌ مِنْ آخِرِ الْقُرْآنِ وَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهَةً بِقِصَّتِهَا فَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ لَنَا أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ قَرَنْتُ بَيْنَهُمَا وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَوَضَعْتُهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَوْفٍ عَنْ يَزِيدَ الْفَارِسِيِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ هُوَ مِنْ التَّابِعِينَ قَدْ رَوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ حَدِيثٍ وَيُقَالُ هُوَ يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ وَيَزِيدُ الرَّقَاشِيُّ هُوَ يَزِيدُ بْنُ أَبَانَ الرَّقَاشِيُّ وَهُوَ مِنْ التَّابِعِينَ وَلَمْ يُدْرِكْ ابْنَ عَبَّاسٍ إِنَّمَا رَوَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَكِلَاهُمَا مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ أَقْدَمُ مِنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ

Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәгыйд], [Мөхәммәд бин Җәгъфәр], [Ибн Әби Ади] һәм [Сәхәл бин Йосыф] сөйләделәр: Алар безгә [Әуф бин Әбу Җәмилә] безгә [Язид әл-Фариси] безгә [Ибн Аббас] әйтте: Мин бервакыт Госман бин Әффаннан сорадым: Ни өчен сез Әнфальне йөздән артык хәрефтән торган әл-Мәтсәнигә - "Бәраә"не "Әл-Миин"га - "йөздән кимрәк" - дип, икесен дә якын куеп, аергыч итеп "Бисмиллә" язмыйча, ә "Әс-Сәбүс-Сивал"га - иң озын җиде хәрефкә - язасыз - чынлыкта нинди фон бар? [Госман] җавап бирде: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) кайвакыт аңа берьюлы күп аятьтән торган сүрә вәхий итә иде, шуңа күрә аңа нәрсәдер вәхий ителгәч, ул үзенең кайбер язучыларын чакырып: "Бу аятьләрнең барысын да фәлән-фәлән искә алынган сүрәгә языгыз", - дияр иде, ә аңа бер аять вәхий ителгәч, ул: "Бу аятьне фәлән-фәлән искә алынган сүрәгә языгыз", - дияр иде, ә "Әл-Әнфал" - Мәдинәдә иңгән беренче сүрәләрнең берсе, ә "Әл-Бәрәә" - Коръәннең соңгы сүрәләренең берсе, ләкин аның эчтәлеге аңа охшаш - "Әл-Әнфал" сүрәсе - шуңа күрә мин аны аның бер өлеше дип саныйм. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) вафат булды, ләкин ул безгә аның бер өлеше икәнен аңлатмады, шуңа күрә мин аларны бер-берсенә якын куйдым һәм басмаланы аергыч итеп язмадым һәм аларны "әс-Сәбут-Сивал" дип классификацияләдем. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән сахих булуын әйтте, без аны бары тик Язид Әл-Фарисидан, Ибн Аббастан, Ауф хәдисеннән генә беләбез. Язид Әл-Фариси табииннар арасында булган һәм Ибн Аббастан моңардан башка хәдис риваять иткән. Кайберәүләр аның Язид ибн Хөрмүз булуын әйтә, ә Язид Әр-Рәкасый табииннардан Язид ибн Әбән Әр-Рәкасый булган һәм Ибн Аббас белән очрашмаган. Ул бары тик Әнәс ибн Мәликтән генә риваять кылган, алар икесе дә Басрада яшәгәннәр. Язид Әл-Фариси Язид Әр-Рәкасыйдан алдарак булган.